Samenvatting Bestuurskunde
Hoofdstuk 1 t/m 6
Een land kan worden aangemerkt als een staat als het voldoet aan de volgende voorwaarden
1. Afgegrensd grondgebied
2. Geaccepteerd bestuur/gezag
3. Bevolking (staatsvolk)
4. Erkend door andere staten (VN
Bestuurskunde = een wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met de wijze waarop
het openbaar bestuur functioneert, zowel intern als extern.
Bestuurders = benoemd (ministers, burgemeesters. Commisarissen van de koning, enz.)
Politici = gekozen, zoals Kamerleden, Raadsleden en tenslotte ambtenaren (mogen niet aan
de besluitvorming deelnemen
Beleid = maatregelen om maatschappelijk probleem op te lossen(een plan). Beleid is alles
wat de overheid doet. Gaat om doel, tijd en middelen.
Overheid = Het geheel van bestuurders en bestuurlijke colleges in een staatsverband en het
daarbij behorende ambtelijke apparaat. De overheid bestaat niet.
Trias politica = de scheiding der machten in de uitvoerende, wetgevende en rechtelijke
macht. > Dit is horizontale machtenscheiding
Huis van Thorbecke = de bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende overheden op
nationaal, regionaal en lokaal niveau. > Dit is de verticale machtenscheiding
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat.
Ministeriele verantwoordelijkheid = de Koning is onschendbaar, de ministers zijn
verantwoordelijk.
Vertrouwensregel = Een ongeschreven regel van het Nederlandse staatsrecht die inhoudt
dat een minister, staatssecretaris of het kabinet als geheel moeten aftreden als zij niet
langer het vertrouwen genieten van een van de Kamers van de Staten-Generaal.
, Samenvatting Bestuurskunde
Systeemmodel van David Easton
1. Input/invoer: De bevolking ondervindt problemen en deze komen op de publieke
agenda. Die bestaat uit maatschappelijke kwesties waarover in de media geschreven
en gediscussieerd wordt. Dit gaat vaak om eisen of steun.
2. Via poortwachters, politieke actoren die in staat zijn wensen en eisen op de politieke
agenda te plaatsen (bijv. media, vakbonden en de oppositie), komen kwesties die
belangrijk genoeg zijn op de politieke agenda; de politiek gaat erover debatteren en
is bereid een oplossing te zoeken.
3. Throughput/omzetting: Deze fase (van wens naar beleid) bestaat uit drie subfasen.
a. Agendavorming. Of een probleem op de politieke agenda komt, hangt af van
5 voorwaarden:
1. Aantal betrokken burgers/instellingen. Hoe meer betrokkenen, hoe meer prioriteit.
2. Ernst van het probleem. Een onderwerp met veel emotie, zoals geweld tegen
politieagenten, komt sneller aan bod.
3. Oplosbaarheid. Kan de politiek er wel wat aan doen?
4. Erkenning door poortwachters. Media e.d. moeten het onderwerp serieus nemen.
5. Ruimte op politieke agenda. Heeft de politiek wel tijd genoeg
b. Beleidsvoorbereiding. Het probleem wordt zorgvuldig geanalyseerd.
Pressiegroepen en adviesorganen proberen invloed uit te oefenen. Als de
minister besloten heeft het probleem aan te pakken, moeten ambtenaren
beleidsnota’s en wetsvoorstellen formuleren.
c. Beleidsbepaling. Politiek debatteert over de nieuwe wet en stemt, soms na
een aanpassing, erover.
4. Output/uitvoer: Dit omvat alle genomen maatregelen en de uitvoering daarvan (door
ambtenaren). Dit leidt tot effecten
5. Terugkoppeling/feedback: Is het probleem opgelost? Politiek kan de besluiten
aanpassen aan de reactie van de bevolking. Soms leidt de oplossing tot nieuwe
problemen; dan begint het proces opnieuw.
Hoofdstuk 1 t/m 6
Een land kan worden aangemerkt als een staat als het voldoet aan de volgende voorwaarden
1. Afgegrensd grondgebied
2. Geaccepteerd bestuur/gezag
3. Bevolking (staatsvolk)
4. Erkend door andere staten (VN
Bestuurskunde = een wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met de wijze waarop
het openbaar bestuur functioneert, zowel intern als extern.
Bestuurders = benoemd (ministers, burgemeesters. Commisarissen van de koning, enz.)
Politici = gekozen, zoals Kamerleden, Raadsleden en tenslotte ambtenaren (mogen niet aan
de besluitvorming deelnemen
Beleid = maatregelen om maatschappelijk probleem op te lossen(een plan). Beleid is alles
wat de overheid doet. Gaat om doel, tijd en middelen.
Overheid = Het geheel van bestuurders en bestuurlijke colleges in een staatsverband en het
daarbij behorende ambtelijke apparaat. De overheid bestaat niet.
Trias politica = de scheiding der machten in de uitvoerende, wetgevende en rechtelijke
macht. > Dit is horizontale machtenscheiding
Huis van Thorbecke = de bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende overheden op
nationaal, regionaal en lokaal niveau. > Dit is de verticale machtenscheiding
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat.
Ministeriele verantwoordelijkheid = de Koning is onschendbaar, de ministers zijn
verantwoordelijk.
Vertrouwensregel = Een ongeschreven regel van het Nederlandse staatsrecht die inhoudt
dat een minister, staatssecretaris of het kabinet als geheel moeten aftreden als zij niet
langer het vertrouwen genieten van een van de Kamers van de Staten-Generaal.
, Samenvatting Bestuurskunde
Systeemmodel van David Easton
1. Input/invoer: De bevolking ondervindt problemen en deze komen op de publieke
agenda. Die bestaat uit maatschappelijke kwesties waarover in de media geschreven
en gediscussieerd wordt. Dit gaat vaak om eisen of steun.
2. Via poortwachters, politieke actoren die in staat zijn wensen en eisen op de politieke
agenda te plaatsen (bijv. media, vakbonden en de oppositie), komen kwesties die
belangrijk genoeg zijn op de politieke agenda; de politiek gaat erover debatteren en
is bereid een oplossing te zoeken.
3. Throughput/omzetting: Deze fase (van wens naar beleid) bestaat uit drie subfasen.
a. Agendavorming. Of een probleem op de politieke agenda komt, hangt af van
5 voorwaarden:
1. Aantal betrokken burgers/instellingen. Hoe meer betrokkenen, hoe meer prioriteit.
2. Ernst van het probleem. Een onderwerp met veel emotie, zoals geweld tegen
politieagenten, komt sneller aan bod.
3. Oplosbaarheid. Kan de politiek er wel wat aan doen?
4. Erkenning door poortwachters. Media e.d. moeten het onderwerp serieus nemen.
5. Ruimte op politieke agenda. Heeft de politiek wel tijd genoeg
b. Beleidsvoorbereiding. Het probleem wordt zorgvuldig geanalyseerd.
Pressiegroepen en adviesorganen proberen invloed uit te oefenen. Als de
minister besloten heeft het probleem aan te pakken, moeten ambtenaren
beleidsnota’s en wetsvoorstellen formuleren.
c. Beleidsbepaling. Politiek debatteert over de nieuwe wet en stemt, soms na
een aanpassing, erover.
4. Output/uitvoer: Dit omvat alle genomen maatregelen en de uitvoering daarvan (door
ambtenaren). Dit leidt tot effecten
5. Terugkoppeling/feedback: Is het probleem opgelost? Politiek kan de besluiten
aanpassen aan de reactie van de bevolking. Soms leidt de oplossing tot nieuwe
problemen; dan begint het proces opnieuw.
