H1 De media explosie - een eerste verkenning
Dit hoofdstuk biedt inzicht in:
- De betekenis van het centrale begrip ‘de media-explosie’
- Ons huidige mediagebruik in cijfers
- De zes kenmerken van de media-explosie
1.1 Media zijn belangrijk en overal
Tegenwoordig kunnen we niet meer zonder media. Het is overal om ons heen. We
krijgen zoveel meer informatie binnen dankzij media. De ontwikkeling van media
groeit niet alleen kwantitatief, maar ook kwalitatief. De kwalitatieve verandering blijkt
uit de toenemende invloed van tweerichtingsverkeer: zender en ontvanger kunnen
veel gemakkelijker informatie uitwisselen. Iedereen kan tegenwoordig
mediaberichten produceren en ontwikkelen. Een uitbarsting van vele
communicatiemogelijkheden. Wij krijgen meer informatie aangereikt dan een
middeleeuwse burger in zijn hele leven. Media zijn onze eigen producten. Wij leven
in onze eigen creaties. Wij veroorzaken zelf wereldwijd al die veranderingen in het
medialandschap, die hier met de term ‘media-explosie’ aangeduid worden.
1.2 Ons mediagebruik in cijfers
Cijfers verduidelijken het beeld van de media-explosie. Ruim twee miljard mensen
zitten tegenwoordig op het internet. Voor de meeste jongeren is dankzij het internet
de mobiele telefoon een verlengstuk geworden van het eigen lichaam en de eigen
identiteit en kunnen ze niet meer zonder. Jongeren zitten gemiddeld 4 uur op hun
mobiel. Jongeren zijn technisch vertrouwd met het gebruik, maar de helft overschat
de eigen kennis en vaardigheden om online gebruik te maken van alle diversiteit en
variatie.
- Media gebruik volwassenen ligt gemiddeld op 7 uur en 23 minuten (vaak
worden media tegelijk gebruikt met andere activiteiten als eten, sporten en
autorijden).
- Meest populaire massamedia is nog steeds tv kijken
De leestijd is de afgelopen jaren gehalveerd, maar de meeste leestijd wordt nog
steeds besteed aan het papieren medium. Jongeren tussen 13 en 34 jaar gaan
eerder over tot het gebruik van digitale media, terwijl oudere gebruikers vasthouden
aan het vertrouwde repertoire van de klassieke media.
1.3 Zes kenmerken van de media-explosie
,1.3.1 Groei van communicatiemiddelen en communicatie aanbod in aantal en
verscheidenheid (diversificatie).
- Groei begon bij komst van printmedia door drukpers
- Daarna namen de media kanalen: film, radio, televisie, computer en
smartphone het over.
- Sinds 1995 is internet de aanjager van de informatie explosie.
- Sinds 2005 heeft social media de wereld veroverd. Er zijn zoveel
verschillende soorten media gekomen. Bijvoorbeeld specialisatie tijdschrift
voor een bepaald beroep of de vorm waarin de informatie wordt
gepresenteerd.
1.3.2 Digitalisering van de media door toepassing van informatie- en
communicatietechnologie (ICT).
- Digitalisering van de media is een kenmerk van de media explosie. Meer dan
93 procent van de op aarde geproduceerde informatie is in digitale vorm
beschikbaar en slechts 7 procent op papier. De transporttijd van informatie is
niet langer afhankelijk van de ruimtelijke afstand tussen jou als zender en de
ander als ontvanger. In het elektronische informatietijdperk van de 21e eeuw
zijn de toepassingen van ICT zo veelvuldig dat het beeld van een media-
explosie zich vanzelf opdringt.
1.3.3 Convergentie: ineenvloeien van informatiedragers, informatiekanalen en
communicatiemedia.
- Als gevolg van digitalisering ontstaat er convergentie, het derde kenmerk van
de media-explosie. Convergentie is het ineenvloeien van informatiedragers,
informatiekanalen en communicatiemedia. De grenzen tussen
informatiedragers (computer, smartphone, etc.) en tussen
communicatiekanalen (telefoonnet, ether, kabel, satelliet) vervagen.
Bijvoorbeeld een telefoon is niet meer afhankelijk van een telefoonnet.
- Crossmedia is een term afkomstig uit de marketingcommunicatie. De term
heeft momenteel geen vaste definitie, maar in het algemeen wordt ermee
bedoeld dat een media-uiting via verschillende media wordt gedaan. Een
goed voorbeeld is een televisieprogramma dat verwijst naar een website waar
de gebruiker kan reageren op het programma. Door deze verwijzing wendt de
gebruiker twee verschillende media aan (internet en tv) om het hele concept
te kunnen beleven. Dit concept noemt men dan ook een crossmediaal
concept.
1.3.4 Uitbreiding van de zintuiglijke ervaring in multimediale contacten
- De virtuele wereld komt steeds dichter in de buurt van onze gewone
zintuiglijke werkelijkheid. De multimediaproducten van de nabije toekomst
, zullen zelfs nog sterker op de gewone waarneming gaan lijken. Onze zintuige
worden bijvoorbeeld geprikkeld door Virtual Reality.
1.3.5 Verdwijnen van scheiding tussen interpersoonlijke communicatie en
massacommunicatie.
- Interpersoonlijke communicatie is het afstellen van media op de gebruiker en
persoonlijk contact tussen zender en ontvanger.
- Massacommunicatie is eenrichtingsverkeer met een grote groep ontvangers.
- Verandering ontstond door veranderde omgang met vraag en aanbod op de
communicatiemarkt. Van een aanbiedersmarkt naar een vragersmarkt,
waarbij de informatie afnemer de toon zet. Wanneer de ontvanger als
consument, kiezer en burger meer centraal komt te staan, zal dit ook tot uiting
komen in het communiceren zelf.
1.3.6 Professionalisering: groei van het aantal professionele communicatie banen en
-beroepen
- Met behulp van arbeidsmarktcommunicatie willen organisaties de
beeldvorming over het eigen merk positief beïnvloeden.
Dit hoofdstuk biedt inzicht in:
- De betekenis van het centrale begrip ‘de media-explosie’
- Ons huidige mediagebruik in cijfers
- De zes kenmerken van de media-explosie
1.1 Media zijn belangrijk en overal
Tegenwoordig kunnen we niet meer zonder media. Het is overal om ons heen. We
krijgen zoveel meer informatie binnen dankzij media. De ontwikkeling van media
groeit niet alleen kwantitatief, maar ook kwalitatief. De kwalitatieve verandering blijkt
uit de toenemende invloed van tweerichtingsverkeer: zender en ontvanger kunnen
veel gemakkelijker informatie uitwisselen. Iedereen kan tegenwoordig
mediaberichten produceren en ontwikkelen. Een uitbarsting van vele
communicatiemogelijkheden. Wij krijgen meer informatie aangereikt dan een
middeleeuwse burger in zijn hele leven. Media zijn onze eigen producten. Wij leven
in onze eigen creaties. Wij veroorzaken zelf wereldwijd al die veranderingen in het
medialandschap, die hier met de term ‘media-explosie’ aangeduid worden.
1.2 Ons mediagebruik in cijfers
Cijfers verduidelijken het beeld van de media-explosie. Ruim twee miljard mensen
zitten tegenwoordig op het internet. Voor de meeste jongeren is dankzij het internet
de mobiele telefoon een verlengstuk geworden van het eigen lichaam en de eigen
identiteit en kunnen ze niet meer zonder. Jongeren zitten gemiddeld 4 uur op hun
mobiel. Jongeren zijn technisch vertrouwd met het gebruik, maar de helft overschat
de eigen kennis en vaardigheden om online gebruik te maken van alle diversiteit en
variatie.
- Media gebruik volwassenen ligt gemiddeld op 7 uur en 23 minuten (vaak
worden media tegelijk gebruikt met andere activiteiten als eten, sporten en
autorijden).
- Meest populaire massamedia is nog steeds tv kijken
De leestijd is de afgelopen jaren gehalveerd, maar de meeste leestijd wordt nog
steeds besteed aan het papieren medium. Jongeren tussen 13 en 34 jaar gaan
eerder over tot het gebruik van digitale media, terwijl oudere gebruikers vasthouden
aan het vertrouwde repertoire van de klassieke media.
1.3 Zes kenmerken van de media-explosie
,1.3.1 Groei van communicatiemiddelen en communicatie aanbod in aantal en
verscheidenheid (diversificatie).
- Groei begon bij komst van printmedia door drukpers
- Daarna namen de media kanalen: film, radio, televisie, computer en
smartphone het over.
- Sinds 1995 is internet de aanjager van de informatie explosie.
- Sinds 2005 heeft social media de wereld veroverd. Er zijn zoveel
verschillende soorten media gekomen. Bijvoorbeeld specialisatie tijdschrift
voor een bepaald beroep of de vorm waarin de informatie wordt
gepresenteerd.
1.3.2 Digitalisering van de media door toepassing van informatie- en
communicatietechnologie (ICT).
- Digitalisering van de media is een kenmerk van de media explosie. Meer dan
93 procent van de op aarde geproduceerde informatie is in digitale vorm
beschikbaar en slechts 7 procent op papier. De transporttijd van informatie is
niet langer afhankelijk van de ruimtelijke afstand tussen jou als zender en de
ander als ontvanger. In het elektronische informatietijdperk van de 21e eeuw
zijn de toepassingen van ICT zo veelvuldig dat het beeld van een media-
explosie zich vanzelf opdringt.
1.3.3 Convergentie: ineenvloeien van informatiedragers, informatiekanalen en
communicatiemedia.
- Als gevolg van digitalisering ontstaat er convergentie, het derde kenmerk van
de media-explosie. Convergentie is het ineenvloeien van informatiedragers,
informatiekanalen en communicatiemedia. De grenzen tussen
informatiedragers (computer, smartphone, etc.) en tussen
communicatiekanalen (telefoonnet, ether, kabel, satelliet) vervagen.
Bijvoorbeeld een telefoon is niet meer afhankelijk van een telefoonnet.
- Crossmedia is een term afkomstig uit de marketingcommunicatie. De term
heeft momenteel geen vaste definitie, maar in het algemeen wordt ermee
bedoeld dat een media-uiting via verschillende media wordt gedaan. Een
goed voorbeeld is een televisieprogramma dat verwijst naar een website waar
de gebruiker kan reageren op het programma. Door deze verwijzing wendt de
gebruiker twee verschillende media aan (internet en tv) om het hele concept
te kunnen beleven. Dit concept noemt men dan ook een crossmediaal
concept.
1.3.4 Uitbreiding van de zintuiglijke ervaring in multimediale contacten
- De virtuele wereld komt steeds dichter in de buurt van onze gewone
zintuiglijke werkelijkheid. De multimediaproducten van de nabije toekomst
, zullen zelfs nog sterker op de gewone waarneming gaan lijken. Onze zintuige
worden bijvoorbeeld geprikkeld door Virtual Reality.
1.3.5 Verdwijnen van scheiding tussen interpersoonlijke communicatie en
massacommunicatie.
- Interpersoonlijke communicatie is het afstellen van media op de gebruiker en
persoonlijk contact tussen zender en ontvanger.
- Massacommunicatie is eenrichtingsverkeer met een grote groep ontvangers.
- Verandering ontstond door veranderde omgang met vraag en aanbod op de
communicatiemarkt. Van een aanbiedersmarkt naar een vragersmarkt,
waarbij de informatie afnemer de toon zet. Wanneer de ontvanger als
consument, kiezer en burger meer centraal komt te staan, zal dit ook tot uiting
komen in het communiceren zelf.
1.3.6 Professionalisering: groei van het aantal professionele communicatie banen en
-beroepen
- Met behulp van arbeidsmarktcommunicatie willen organisaties de
beeldvorming over het eigen merk positief beïnvloeden.
