Leerdoelen Europees Recht
Week 1: Oriëntatie op en het institutioneel kader van de EU
de totstandkomingsgeschiedenis van de EU op hoofdlijnen beschrijven;
De Europese Unie (EU) is een uit 28 Europese landen bestaand statenverband. De EU
vindt haar oorsprong in de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de Europese
Economische Gemeenschap, in 1958 gevormd door zes landen (België, de
Bondsrepubliek Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland). In de jaren erna
groeide de EU in omvang door de toelating van nieuwe lidstaten en in macht door het
uitbreiden van haar zeggenschap. Het Verdrag van Maastricht vormde in 1993 de huidige
Europese Unie. De laatste aanpassing aan de constitutionele basis was in 2009 met het
(in 2007 ondertekende) Verdrag van Lissabon.
De EU opereert via een systeem van onafhankelijke supranationale instituten en door de
lidstaten intergouvermenteel gemaakte besluiten. Belangrijke instituten van de Europese
Unie zijn onder andere de Europese Commissie, de Raad van de Europese Unie, de
Europese Raad, het Europese Hof van Justitie en de Europese Centrale Bank. Het
Europees Parlement wordt iedere vijf jaar gekozen door inwoners van de unie.
de begrippen intergouvernementeel en supranationaal uitleggen;
Intergouvernementeel
Organisaties die een samenwerking kunnen stimuleren tussen lidstaten door het
ontwikkelen van een gemeenschappelijk beleid en het opstellen van verdragen.
De letterlijke betekenis van intergouvernementeel is tussen ('inter') regeringen
('gouvernementen'). Het gaat om besluiten die uitsluitend door
nationale regeringen samen worden genomen en dus niet door een instelling die boven
de lidstaten staat, zoals de Europese Unie.
Supranationaal
In supranationale organisaties worden bepaalde bevoegdheden van de nationale staten
overgedragen naar een autoriteit die boven de nationale staten staat.
Supranationale organisatie Een organisatie waarbij lidstaten een deel van hun
soevereiniteit (= omvang en inhoud van het nationale rechtsstelsel mogen bepalen)
moeten inleveren.
Intergouvernementele organisatie Een organisatie waarbij lidstaten samenwerken
door middel van een verdrag voor het ontwikkelen van gemeenschappelijk beleid en
opstellen van verdragen.
• Intergouvernementeel
De beslissingsbevoegdheid ligt nog steeds bij de staten
• Supranationaal
Beslissingsbevoegdheid ligt bij de organisatie
De EU
uitleggen wat staatssoevereiniteit is en hoe die kan worden beperkt;
Definitie staatssoevereiniteit: Een soevereine staat is een staat met een duidelijk
aangeduid territorium waarover het zowel intern als extern soevereiniteit uitoefent.
Verder heeft een soevereine staat een permanente bevolking, een overheid, is
onafhankelijk van andere staten of landen, en heeft de mogelijkheid om internationale
betrekkingen aan te gaan met andere soevereine staten.
Een soevereine staat is een staat met een duidelijk aangeduld territorium waardoor
het zowel intern als extern soevereiniteit uitoefent
, Jacky Steffen 51R-2Q-T Leerdoelen Europees Recht
Beperken staatssoevereiniteit: Je kan staatssoevereiniteit beperken door je macht af te
staan aan bijvoorbeeld de Europese Unie, doe je dus alleen zelf, aangezien je soeverein
bent.
uitleggen welke rollen de Europese Raad, de Raad van de Europese Unie, de Europese
Commissie, het Europese Parlement en het Europees Hof van Justitie spelen binnen de
Europese Unie;
De Europese Raad
- Samenstelling van de Raad gebeurd 2x in een half jaar
- Bestaat uit staatshoofden en regeringsleiders en ministers van Buitenlandse
Zaken
- Voorzitter wordt gekozen voor periode van 2,5 jaar
- Is 1x herkiesbaar
- Art. 15 VEU
- In de EU-raad; Buitenlands beleid en actuele problemen binnen de EU
- Meestal stelt de EU-raad alleen beleidslijnen vast en laat beschuiten over aan
ministers van ‘gewone’ Raad
- Bepalen de koers van de EU
- Geen wetgevende taak
De Raad van Ministers
- Raad van Ministers/Raad van de Europese Unie/De Raad
- Art. 16 VEU
- Alle lidstaten door minister of staatssecretaris vertegenwoordigd
- Hangt af van onderwerp welke vertegenwoordiger
- Samen met Europees Parlement wetgevende taak
- Belangrijkste politieke orgaan
- Draagt zorg voor coördinatie op gebied van algemeen economisch beleid van de
lidstaten
- Beleidsmaatregelen
- Voor besluit advies inwinnen van Europese Commissie en/of Europees Parlement
- Zet concreet beleid uit
- Begrotingstaak
- Wetgevende taak
Het Europees Parlement
- Samengesteld uit parlementariërs uit alle lidstaten
- 750 leden
- Art. 14 VEU
- Verkiezingen 1x in de 5 jaar
- Vertegenwoordigen inwoners van de lidstaten
- Wetgevende macht samen met de Raad
- Heeft ook controlerende taak
- Positie is democratisch tekort
- Leden rechtstreeks gekozen
- Kent twee locaties: Brussel en Straatsburg
- Belangen van de EU-burger worden behartigd:
1. Medewetgevende taak (met de Raad)
2. Begrotingstaak (met de Raad)
3. Controlerende taak
De Europese Commissie
- Hoogste uitvoerende instelling