Gotiek begint met Hugo Capet die ca.1180 aan macht komt, en dit is zijn rijk: Gaat goed.
1180
Deze vorsten willen er iets moois van maken: macht en roem uitstralen. Gotiek begon met hen.
In de periode van Gotiek (1180 – 1400) belangrijke ontwikkelingen:
- Mobiliteit
- Handel
- Betere landbouw
- Welvaart
- Stedenvorming
- Specialisaties, ambachten
- Er ontstaat een stedelijke elite
- Boeken ook geschreven in de volkstaal (zoals ridder romans en liefdesliteratuur)
- Belangrijke verfijnde hofcultuur
- Scholing (hoort erg bij 1100 en 1200. Vooral in kloosters)
Ontwikkeling kunst in deze situatie:
- Sculptuur gaat langzaam loskomen van de architectuur
- Vanuit stedelijke elite: opdrachtgevers mooie boekjes
Belangrijke personen:
Petrus Abelardus - Vraagt zich dingen af over het geloof
Thomas van Quina - Hield zich bezig met rechtspraak
Vincent van Beauvais (1190 – 1264) - Encyclopedie
Maakt enorme encyclopedie ‘Speculum Maius’: Belerende literatuur: ‘spiegel literatuur:
spiegel van de natuur, spiegel van de moraal en spiegel van de geschiedenis. Alle
e
wetenschap van dat moment bracht hij samen: het universele denken van de 12 eeuw.
Hoe reflecteert dit ‘universele denken van de 12e eeuw’ zich in de kerken?
, Meeste kerken zijn gereconstrueerd, maar de westfaçade van Chartres is nog origineel!!
Kathedraal van Chartres
e
Abt Suger dus vrienden met Bisschop van Chartres en Lodewijk de 6 / de Dikke:
Bij het bouwen van Chartres:
- De abten en bisschoppen moeten eigenlijk visueel op zelfde niveau als koningen
- Suger moet koningen op kerk zichtbaar maken en macht legitimeren.
- Goddelijke licht moet via de ramen naar binnen kunnen stromen.
Deze kathedraal is voor Maria gebouwd. Afgebrand: alleen Westfaçade over (Maria had dat
zo gewild, dus die Westfacade daarna ook altijd met veel respect behouden.)
Wesfaçade:
• 4 steunberen, 3 portalen.
• De ingangen geflankeerd met colonnetfiguren.
• boven elke ingang een gedecoreerd Fries,
• boven elk fries een timpaan met daarin voorstelling,
• rondom elk timpaan archivolten met voorstellingen erin.