Introductie gedragswetenschappen – hoorcollege 2
Omgeving en leren - behavioristisch perspectief
Bijbehorende literatuur: ?
Leven van gedrag
Leren nieuwe vaardigheden
Taal leren
Leren van regels
Leren van een bepaalde cultuur (+normen en waarden hiervan)
Overzicht hc2
Rol van omgeving in leren
Verschillende leerprincipes
Gewoontes (en doorbreken)
Omgeving en leren
Denk bijvoorbeeld aan dieren die vanalles leren. Maar met name gaan we hier focussen op mensen.
Omgeving speelt een belangrijke rol.
Zindelijkheidstraining
Genderrollen/genderidentiteit
Emoties
Behaviorisme
Ook bekend als leertheorie - gedrag van mensen en dier.
Behavioristisch persespectief - leertheoretisch perspectief.
Kern: al het gedrag is gebaseerd op ervaring - leeromstandigheden.
Alleen observeerbare processen kunnen bestudeerd worden.
o Dus niet innerlijke processen (kunnen niet geobserveerd worden, als we die al
zouden kunnen observeren zouden we dat niet moeten doen, want bij behaviorisme
spelen alleen omstandigheden een rol.
Net als dat bij biologisch er ook grenzen zijn (omgeving heeft ook invloed) is dat bij behaviorisme
ook.
Maakbaarheid van de mens (Watson, 1925)
Heel radicaal idee; de mens is volledig maakbaar. Zijn idee was dat hij mensen zou kunnen vormen.
, Introductie gedragswetenschappen – hoorcollege 2
Experiment: little albert
Een kind van heel jong emoties aan te leren en te stimuleren. Ze probeerde het kind bang te maken
voor voorwerpen en dieren. Dmv van koppeling aan hard naar geluid bij het zien hiervan.
Grenzen aan rol van omgeving
Equipotentialiteitsprincipe - elk gedrag van de mens is aangeleerd en dat het op dezelfde manier
plaatsvind voor elke mens en elk dier, elke respons, elke soort.
Biologische beperkingen - niet alles door omgeving, denk aan specifieke rituele gedragen tussen
dieren, paringsgedrag etc.
De invloed van biologie en omgeving neemt af door het leven heen.
Genderidentiteit
John Money
Gender identiteit van kinderen is ongedifferentieerd (niet geboren als man of vrouw maar dit leer je
door je sociale omgeving). Sociale omgeving grote rol in vorming gender identiteit.
David Reimer (vb)
Geslachtsverandering vanwege verlies penis gerepresenteerd als succesvol. Bewijs voor
theorie. Maak keuze voor leven als man vanaf pubertijd.
Vormen van leren
Leren door associaties: leren van verband/samenhang tussen stimulus en respons (gedrag-
consequenties) --> associanisme.
2 belangrijke vormen van leren met associaties
1. Klassiek conditioneren \
Nieuwe stimulus aan bestaande reflexen
2. Operant conditioneren
Niet-reflexmatig, dmv belonen/betraffen spontaan gedrag
( 3. Sociaal leren (niet puur behavioristisch): observeren van consequenties voor anderen )
Terminologie
Behaviorisme: alleen observeerbare concepten
Skinner: vermijden van ambigue termen (niet-observeerbare processen)
Klassiek conditioneren = respondent conditioneren
Instrumenteel leren = operant conditioneren
Klassiek conditioneren
Gaat over hele basale stimuli, bijvoorbeeld pijn of beloning dmv voedsel. Stimuli die heel erg
aansluiten bij de overlevingsbehoeften.
Omgeving en leren - behavioristisch perspectief
Bijbehorende literatuur: ?
Leven van gedrag
Leren nieuwe vaardigheden
Taal leren
Leren van regels
Leren van een bepaalde cultuur (+normen en waarden hiervan)
Overzicht hc2
Rol van omgeving in leren
Verschillende leerprincipes
Gewoontes (en doorbreken)
Omgeving en leren
Denk bijvoorbeeld aan dieren die vanalles leren. Maar met name gaan we hier focussen op mensen.
Omgeving speelt een belangrijke rol.
Zindelijkheidstraining
Genderrollen/genderidentiteit
Emoties
Behaviorisme
Ook bekend als leertheorie - gedrag van mensen en dier.
Behavioristisch persespectief - leertheoretisch perspectief.
Kern: al het gedrag is gebaseerd op ervaring - leeromstandigheden.
Alleen observeerbare processen kunnen bestudeerd worden.
o Dus niet innerlijke processen (kunnen niet geobserveerd worden, als we die al
zouden kunnen observeren zouden we dat niet moeten doen, want bij behaviorisme
spelen alleen omstandigheden een rol.
Net als dat bij biologisch er ook grenzen zijn (omgeving heeft ook invloed) is dat bij behaviorisme
ook.
Maakbaarheid van de mens (Watson, 1925)
Heel radicaal idee; de mens is volledig maakbaar. Zijn idee was dat hij mensen zou kunnen vormen.
, Introductie gedragswetenschappen – hoorcollege 2
Experiment: little albert
Een kind van heel jong emoties aan te leren en te stimuleren. Ze probeerde het kind bang te maken
voor voorwerpen en dieren. Dmv van koppeling aan hard naar geluid bij het zien hiervan.
Grenzen aan rol van omgeving
Equipotentialiteitsprincipe - elk gedrag van de mens is aangeleerd en dat het op dezelfde manier
plaatsvind voor elke mens en elk dier, elke respons, elke soort.
Biologische beperkingen - niet alles door omgeving, denk aan specifieke rituele gedragen tussen
dieren, paringsgedrag etc.
De invloed van biologie en omgeving neemt af door het leven heen.
Genderidentiteit
John Money
Gender identiteit van kinderen is ongedifferentieerd (niet geboren als man of vrouw maar dit leer je
door je sociale omgeving). Sociale omgeving grote rol in vorming gender identiteit.
David Reimer (vb)
Geslachtsverandering vanwege verlies penis gerepresenteerd als succesvol. Bewijs voor
theorie. Maak keuze voor leven als man vanaf pubertijd.
Vormen van leren
Leren door associaties: leren van verband/samenhang tussen stimulus en respons (gedrag-
consequenties) --> associanisme.
2 belangrijke vormen van leren met associaties
1. Klassiek conditioneren \
Nieuwe stimulus aan bestaande reflexen
2. Operant conditioneren
Niet-reflexmatig, dmv belonen/betraffen spontaan gedrag
( 3. Sociaal leren (niet puur behavioristisch): observeren van consequenties voor anderen )
Terminologie
Behaviorisme: alleen observeerbare concepten
Skinner: vermijden van ambigue termen (niet-observeerbare processen)
Klassiek conditioneren = respondent conditioneren
Instrumenteel leren = operant conditioneren
Klassiek conditioneren
Gaat over hele basale stimuli, bijvoorbeeld pijn of beloning dmv voedsel. Stimuli die heel erg
aansluiten bij de overlevingsbehoeften.
