THEMA 1 STRUCTUUR VAN CHROMATINE EN CHROMOSOMEN
1) PROKARYOTE EN EUKARYOTE CELLEN
2) LEVEN VAN EEN CEL IN EEN NOTENDOP
● Celcyclus: interfase (groei) gevolgd door celdeling
o Veel metabolische activiteit in de cel
o In de celkern gebeuren grote veranderingen
● Interfase: DNA wordt exact gekopieerd
● Celdelingsfase: uitzicht van chromatine verandert drastisch
(chromatine = DNA + histonen)
3) CELKERN IN INTERFASE
3.1) KERNMEMBRAAN
● Eukaryote cellen: celkern afgescheiden van het cytoplasma door
dubbel membraan = kernmembraan
o 2 membranen bestaan uit fosfolipidendubbellaag
o Buitenste 🡪 vormt doorlopend geheel met endoplasmatisch
reticulum
o Verspreid in kernmembraan = kernporiën (gevormd door
zeer complexe membraanproteïnen die waterrijke kanalen
vormen)
● Uitwisseling van stoffen tussen cytosol en kerninhoud
o passief voor ionen en kleine moleculen
o actief voor grote moleculen en mRNA
3.2) NUCLEOLUS (KERNLICHAAMPJE)
● aanmaakplaatsen van ribosomaal RNA (rRNA)
○ nodig voor de opbouw van ribosomen
○ in cytosol: nood aan ribosomen die tussenkomen in proteïnesynthesen
● ribosomen bestaat uit rRNA en aantal proteïne
● ribosomale proteïne → gesynthetiseerd in het cytosol + getransporteerd naar celkern
1
, ● in nucleolus: inzetten van rRNA en ribosomale proteïnen tot twee aparte subeenheden
● Opbouw van ribosomale subeenheden uit rRNA en ribosomale proteïnen
3.3) CHROMATINE
● grootste deel van de kerninhoud
● netwerk van chromatinevezels (= opgebouwd uit DNA +
histonen)
3.3.1) CHEMISCHE SAMENSTELLING VAN NUCLEÏNEZUREN
● DNA = desoxyribonucleïnezuur
● RNA = ribonucleïnezuur
● DNA & RNA behoren tot nucleïnezuren
● Macromoleculen = opgebouwd uit aantal bouwstenen, nucleotiden
o DNA & RNA = polynucleotiden
● Bouwstenen van DNA en RNA: nucleotide
o Desoxyribose/ribose (suikermoleculen)
o Fosfaatgroep
o Organische stikstofbase
Structuur van suikermoleculen en fosfaatgroep Structuur van
organische stikstofbasen
● DNA & RNA verschillen:
o suikermolecule – nucleotiden
o base thymine – base uracil
2
1) PROKARYOTE EN EUKARYOTE CELLEN
2) LEVEN VAN EEN CEL IN EEN NOTENDOP
● Celcyclus: interfase (groei) gevolgd door celdeling
o Veel metabolische activiteit in de cel
o In de celkern gebeuren grote veranderingen
● Interfase: DNA wordt exact gekopieerd
● Celdelingsfase: uitzicht van chromatine verandert drastisch
(chromatine = DNA + histonen)
3) CELKERN IN INTERFASE
3.1) KERNMEMBRAAN
● Eukaryote cellen: celkern afgescheiden van het cytoplasma door
dubbel membraan = kernmembraan
o 2 membranen bestaan uit fosfolipidendubbellaag
o Buitenste 🡪 vormt doorlopend geheel met endoplasmatisch
reticulum
o Verspreid in kernmembraan = kernporiën (gevormd door
zeer complexe membraanproteïnen die waterrijke kanalen
vormen)
● Uitwisseling van stoffen tussen cytosol en kerninhoud
o passief voor ionen en kleine moleculen
o actief voor grote moleculen en mRNA
3.2) NUCLEOLUS (KERNLICHAAMPJE)
● aanmaakplaatsen van ribosomaal RNA (rRNA)
○ nodig voor de opbouw van ribosomen
○ in cytosol: nood aan ribosomen die tussenkomen in proteïnesynthesen
● ribosomen bestaat uit rRNA en aantal proteïne
● ribosomale proteïne → gesynthetiseerd in het cytosol + getransporteerd naar celkern
1
, ● in nucleolus: inzetten van rRNA en ribosomale proteïnen tot twee aparte subeenheden
● Opbouw van ribosomale subeenheden uit rRNA en ribosomale proteïnen
3.3) CHROMATINE
● grootste deel van de kerninhoud
● netwerk van chromatinevezels (= opgebouwd uit DNA +
histonen)
3.3.1) CHEMISCHE SAMENSTELLING VAN NUCLEÏNEZUREN
● DNA = desoxyribonucleïnezuur
● RNA = ribonucleïnezuur
● DNA & RNA behoren tot nucleïnezuren
● Macromoleculen = opgebouwd uit aantal bouwstenen, nucleotiden
o DNA & RNA = polynucleotiden
● Bouwstenen van DNA en RNA: nucleotide
o Desoxyribose/ribose (suikermoleculen)
o Fosfaatgroep
o Organische stikstofbase
Structuur van suikermoleculen en fosfaatgroep Structuur van
organische stikstofbasen
● DNA & RNA verschillen:
o suikermolecule – nucleotiden
o base thymine – base uracil
2
