Auteurs: Van Onna, Jacobse isbn: 978-90-01-80928-7
www.laatmaarzien.noordhoff.nl © 2013 Noordhoff Uitgevers bv
Samenvatting hoofdstuk 3:
Beeldend onderwijs
Beeldend onderwijs omvat het maken en het beschouwen van beelden.
Reflecteren speelt zowel bij het maken als bij het beschouwen van beelden
een centrale rol.
Maken betekent dat je iets doet met je handen. Die worden aangestuurd
door hoofd (en hart). In het cirkelmodel terug te vinden in de proces-
componenten werkwijze en onderzoek.
Beschouwing of receptie van beelden is een essentieel aspect, binnen de
kerndoelen samengevat als reflecteren. Door te kijken met de vraag: 'Wat
is er eigenlijk te zien? ' wordt de visuele informatie toegankelijk die je
nodig hebt bij het vormgevingsproces.
Reflecteren beïnvloedt het sturingsmechanisme van vormgeven. Het geeft
een leerling in toenemende mate controle over zijn beeldend vermogen en
bevordert de ontwikkeling van zijn beeldende mogelijkheden en identiteit.
De overheid verplicht de scholen zich daarbij te houden aan gemeen-
schappelijk voorgeschreven richtlijnen, de Kerndoelen voor Primair
Onderwijs (2006). Beeldend onderwijs draagt daaraan bij op alle aspecten.
• Sociaal-emotionele ontwikkeling: vormgeven is nauwelijks mogelijk
zonder emotionele betrokkenheid, omdat kinderen voortdurend
persoonlijke keuzes maken om tot een eigen verbeelding te komen.
• Zintuiglijke en cognitieve ontwikkeling: tijdens beeldend vormgeven
zijn kinderen gericht op interpretaties van waarnemingen en het inzicht
dat (beeldende) informatie sterk door de context wordt bepaald. Door
zich een voorstelling te maken van hun werkstuk, leren ze 'op de zaak
vooruit te lopen'. Ze ervaren regels, principes, procedures en
begrippen die tot de grondslagen van kennisverwerving behoren. Met
hun oplossingsstrategieën oefenen ze tevens metacognitieve
vaardigheden.
• Motorische ontwikkeling: het beeldende werkproces biedt mogelijk-
heden om die motorische vaardigheden in een betekenisvolle context
te oefenen.
• Ontwikkeling van de creativiteit: creatief gedrag is de kern van elk
vormgevingsproces. Ontwikkeling van het beeldend vermogen
impliceert de ontwikkeling van de creativiteit, zowel cognitief,
technologisch als expressief. Beeldend onderwijs werkt aan een
creatieve attitude waarbij variëteit centraal staat.
Beeldend onderwijs maakt binnen die kerndoelen onder meer deel uit van
kunstzinnige oriëntatie.
Karakteristiek: door kunstzinnige oriëntatie maken kinderen kennis met
kunstzinnige en culturele aspecten in hun leefwereld, cultureel erfgoed
waarmee mensen in de loop van de tijd vorm en betekenis hebben
gegeven aan hun bestaan. Het gaat ook om het verwerven van enige
Samenvatting hoofdstuk 3 | 1
www.laatmaarzien.noordhoff.nl © 2013 Noordhoff Uitgevers bv
Samenvatting hoofdstuk 3:
Beeldend onderwijs
Beeldend onderwijs omvat het maken en het beschouwen van beelden.
Reflecteren speelt zowel bij het maken als bij het beschouwen van beelden
een centrale rol.
Maken betekent dat je iets doet met je handen. Die worden aangestuurd
door hoofd (en hart). In het cirkelmodel terug te vinden in de proces-
componenten werkwijze en onderzoek.
Beschouwing of receptie van beelden is een essentieel aspect, binnen de
kerndoelen samengevat als reflecteren. Door te kijken met de vraag: 'Wat
is er eigenlijk te zien? ' wordt de visuele informatie toegankelijk die je
nodig hebt bij het vormgevingsproces.
Reflecteren beïnvloedt het sturingsmechanisme van vormgeven. Het geeft
een leerling in toenemende mate controle over zijn beeldend vermogen en
bevordert de ontwikkeling van zijn beeldende mogelijkheden en identiteit.
De overheid verplicht de scholen zich daarbij te houden aan gemeen-
schappelijk voorgeschreven richtlijnen, de Kerndoelen voor Primair
Onderwijs (2006). Beeldend onderwijs draagt daaraan bij op alle aspecten.
• Sociaal-emotionele ontwikkeling: vormgeven is nauwelijks mogelijk
zonder emotionele betrokkenheid, omdat kinderen voortdurend
persoonlijke keuzes maken om tot een eigen verbeelding te komen.
• Zintuiglijke en cognitieve ontwikkeling: tijdens beeldend vormgeven
zijn kinderen gericht op interpretaties van waarnemingen en het inzicht
dat (beeldende) informatie sterk door de context wordt bepaald. Door
zich een voorstelling te maken van hun werkstuk, leren ze 'op de zaak
vooruit te lopen'. Ze ervaren regels, principes, procedures en
begrippen die tot de grondslagen van kennisverwerving behoren. Met
hun oplossingsstrategieën oefenen ze tevens metacognitieve
vaardigheden.
• Motorische ontwikkeling: het beeldende werkproces biedt mogelijk-
heden om die motorische vaardigheden in een betekenisvolle context
te oefenen.
• Ontwikkeling van de creativiteit: creatief gedrag is de kern van elk
vormgevingsproces. Ontwikkeling van het beeldend vermogen
impliceert de ontwikkeling van de creativiteit, zowel cognitief,
technologisch als expressief. Beeldend onderwijs werkt aan een
creatieve attitude waarbij variëteit centraal staat.
Beeldend onderwijs maakt binnen die kerndoelen onder meer deel uit van
kunstzinnige oriëntatie.
Karakteristiek: door kunstzinnige oriëntatie maken kinderen kennis met
kunstzinnige en culturele aspecten in hun leefwereld, cultureel erfgoed
waarmee mensen in de loop van de tijd vorm en betekenis hebben
gegeven aan hun bestaan. Het gaat ook om het verwerven van enige
Samenvatting hoofdstuk 3 | 1
