Anatomie
Cyanose
Cyanose: of blauwzucht is een blauwgrijze verkleuring van de huid en
slijmvliezen.
Oorzaak: toenemen gereduceerde hemoglobine in capillairen. (verminderde
hemoglobine) Te weinig zuurstof die gekoppeld zijn aan de hemoglobine.
Gaat alleen over de capillairen: het is het gevolg van de kleur van het bloed in de
capillairen. De waarde 3.13mmol/l gereduceerd HB wordt bereikt bij een
zuurstofverzadiging van onder de 85% in het bloed, zo ontstaat cyanose,
vooropgesteld dat een normale HB-concentratie in het bloed aanwezig is. De
waarde 3.13mmol/l word zelfde bereikt. Dat houdt in dat de zuurstofverzadiging
in het bloed behoorlijk laag kan zijn en een hypoxie (zuurstoftekort in de
weefsels) kan dreigen, zonder dat we worden gealarmeerd door het verschijnsel
cyanose, omdat het zich niet voordoet. Cyanose moet altijd worden gewaardeerd
in relatie tot de totale HB-concentratie in het bloed
Hemoglobine = rode bloedkleurstof die zich bevindt in rode bloedcellen. Bestaat
uit ijzermolecuul en wordt omgeven door eiwitstructuur.
Aan ijzer kan O2 gekoppeld worden, de kleur is helderrood = Geoxigeneerd HB
OF
het kan vrij zijn van deze binding, de kleur is dan donkerrood = Gereduceerd HB
(gereduceerd = verminderen)
Capillairen = uiteinde van arterie. De normale concentratie van de hemoglobine
in het bloed, dus ook in de capillair, bedraagt 8-10 mmol/l. Bij cyanose is daarvan
meer dan 3.13 mmol/l in het capillair gereduceerd.
Absolute waarde: 3.13 mmol/l, dit geldt ook bij bloedarmoede en ook bij een
hoge HB-waarde zoals we die bijv. zien bij longemfyseempatiënten.
Centrale cyanose: dit doet zich voor wanneer in het arteriële bloed al te weinig
zuurstof aan hemglobine is gebonden en de hoeveelheid gereduceerd
hemoglobine dus al hoger is dan normaal. Dit is te herken aan dat de huid en de
slijmvliezen (tong) blauwig zijn verkleurd. Een verschijnsel waarmee centrale
cyanose gepaard kan gaan is trommelstokvingers.
-> Gasuitwisselingsstoornissen: het bloed word niet van voldoende zuurstof
voorzien.
-> Ziektebeelden centrale cyanose: astma aanval, pneumonie, longemfyseem,
links decompensatie hart (gasuitwisseling is minder effectief door stuwing van
bloed in de longen), aangeboren hartafwijkingen bijv. tetralogie van Fallot (o2-
arm en o2- rijk bloed wordt gemengd)
-> Tetralogie van Fallot: de longslagader is vernauwd en er is een gat in het
septum cordis. Bovendien ontspringt de aorta zowel boven de linker als boven de
rechter ventrikel en krijgt vanuit de linker harthelft (zuurstofrijk bloed) en vanuit
de rechter harthelft (zuurstofarm bloed) bloed toegevoerd.
-> Chronische hypoxie: zuurstoftekort in de weefsels. Wanneer hiervan sprake is
zal in het lichaam extra erytropoëtine worden aangemaakt. Deze situatie doet
zich boor bij chronische longfalen, maar ook bij hooggebergte, waar de lucht ijler
is en minder zuurstof bevat.
-> Erytropoëtine: in het beenmerg wordt de aanmaak van erytrocyten
stimuleert. Hierdoor zullen het aantal rode bloedlichaampjes in het bloed stijgen
en daarmee ook het hemoglobinegehalte.
-> Trommelstokvingers: vingers en tenen vertonen aan de uiteinden een
verbreding, terwijl de nagels in model van een horlogeglas krijgen. Alleen weke
delen blijven te zijn vervormd, waarbij vaatjes zijn verwijd. Ontstaan hiervan is
onduidelijk.
Perifere cyanose: komt alleen voor in de acra = lichaamsuiteinden,