§2 Rentabiliteitskengetallen
Winstgevendheid is een belangrijke voorwaarde om de continuïteit van de onderneming te
waarborgen. De winst kan worden gerelateerd aan de omzet. Dit kengetal heet de
brutowinstmarge.
bedrijfsresultaat
Brutowinstmarge =
omzet
Het bedrijfsresultaat bestaat uit de winst voor aftrek van financieringslasten (interest) en
belastingen (EBIT: earnings before interest and taxes).
De brutowinstmarge geeft het verschil aan tussen de verkoopprijs en de kostprijs van de
verkochte goederen. Hieruit kan worden afgeleid in welke mate de onderneming is
opgewassen tegen prijsdalingen of kostenstijgingen.
Onder rentabiliteit verstaat men in het algemeen de verhouding tussen een inkomen (winst)
en het vermogen dat dit inkomen heeft verdiend.
De rentabiliteit is een belangrijke maatstaf voor de beleidsvorming binnen de onderneming
op lange termijn. Voor een beoordeling van de winstgevendheid van een onderneming moet
de rentabiliteit bepaald worden van het totale in de onderneming werkzame vermogen. De
wijze van financiering van de activa speelt hierbij geen rol. De rentabiliteit van het totale
vermogen wordt berekend aan de hand van het bedrijfsresultaat.
Ten behoeve van de continuïteit van de onderneming moet op lange termijn het
bedrijfsresultaat voldoende groot zijn om de door de vermogenverschaffers gewenste
uitkeringen in de vorm van dividend of interest te kunnen doen.
De rentabiliteit van het totaal in de onderneming geïnvesteerd vermogen (RTV) wordt als
volgt berekend:
bedrijfsresultaat
RTV = x 100%
gemiddeld totaal geïnvesteerd vermogen
Voor de verschaffers van eigen vermogen (de eigenaren) is niet het bedrijfsresultaat van
belang, omdat hieruit eerst nog de interestvergoeding over het vreemd vermogen en de
winstbelasting moet worden betaald.
De berekening van de rentabiliteit van het eigen vermogen na aftrek van belasting
(REVnb) gaat als volgt:
winst na aftrek van interest en belasting
REV = x 100%
gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen
De rentabiliteit van het eigen vermogen kan ook voor aftrek van belasting worden berekend:
winst na aftrek van interest
REVvb = x 100%
gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen
Voor de vreemdvermogenverschaffers is de rentabiliteit van het in de onderneming
geïnvesteerde vermogen gelijk aan het afgesproken interestpercentage.
De onderneming beschouwt de betaalde interest als kosten. De gemiddelde rentabiliteit van
het vreemd vermogen (RVV) kan dan ook worden gezien als een gemiddelde kostenvoet
van het vreemd vermogen.
betaalde interest
RVV = x 100%
gemiddeld geïnvesteerd vreemd vermogen
Als de RVV kleiner is dan de RTV is er sprake van winst op het gebruik van vreemd
vermogen. Deze winst komt ten goede aan de rentabiliteit van het eigen vermogen.