Week 3. Budget- en verschillenanalyse
Om samen grotere doelen te bereiken in een complexe organisatie moeten we:
1. Beslissingsrechten toekennen (wie is waarvoor verantwoordelijk?)
2. Prestaties meten en beoordelen
3. Prestaties belonen
Kostprijsberekening en budgetteren zijn vormen van voorcalculatie.
- Ze worden gemaakt voordat men met de productie begint. Het is een raming (schatting)
Een nacalculatie is een berekening van de opbrengsten en kosten die achteraf plaatsvinden.
Budgettering = proces waarmee een organisatie in haar geheel en voor haar onderdelen haar financiële positie
voor de toekomstige periode vastlegt.
- Resultaat: budget dan kan worden gedefinieerd als en vastlegging van de gewenste financiële
resultaten van een toekomstgericht plan door het management voorgestelde actie(s), voor een
organisatorische eenheid voor een bepaalde periode.
Bijna alle organisatie budgetteren, want:
- Belangrijk voor het sturen/beheersen van een organisatie
- Afspraken maken voor uitgaven, kosten, inkomsten, activiteiten, etc.
- Niet alleen financieel
Budget = een (formele) voorspelling door het management van opbrengsten, uitgaven en/of winsten voor een
toekomstige periode (vaak taakstellend)
- Gaat om gewenste resultaten
- Gaat om expliciteren van toekomstplannen
- Afstemmingsprobleem zit hierin
- Gaat over een bepaalde periode (vaak een jaar)
Waarom budgetteren?
- Planning: management moet aan toekomst of aan activiteiten van volgend jaar nadenken
- Coördinatie: consistentie van activiteiten tussen alle divisies en afdelingen
- Informatie: wat is de taak van elke afdeling in het totaal van activiteiten van de organisatie?
- Control: verloopt alles volgens plan?
- Evaluatie: na elke werkperiode, wie heeft de beste prestatie geleverd en wie krijgt een beloning?
- Motivatie: zet doelen, waardoor managers een prikkel hebben om het doel te realiseren
Typen budgetten:
- Variabel budget = als er alleen proportioneel variabele kosten zijn. De hoeveelheid toegestane
productiemiddel wordt vermenigvuldigd met de toegestane tarief per eenheid.
- Vast budget = als op een afdeling alleen vaste kosten zijn. De verandering in bedrijfsdrukte heeft geen
invloed op de kosten.
- Gemengd budget = als er sprake is van proportioneel variabele kosten en vaste kosten.
- Flexibel budget = als (een deel van) de kosten degressief stijgend, progressief stijgend of trapsgewijs
variabel zijn met de bedrijfsdrukte.
Motivatie = een interne toestand waarin iemand verkeert en die er aanleiding toe geeft om gedrag te
activeren, vol te houden en er richting aan te geven.
McGregor: theorie X en Y → zijn uitgangspunten waarbij je rekening kunt houden bij het ontwerpen van
organisaties.
Het zijn geen models of men: niet iedereen past in theorie X of Y. McGregor hoort bij de ordeningsdenkers.
Om samen grotere doelen te bereiken in een complexe organisatie moeten we:
1. Beslissingsrechten toekennen (wie is waarvoor verantwoordelijk?)
2. Prestaties meten en beoordelen
3. Prestaties belonen
Kostprijsberekening en budgetteren zijn vormen van voorcalculatie.
- Ze worden gemaakt voordat men met de productie begint. Het is een raming (schatting)
Een nacalculatie is een berekening van de opbrengsten en kosten die achteraf plaatsvinden.
Budgettering = proces waarmee een organisatie in haar geheel en voor haar onderdelen haar financiële positie
voor de toekomstige periode vastlegt.
- Resultaat: budget dan kan worden gedefinieerd als en vastlegging van de gewenste financiële
resultaten van een toekomstgericht plan door het management voorgestelde actie(s), voor een
organisatorische eenheid voor een bepaalde periode.
Bijna alle organisatie budgetteren, want:
- Belangrijk voor het sturen/beheersen van een organisatie
- Afspraken maken voor uitgaven, kosten, inkomsten, activiteiten, etc.
- Niet alleen financieel
Budget = een (formele) voorspelling door het management van opbrengsten, uitgaven en/of winsten voor een
toekomstige periode (vaak taakstellend)
- Gaat om gewenste resultaten
- Gaat om expliciteren van toekomstplannen
- Afstemmingsprobleem zit hierin
- Gaat over een bepaalde periode (vaak een jaar)
Waarom budgetteren?
- Planning: management moet aan toekomst of aan activiteiten van volgend jaar nadenken
- Coördinatie: consistentie van activiteiten tussen alle divisies en afdelingen
- Informatie: wat is de taak van elke afdeling in het totaal van activiteiten van de organisatie?
- Control: verloopt alles volgens plan?
- Evaluatie: na elke werkperiode, wie heeft de beste prestatie geleverd en wie krijgt een beloning?
- Motivatie: zet doelen, waardoor managers een prikkel hebben om het doel te realiseren
Typen budgetten:
- Variabel budget = als er alleen proportioneel variabele kosten zijn. De hoeveelheid toegestane
productiemiddel wordt vermenigvuldigd met de toegestane tarief per eenheid.
- Vast budget = als op een afdeling alleen vaste kosten zijn. De verandering in bedrijfsdrukte heeft geen
invloed op de kosten.
- Gemengd budget = als er sprake is van proportioneel variabele kosten en vaste kosten.
- Flexibel budget = als (een deel van) de kosten degressief stijgend, progressief stijgend of trapsgewijs
variabel zijn met de bedrijfsdrukte.
Motivatie = een interne toestand waarin iemand verkeert en die er aanleiding toe geeft om gedrag te
activeren, vol te houden en er richting aan te geven.
McGregor: theorie X en Y → zijn uitgangspunten waarbij je rekening kunt houden bij het ontwerpen van
organisaties.
Het zijn geen models of men: niet iedereen past in theorie X of Y. McGregor hoort bij de ordeningsdenkers.
