Dringende zorgverlening
Cardiovasculair stelsel
1. Circulatiestilstand
Vormen:
- Asystolie (hartstilstand)
- Ventrikelfibrilatie (ongecoördineerd samentrekken)
- Polsloze kamertachycardie (geen onderscheid QRS complex en T-top)
- Elektromechanische dissocatie/ pulseless electrical activity (PEA)
Oorzaken:
- Hartinfarct
- Zuurstoftekort door:
Verstikking
Massaal longembolie: afsluiting longslagader
Massaal bloedverlies
Symptomen:
- AHstilstand
- Geen tekenen circulatie
- Geen voelbare hartslag
- Gaspen gedurende 1min gevolgd door apneu
- Pupillen in mydriase (grootte pupil)
- Huidskleur = caynotisch
- Soms epileptisch insult
Behandeling: reanimatie
2. Angina pectoris
Door vernauwing kransslagaders (coronaïren) is de bloedstroom belemmerd maar toch nog
voldoende voor de basisvoorziening.
Uitlokkende factoren:
- (zware) inspanningen
- Koude
- Gevulde maag
- Emoties
Symptomen:
- Drukkende pijn op de borstkas (straalt uit naar hals, armen, kaak, tussen schouderbladen en
maagstreek)
- Aanval stopt bij rust
- Ontstaat bij grote inspanningen
,Indeling in klassen:
- Klasse 1: bijna geen klachten = stille ischemie
- Klasse 2: klachten bij zware inspanning = angina pectoris
- Klasse 3: klachten bij lichte inspanning
- Klasse 4: pijnaanvallen in rust = onstabiele angor
Behandeling bij pijn: nitroglycerine onder de tong of klever op huid
3. Acuut hardinfarct (aansluitend op angina pectoris)
Een kransslagader of een zijtak ervan wordt volledig afgesloten. Deel hartspier krijgt geen O2 meer
en necroseert in tijdsbestek van enkele uren tot een dag. Vaak onverwacht. Doen zich het meest voor
op een dalende tak van de linker kransslagader (LAD) = voorwantinfarcten!!
Symptomen:
- Zelfs als bij angina pectoris, maar veel heftiger
- Inname nitroglycerine = geen effect
- Ellendig, misselijk voelen
- Bleek tot grauw uitzien
- Klam zweet op voorhoofd en handpalmen
- Er kan koorts optreden
Diagnose:
- ECG: gestegen ST elevaties in bepaalde afleidingen
- Verhoogde troponines (6u na eerste klachten)
- Verhoogde concentratie enzymen
- Gestegen CPK en CPK-MB
- Gestegen LDH
Complicaties hartinfarct:
- Cardiogene shock (onvoldoende bloed in citculatie)
- Ritmestoornissen
- AV-blok
- Extrasystolen
- Linker hart decompensatie en longoedeem
- Ruptuur hartwand
4. Shock
Zuurstoftekort ter hoogte van de cel ten gevolge can circulatoir falen.
Soorten:
- Hypovolemische (door intern/ extern vochtverlies)
- Cardiogene (falen pompfunctie) Lage CO
- Obstructieve (bloedflow naar weefsel verhinderd)
- Distributieve (verdeling bloed naar weefsel verloopt niet correct)
Hypovolemische shock
Daling circulerend bloedvolume door acuut bloed of vochtverlies waarbij min 20% verloren is.
, Oorzaken:
- Uitwendige of/ en inwendige bloedingen
- Diarree en braken
- Polyurie bij diabetes
- ..
Symptomen:
- Bloedvolume: verlaagd
- RR: verlaagd
- CO: verlaagd
- SVR: gestegen
- CVD: verlaagd
- Lactaat: verhoogd
Cardiogene shock
Falen van de hartfunctie, met een daling van CO.
Oorzaken:
- Acuut myocardinfarct
- Cardiomyopathie
- Hartklepstoornissen
- …
Symtomen:
- RR verlaagd
- CO: sterk verlaagd
- VR: gestegen
- CVD: verhoogd
Obstructieve shock
Mechanische belemmering bloedsomloop
Oorzaken:
- Longembolie
- Harttamponade (vocht ophopen in hartzakje)
- Afknikken groot bloedvat
- Spanningspneumothorax
Symptomen:
- RR: verhoogd of verlaagd
- CO: verlaagd
- SVR: gestegen
Distributieve shock
Functionele stoornissen in bloedflow, waardoor bloed cel niet bereikt en geen O2 kan gegeven
worden.
Cardiovasculair stelsel
1. Circulatiestilstand
Vormen:
- Asystolie (hartstilstand)
- Ventrikelfibrilatie (ongecoördineerd samentrekken)
- Polsloze kamertachycardie (geen onderscheid QRS complex en T-top)
- Elektromechanische dissocatie/ pulseless electrical activity (PEA)
Oorzaken:
- Hartinfarct
- Zuurstoftekort door:
Verstikking
Massaal longembolie: afsluiting longslagader
Massaal bloedverlies
Symptomen:
- AHstilstand
- Geen tekenen circulatie
- Geen voelbare hartslag
- Gaspen gedurende 1min gevolgd door apneu
- Pupillen in mydriase (grootte pupil)
- Huidskleur = caynotisch
- Soms epileptisch insult
Behandeling: reanimatie
2. Angina pectoris
Door vernauwing kransslagaders (coronaïren) is de bloedstroom belemmerd maar toch nog
voldoende voor de basisvoorziening.
Uitlokkende factoren:
- (zware) inspanningen
- Koude
- Gevulde maag
- Emoties
Symptomen:
- Drukkende pijn op de borstkas (straalt uit naar hals, armen, kaak, tussen schouderbladen en
maagstreek)
- Aanval stopt bij rust
- Ontstaat bij grote inspanningen
,Indeling in klassen:
- Klasse 1: bijna geen klachten = stille ischemie
- Klasse 2: klachten bij zware inspanning = angina pectoris
- Klasse 3: klachten bij lichte inspanning
- Klasse 4: pijnaanvallen in rust = onstabiele angor
Behandeling bij pijn: nitroglycerine onder de tong of klever op huid
3. Acuut hardinfarct (aansluitend op angina pectoris)
Een kransslagader of een zijtak ervan wordt volledig afgesloten. Deel hartspier krijgt geen O2 meer
en necroseert in tijdsbestek van enkele uren tot een dag. Vaak onverwacht. Doen zich het meest voor
op een dalende tak van de linker kransslagader (LAD) = voorwantinfarcten!!
Symptomen:
- Zelfs als bij angina pectoris, maar veel heftiger
- Inname nitroglycerine = geen effect
- Ellendig, misselijk voelen
- Bleek tot grauw uitzien
- Klam zweet op voorhoofd en handpalmen
- Er kan koorts optreden
Diagnose:
- ECG: gestegen ST elevaties in bepaalde afleidingen
- Verhoogde troponines (6u na eerste klachten)
- Verhoogde concentratie enzymen
- Gestegen CPK en CPK-MB
- Gestegen LDH
Complicaties hartinfarct:
- Cardiogene shock (onvoldoende bloed in citculatie)
- Ritmestoornissen
- AV-blok
- Extrasystolen
- Linker hart decompensatie en longoedeem
- Ruptuur hartwand
4. Shock
Zuurstoftekort ter hoogte van de cel ten gevolge can circulatoir falen.
Soorten:
- Hypovolemische (door intern/ extern vochtverlies)
- Cardiogene (falen pompfunctie) Lage CO
- Obstructieve (bloedflow naar weefsel verhinderd)
- Distributieve (verdeling bloed naar weefsel verloopt niet correct)
Hypovolemische shock
Daling circulerend bloedvolume door acuut bloed of vochtverlies waarbij min 20% verloren is.
, Oorzaken:
- Uitwendige of/ en inwendige bloedingen
- Diarree en braken
- Polyurie bij diabetes
- ..
Symptomen:
- Bloedvolume: verlaagd
- RR: verlaagd
- CO: verlaagd
- SVR: gestegen
- CVD: verlaagd
- Lactaat: verhoogd
Cardiogene shock
Falen van de hartfunctie, met een daling van CO.
Oorzaken:
- Acuut myocardinfarct
- Cardiomyopathie
- Hartklepstoornissen
- …
Symtomen:
- RR verlaagd
- CO: sterk verlaagd
- VR: gestegen
- CVD: verhoogd
Obstructieve shock
Mechanische belemmering bloedsomloop
Oorzaken:
- Longembolie
- Harttamponade (vocht ophopen in hartzakje)
- Afknikken groot bloedvat
- Spanningspneumothorax
Symptomen:
- RR: verhoogd of verlaagd
- CO: verlaagd
- SVR: gestegen
Distributieve shock
Functionele stoornissen in bloedflow, waardoor bloed cel niet bereikt en geen O2 kan gegeven
worden.
