Cholelithiasis en
choledocholithiasis
Cholelithiasis: galstenen
Choledocholithiasis: galsteenlijden
Cholelithiasis
Jaarlijks krijgen ongeveer 25.000 patiënten in Nederland symptomatische cholelithiasis. Ongeveer
21.000 patiënten worden hieraan geopereerd.
Per dag produceren we 0,7-1L per dag gal. In de galblaas wordt het gal opgeslagen. Hoe langer gal in
de galblaas blijft zitten, hoe meer de gal indikt. In de galblaas wordt het water onttrokken. Daarom
zie je meer galstenen in de galblaas dan in de galwegen. Gal helpt bij de vertering van vet, dat heet
emulgeren. Gal gaat naar het duodenum. Gal bestaat uit enzymen, erytrocyten (rode
bloedlichaampjes, ook bilirubine) en water.
Bilirubine is een afvalstof die voornamelijk vrijkomt bij afbraak van oude rode bloedcellen. Bilirubine
is het afbraakproduct van hemoglobine, de rode bloedkleurstof. Bilirubine is giftig voor het lichaam,
het wordt door de lever uit het bloed genomen en aan de galvloeistof toegevoegd. Via de galblaas en
de dunne darm verlaat het in de uitwerpselen het lichaam.
Enterohepatische kringloop: sommige stoffen worden in de lever uitgescheiden in de gal. De gal komt
in de dunne darm terecht. In de darm kunnen stoffen worden opgenomen. Alles wat via de darm
opgenomen wordt komt eerst langs de lever en dan naar de rest in het lichaam.
Atresie van galwegen: aangeboren afwijking. Een deel van de galwegen is niet of onvoldoende
aangelegd. Het is een vernauwing die dicht zit of er helemaal niet is. Atresie zie je ook in andere
organen. Atresie moet worden behandeld anders wordt de patiënt sepstisch. De behandeling van
atresie is een bypass tussen de lever of galwegen. Een biliodigestive anastomose heet dit.
Cholestase: galstuwing. Zie je bij een iatrogeen trauma. De klep van de galweg is stuk, waardoor gal
niet weg kan, de galwegen worden geblokkeerd. Een symptoom hiervan is icterus (geelzucht).
Geelzucht ontstaat door de ophoping van gal, bilirubine.
Iatrogeentrauma: veroorzaakt door medisch handelen. Niet altijd een medische misser.
Obstructies:
- Galstenen > kans op galstenen begint rond de puberteit.
- Tumoren, incl metastasen > zeldzaam, heel/te laat symptomen, pas zichtbaar als ze de gal
obstrueren.
- Ontstekingen > porseleinen galblaas, harde wand, preventieve indicatie om de galblaas te
verwijderen, zwelling (tumorvorming) zwellen naar binnen toe, ontstaat galstuwing
- Stenose > blijvende vernauwing, blijvende afsluiten, voortkomend uit ontsteking. Hoe sterker
de indikking van het gal, hoe meer stenostase optreed.
Primaire galstenen: galstenen ontstaan in galwegen
Secundaire galstenen: galstenen ontstaan in de galblaas, die in de galwegen terecht komen.
, 4XF
Female Vrouwen
Forty Leeftijd 40-60
Fat Overgewicht
Fertile Vruchtbaarheid
De 4XF zijn 4 factoren waarbij galstenen vaker voorkomen. De verhouding tussen vrouwen en
mannen zijn 2:1, dit heeft te maken met een aantal stoffen in de gal, waaronder hormonen.
Galstenen kunnen acuut (15%) en niet acuut zijn.
Symptomatische cholelithiasis (40%), klachten/symptomen:
- Koliekpijnen > veroorzaakt door spasme
- Cholecystitis
- Galblaashydrops > galblaasverwijding
- Galblaasempyeen > galblaas vol met pus
- Biliaire pancreatitis > alvleesklier ontsteking, ontstaan door galstenen
- Galsteenileus > ileus: afsluiting darmen
- Icterus > wijst op leverfunctiestoornissen
- Donker gekleurde urine
- Ontkleurde feces
Diagnostiek:
Amnese:
- Voedselprovocatie/intolerantie, vet eten
- Dyspeptische klachten, misselijk vol gevoel, te veel gegeten
- Koliekpijnen in rechter bovenbuik
Lichamelijk onderzoek:
- Algemene malaise
- Icterus > gevolg is veel jeuk, wijst op leverfunctiestoornissen
- Hoge koorts > cholangitis, ontsteking galwegen
- Chronische cholecystitis: gevoeligheid bij palpatie
- Acute cholecystitis: teken van peritonitis
Aanvullende onderzoek:
Labonderzoek
Hyperbilirubinemie /
Gamma-GT Verhoogd
Alkalische fosfotase Verhoogd
CRP-leuco’s Verhoogd of het zelfde
Beeldvormend onderzoek:
- Echografie: galstenen/galblaas zijn distaal niet zichtbaar
- CT-scan: -------- uitsluiten dienstdoend
- ERCP: diagnostiek – therapie
- MRCP: galwegstenen
choledocholithiasis
Cholelithiasis: galstenen
Choledocholithiasis: galsteenlijden
Cholelithiasis
Jaarlijks krijgen ongeveer 25.000 patiënten in Nederland symptomatische cholelithiasis. Ongeveer
21.000 patiënten worden hieraan geopereerd.
Per dag produceren we 0,7-1L per dag gal. In de galblaas wordt het gal opgeslagen. Hoe langer gal in
de galblaas blijft zitten, hoe meer de gal indikt. In de galblaas wordt het water onttrokken. Daarom
zie je meer galstenen in de galblaas dan in de galwegen. Gal helpt bij de vertering van vet, dat heet
emulgeren. Gal gaat naar het duodenum. Gal bestaat uit enzymen, erytrocyten (rode
bloedlichaampjes, ook bilirubine) en water.
Bilirubine is een afvalstof die voornamelijk vrijkomt bij afbraak van oude rode bloedcellen. Bilirubine
is het afbraakproduct van hemoglobine, de rode bloedkleurstof. Bilirubine is giftig voor het lichaam,
het wordt door de lever uit het bloed genomen en aan de galvloeistof toegevoegd. Via de galblaas en
de dunne darm verlaat het in de uitwerpselen het lichaam.
Enterohepatische kringloop: sommige stoffen worden in de lever uitgescheiden in de gal. De gal komt
in de dunne darm terecht. In de darm kunnen stoffen worden opgenomen. Alles wat via de darm
opgenomen wordt komt eerst langs de lever en dan naar de rest in het lichaam.
Atresie van galwegen: aangeboren afwijking. Een deel van de galwegen is niet of onvoldoende
aangelegd. Het is een vernauwing die dicht zit of er helemaal niet is. Atresie zie je ook in andere
organen. Atresie moet worden behandeld anders wordt de patiënt sepstisch. De behandeling van
atresie is een bypass tussen de lever of galwegen. Een biliodigestive anastomose heet dit.
Cholestase: galstuwing. Zie je bij een iatrogeen trauma. De klep van de galweg is stuk, waardoor gal
niet weg kan, de galwegen worden geblokkeerd. Een symptoom hiervan is icterus (geelzucht).
Geelzucht ontstaat door de ophoping van gal, bilirubine.
Iatrogeentrauma: veroorzaakt door medisch handelen. Niet altijd een medische misser.
Obstructies:
- Galstenen > kans op galstenen begint rond de puberteit.
- Tumoren, incl metastasen > zeldzaam, heel/te laat symptomen, pas zichtbaar als ze de gal
obstrueren.
- Ontstekingen > porseleinen galblaas, harde wand, preventieve indicatie om de galblaas te
verwijderen, zwelling (tumorvorming) zwellen naar binnen toe, ontstaat galstuwing
- Stenose > blijvende vernauwing, blijvende afsluiten, voortkomend uit ontsteking. Hoe sterker
de indikking van het gal, hoe meer stenostase optreed.
Primaire galstenen: galstenen ontstaan in galwegen
Secundaire galstenen: galstenen ontstaan in de galblaas, die in de galwegen terecht komen.
, 4XF
Female Vrouwen
Forty Leeftijd 40-60
Fat Overgewicht
Fertile Vruchtbaarheid
De 4XF zijn 4 factoren waarbij galstenen vaker voorkomen. De verhouding tussen vrouwen en
mannen zijn 2:1, dit heeft te maken met een aantal stoffen in de gal, waaronder hormonen.
Galstenen kunnen acuut (15%) en niet acuut zijn.
Symptomatische cholelithiasis (40%), klachten/symptomen:
- Koliekpijnen > veroorzaakt door spasme
- Cholecystitis
- Galblaashydrops > galblaasverwijding
- Galblaasempyeen > galblaas vol met pus
- Biliaire pancreatitis > alvleesklier ontsteking, ontstaan door galstenen
- Galsteenileus > ileus: afsluiting darmen
- Icterus > wijst op leverfunctiestoornissen
- Donker gekleurde urine
- Ontkleurde feces
Diagnostiek:
Amnese:
- Voedselprovocatie/intolerantie, vet eten
- Dyspeptische klachten, misselijk vol gevoel, te veel gegeten
- Koliekpijnen in rechter bovenbuik
Lichamelijk onderzoek:
- Algemene malaise
- Icterus > gevolg is veel jeuk, wijst op leverfunctiestoornissen
- Hoge koorts > cholangitis, ontsteking galwegen
- Chronische cholecystitis: gevoeligheid bij palpatie
- Acute cholecystitis: teken van peritonitis
Aanvullende onderzoek:
Labonderzoek
Hyperbilirubinemie /
Gamma-GT Verhoogd
Alkalische fosfotase Verhoogd
CRP-leuco’s Verhoogd of het zelfde
Beeldvormend onderzoek:
- Echografie: galstenen/galblaas zijn distaal niet zichtbaar
- CT-scan: -------- uitsluiten dienstdoend
- ERCP: diagnostiek – therapie
- MRCP: galwegstenen
