Zwaartepunten van het
vermogensrecht (11e druk),
hoofdstuk 19.1 t/m 19.9.
, 19. Rechten van de schuldeiser bij niet-nakoming I: nakoming en schadevergoeding
19.1 Probleemverkenning
In dit hoofdstuk gaan we in de vraag wat de rechten van de schuldeiser zijn wanneer
de schuldenaar tekortkomt in de nakoming van een verbintenis.
19.2 Recht op nakoming
Een schuldeiser heeft op grond van de verbintenis recht op de nakoming daarvan.
De schuldeiser kan in principe nakoming eisen van de schuldenaar. Hij kan de
nalatige schuldenaar voor de rechter dagen, en hem laten veroordelen de
verschuldigde prestatie te verrichten.
De rechtsvordering tot nakoming is geregeld in artikel 3:296 BW e.v. (titel 3.11:
Rechtsvorderingen). Artikel 3:296 BW bepaalt dat een rechter een schuldenaar tot
nakoming van de verbintenis moet eisen, tenzij uit de wet, uit de aard van de
verplichting of uit een rechtshandeling wat anders volgt. Met zo’n vonnis kan de
schuldeiser de prestatie afdwingen in het geval dat de schuldenaar niet alsnog
nakomt. Vaak bestaat de mogelijkheid om dit vonnis reëel te executeren. Hier is
sprake van als de schuldeiser verkrijgt waar hij recht op heeft zonder medewerking
van de schuldenaar. Als deze reële executie niet (goed) mogelijk is/niet gewenst is,
kan het vonnis ook een ‘indirect dwangmiddel’ bevatten. Dit zal in de vorm van een
dwangsom of lijfsdwang zijn, om de schuldenaar ertoe te zetten zelf de verplichting
na te komen.
De schuldeiser moet niet te lang wachten, wil hij de schuldenaar kunnen dwingen om
de overeenkomst na te komen. Artikel 3:307 lid 1 BW bepaalt dat een vordering tot
nakoming van een verbintenis uit een overeenkomst verjaart na 5 jaar (dit is in
afwijking van artikel 3:306 BW). Deze 5 jaar beginnen te lopen de dag nadat de
vordering opeisbaar wordt.
Een vordering tot nakoming voorziet niet in alle behoeften van de schuldeiser. Een
vordering tot nakoming heeft alleen maar nut als de prestatie nog mogelijk is, of
wanneer prestatie nog zinvol is voor de schuldeiser. Daarnaast kan een schuldeiser
schade lijden door het niet-juist, niet-tijdig of in het geheel niet presteren door de
schuldenaar. Bij een wederkerige overeenkomst blijft (ondanks de niet-nakoming
door de schuldenaar), de op de schuldeiser verplichting tot nakoming bestaan.
19.3 De gevolgen van het niet-nakomen van verbintenissen
Vanaf artikel 6:74 BW e.v. (afdeling 6.1.9) staan algemene regels met betrekking tot
de gevolgen van het niet-nakomen van verbintenissen. Ze biedt onder andere
voorwaarden voor schadevergoeding van de schuldenaar voor de schuldeiser.
19.4 Vereisten voor het ontstaan van een verplichting tot schadevergoeding
Artikel 6:74 BW vormt de kern van artikel 6.1.9. Dit artikel vormt voorwaarden voor
een verbintenis tot betaling van schadevergoeding als de schuldenaar niet tijdig, niet
deugdelijk of niet presteert.
vermogensrecht (11e druk),
hoofdstuk 19.1 t/m 19.9.
, 19. Rechten van de schuldeiser bij niet-nakoming I: nakoming en schadevergoeding
19.1 Probleemverkenning
In dit hoofdstuk gaan we in de vraag wat de rechten van de schuldeiser zijn wanneer
de schuldenaar tekortkomt in de nakoming van een verbintenis.
19.2 Recht op nakoming
Een schuldeiser heeft op grond van de verbintenis recht op de nakoming daarvan.
De schuldeiser kan in principe nakoming eisen van de schuldenaar. Hij kan de
nalatige schuldenaar voor de rechter dagen, en hem laten veroordelen de
verschuldigde prestatie te verrichten.
De rechtsvordering tot nakoming is geregeld in artikel 3:296 BW e.v. (titel 3.11:
Rechtsvorderingen). Artikel 3:296 BW bepaalt dat een rechter een schuldenaar tot
nakoming van de verbintenis moet eisen, tenzij uit de wet, uit de aard van de
verplichting of uit een rechtshandeling wat anders volgt. Met zo’n vonnis kan de
schuldeiser de prestatie afdwingen in het geval dat de schuldenaar niet alsnog
nakomt. Vaak bestaat de mogelijkheid om dit vonnis reëel te executeren. Hier is
sprake van als de schuldeiser verkrijgt waar hij recht op heeft zonder medewerking
van de schuldenaar. Als deze reële executie niet (goed) mogelijk is/niet gewenst is,
kan het vonnis ook een ‘indirect dwangmiddel’ bevatten. Dit zal in de vorm van een
dwangsom of lijfsdwang zijn, om de schuldenaar ertoe te zetten zelf de verplichting
na te komen.
De schuldeiser moet niet te lang wachten, wil hij de schuldenaar kunnen dwingen om
de overeenkomst na te komen. Artikel 3:307 lid 1 BW bepaalt dat een vordering tot
nakoming van een verbintenis uit een overeenkomst verjaart na 5 jaar (dit is in
afwijking van artikel 3:306 BW). Deze 5 jaar beginnen te lopen de dag nadat de
vordering opeisbaar wordt.
Een vordering tot nakoming voorziet niet in alle behoeften van de schuldeiser. Een
vordering tot nakoming heeft alleen maar nut als de prestatie nog mogelijk is, of
wanneer prestatie nog zinvol is voor de schuldeiser. Daarnaast kan een schuldeiser
schade lijden door het niet-juist, niet-tijdig of in het geheel niet presteren door de
schuldenaar. Bij een wederkerige overeenkomst blijft (ondanks de niet-nakoming
door de schuldenaar), de op de schuldeiser verplichting tot nakoming bestaan.
19.3 De gevolgen van het niet-nakomen van verbintenissen
Vanaf artikel 6:74 BW e.v. (afdeling 6.1.9) staan algemene regels met betrekking tot
de gevolgen van het niet-nakomen van verbintenissen. Ze biedt onder andere
voorwaarden voor schadevergoeding van de schuldenaar voor de schuldeiser.
19.4 Vereisten voor het ontstaan van een verplichting tot schadevergoeding
Artikel 6:74 BW vormt de kern van artikel 6.1.9. Dit artikel vormt voorwaarden voor
een verbintenis tot betaling van schadevergoeding als de schuldenaar niet tijdig, niet
deugdelijk of niet presteert.
