Professor de Ruyver
23-11-2021
Academiejaar 2020-2021
Dierethiek
Historical context:
Twee visies op dieren en aansluitende
classificatie
De positie van dieren
o Antropocentrisme
o Zoöcentrisme
o Ecocentrisme
Human-Animal bond:
Samenleven met dieren
Hoe kijken wij naar dieren
Aristoteles:
Filosoof
384-322 voor Chr.
5 boeken voren de animalibus
o Historia animalium beschrijvende zoölogie
o De generatione Animalium embryologie
o De motu animalium bewegen van dieren
o Partibus animalium anatomie en fysiologie
o Incessu animalium voortbewegen
Eerst beschrijvende ‘dierenboeken’ van de oudheid op basis van
observatie, werd in het Latijn vertaald
Scala naturae:
Hiërarchisch systeem van oplopende volmaaktheid
Ladder van de natuur
o Mensen anima rationalis rationaliteit
o Dieren anima sensitiva vermogen om pijn te voelen
o Planten anima nutriva voedingsprincipes
o Levenloze zaken aarde, water en gesteente geen anima
Planten dienen als voedsel voor dieren, en dieren als voedsel voor
de mens
Betekenis teleologie (finalisme): deze ideëen blijven leven tot einde van
de middeleeuwen
Middeleeuwen:
Weinig wetenschappelijk onderzoek
Treden toegevoegd aan de ladder van de natuur
o Engelen en god komen bovenaan te staan
Breed intellectueel:
Traag en geleidelijk breed intellectueel en cultureel
vernieuwingsproces
o Renaissance en ontdekkingen 14-16e eeuw
, Professor de Ruyver
23-11-2021
Academiejaar 2020-2021
Terugkeer naar kritische herinterpretatie van de
klassieke oudheid, dissecties en telescoop
o Wetenschappelijke methode 17de eeuw
Wisselwerking tussen empirie en theorievorming of door
waarnemingen theorie uitwerken
o Verlichting 18-19de eeuw
Wetenschappelijke methode krijgt dagdagelijkse
betekenis
Microscoop, nieuwe wetenschappen, demografie,
genetica
Opleiding diergeneeskunde
Wetenschappers kunnen door nieuwe inzichten naar hetzelfde op
een andere manier kijken
Charles Darwin:
Bioloog
1809-1882
On the Orgin of Species by Means of Natural Selection
o 1859
Evolutieleer
Tree of life:
Charles Darwin ontwerpt het concept Tree of Life
o Geen sprake van een bevoorrechte positie van de mens
o Hedendaagse dieren stammen niet van elkaar af, maar
hebben gemeenschappelijke voorouders
Verandert plaats van de mens definitief, mens staat niet meer aan
de top van de schepping
Classificeren:
Als onderdeel van het ontstaan van de wetenschappen ontstaat ook
de noot tot systematiseren
o Om de diversiteit van het leven te ordenen, hebben we een
systeem nodig om organisme te classificeren
o Met dit systeem gerven we een naam en plaatsen we het in de
groep
o De achterliggende theorie en kennis op basis waarvan
geclassificeerd wordt, verandert de systeemstructuur
Carolus linnaeus:
1707-1778
Vader van de taxonomie
Arts, plantkundige, zoölogie en geoloog
Publiceert in 1735 1e editie Systema Naturae
Classificeren > scala naturae:
Indelen van levende wezen in groepen gebaseerd op uiterlijk
eigenschappen
23-11-2021
Academiejaar 2020-2021
Dierethiek
Historical context:
Twee visies op dieren en aansluitende
classificatie
De positie van dieren
o Antropocentrisme
o Zoöcentrisme
o Ecocentrisme
Human-Animal bond:
Samenleven met dieren
Hoe kijken wij naar dieren
Aristoteles:
Filosoof
384-322 voor Chr.
5 boeken voren de animalibus
o Historia animalium beschrijvende zoölogie
o De generatione Animalium embryologie
o De motu animalium bewegen van dieren
o Partibus animalium anatomie en fysiologie
o Incessu animalium voortbewegen
Eerst beschrijvende ‘dierenboeken’ van de oudheid op basis van
observatie, werd in het Latijn vertaald
Scala naturae:
Hiërarchisch systeem van oplopende volmaaktheid
Ladder van de natuur
o Mensen anima rationalis rationaliteit
o Dieren anima sensitiva vermogen om pijn te voelen
o Planten anima nutriva voedingsprincipes
o Levenloze zaken aarde, water en gesteente geen anima
Planten dienen als voedsel voor dieren, en dieren als voedsel voor
de mens
Betekenis teleologie (finalisme): deze ideëen blijven leven tot einde van
de middeleeuwen
Middeleeuwen:
Weinig wetenschappelijk onderzoek
Treden toegevoegd aan de ladder van de natuur
o Engelen en god komen bovenaan te staan
Breed intellectueel:
Traag en geleidelijk breed intellectueel en cultureel
vernieuwingsproces
o Renaissance en ontdekkingen 14-16e eeuw
, Professor de Ruyver
23-11-2021
Academiejaar 2020-2021
Terugkeer naar kritische herinterpretatie van de
klassieke oudheid, dissecties en telescoop
o Wetenschappelijke methode 17de eeuw
Wisselwerking tussen empirie en theorievorming of door
waarnemingen theorie uitwerken
o Verlichting 18-19de eeuw
Wetenschappelijke methode krijgt dagdagelijkse
betekenis
Microscoop, nieuwe wetenschappen, demografie,
genetica
Opleiding diergeneeskunde
Wetenschappers kunnen door nieuwe inzichten naar hetzelfde op
een andere manier kijken
Charles Darwin:
Bioloog
1809-1882
On the Orgin of Species by Means of Natural Selection
o 1859
Evolutieleer
Tree of life:
Charles Darwin ontwerpt het concept Tree of Life
o Geen sprake van een bevoorrechte positie van de mens
o Hedendaagse dieren stammen niet van elkaar af, maar
hebben gemeenschappelijke voorouders
Verandert plaats van de mens definitief, mens staat niet meer aan
de top van de schepping
Classificeren:
Als onderdeel van het ontstaan van de wetenschappen ontstaat ook
de noot tot systematiseren
o Om de diversiteit van het leven te ordenen, hebben we een
systeem nodig om organisme te classificeren
o Met dit systeem gerven we een naam en plaatsen we het in de
groep
o De achterliggende theorie en kennis op basis waarvan
geclassificeerd wordt, verandert de systeemstructuur
Carolus linnaeus:
1707-1778
Vader van de taxonomie
Arts, plantkundige, zoölogie en geoloog
Publiceert in 1735 1e editie Systema Naturae
Classificeren > scala naturae:
Indelen van levende wezen in groepen gebaseerd op uiterlijk
eigenschappen
