Thema 2 Hand-, Pols-, en Elleboogklachten
HC12: Anatomie van de onderarm en de hand
Vingerkootjes = scharnieren
Vingers = zadelgewricht
- Flexie/extensie
- Abductie/adductie
→ Intrinsieke handspieren van de vingers zitten vooral aan de
ventrale zijde van het MCP-gewricht
o Maar gaan naar de extensorpees op de dorsale zijde!
o Hierdoor kun je je hand buigen, terwijl je je vingers
gestrekt houdt
TFCC – triangular fibrocartilage complex/ligament
- Houdt de radius en ulna stabiel als de hand grijpt of de arm
proneert
Ulnairdeviatie vingers -> klassiek voor RA
Palpabele botstructuren onderarm + schouder
- Tuberculum majus en minus
- Epicondylus lateralis en medialis
- Processus styloideus radialis en ulnaris
- Olecranon (hier zit de triceps aan vast)
- Radius kopje
- Scaphoid
- Trapezium
- Pisiforme
- Triquetum
- Capitatum
De elleboog -> 3 gewrichten!
- Radius + humerus
- Ulna + humerus
- Radius + ulna
o Deze zowel proximaal als distaal (pols)
o Ook nog membraan -> scheidt flexoren/extensoren en belangrijk voor stabiliteit
Pro- en supinatie in de onderarm
- Radius beweegt rondom de ulna
o Zuiver: pink als as
- Ligamentum anulare radii
- Mediale collaterale ligament
o Humerus – ulna
- Laterale collaterale ligament
o Humerus – ligamentum anulare!
o Bij kinderen snel luxatie radius-humerus!
,Spieren voor pro- en supinatie in de onderarm
- Supinatie door biceps (1)
o Hecht aan op tuberositas radii
o Maakt lus om radius -> zorgt draaien
- Brachialis
o Hecht aan op ulna
o Pols in pronatiestand + flexie -> alleen door m.
brachialis
- Verder regel
o Ventraal -> pronatoren, komen van de mediale
epicondyl
▪ Flexor carpiradialis
▪ M. pronator teres
▪ M. palmaris longus
o Dorsaal -> supinatoren, ook schuin verloop
▪ Extensor pollicis longus, brevis
▪ Abductor pollicis longus
→ Hoe groter de afstand van de aanhechting van de spier tot de draaias (van het gewricht) ->
hoe groter het moment
Anatomie van de handwortel
- Ulna + radius -> processus styloideus -> 2 rijen carpalia ->
metacarpalia
Handwortelbeentjes/carpalia – eerste rij
- Scaphoid/naviculare (schip)
o Articuleert met kop van de radius
- Lunatum
o Afstand lunatum met ulna heeft meniscus
o Bij pronatie, gaat ook met radius articuleren
- Triquetum
o Gaat ook bij ulnaire beweging met radius articuleren
- Pisiforme
o Zit los, is sesambotje
Carpalia – tweede rij
- Trapezium, trapezoideum, capitatum, hamatum (hamer)
Polsgewricht = ellipsoid (condyloid)
- 2 assen (flexie/extensie + ad/abductie, ook wel ulnair/radiair
deviatie)
o Bewegingen daartussen niet
- Circumductie pols door pro/supinatie van ulna/radius!
Het radiocarpale gewricht
- Ligamenten hoef je niet te weten
Flexor retinaculum (transversale carpale ligament)
- Dak van de carpale tunnel!
- Hier lopen ook heel veel pezen onderdoor
→ Houden pezen op hun plek
, Functie retinaculum
- Groter gewrichtscomponent -> kracht die de botten tegen
elkaar drukt
- Kleinere bewegingscomponent, kost meer kracht
→ Hierdoor botten goed op elkaar
→ Daarom retinaculum bij de uiteinden -> daar moet
stabiliteit zijn
Extrinsieke handspieren -> oorsprong buiten de hand
- Doen niet alleen vingers maar ook de pols
Intrinsieke handspieren -> oorsprong binnen de hand
- Fijne motoriek, gaan over 1 of 2 gewrichten
Ventraal -> oppervlakkige en diepe flexoren
- Flexor carpiradialis
o Naar 2e rij metacarpalia
o Buigt elleboog en pols
o Ook ab/adductie
- Palmaris longus (5% heeft deze niet)
o Naar de handpalm
- Flexor digitorum superficialis
o Naar intermediaire falanx
- Flexor digitorum profundus
o Naar distale falanx
Dorsaal -> extensoren (minder spieren, minder kracht)
- Extensor digitorum
- Extensor carpi ulnaris
o Adductie
- Extensor hallucis -> aan hoe ze lopen:
o Beide extensie en naar radiair (extrinsiek)
Pols geen aparte ab/adductie spieren ->
- Flexor en extensor carpi ulnaris
o Samen -> adductie
- Flexor carpi radialis + (extensor carpi radialis longus en brevis)
o Abductie
Nog belangrijk
- m. interossei
- m. lumbricalis - oorsprong op de pees van de flexor digitorum
o Gaat naar de extensorzijde
▪ Hierdoor blijft lumbricalis op lengte = behoudt kracht! (pees schuift mee)
- Anatomische snuifdoos - nervus radialis superficialis loopt hier
- n. ulnaris - dorsaal van flexor carpi ulnaris
o Entree hand via ulnar (Guyon’s) tunnel
o Mn intrinsieke handspieren
- n. medianus - dorsaal van flexor digitorum profundus
o Entree hand via carpale tunnel
- n. radialis
o Doet geen intrinsieke handspieren
o Alleen extensoren boven + onderarm
HC12: Anatomie van de onderarm en de hand
Vingerkootjes = scharnieren
Vingers = zadelgewricht
- Flexie/extensie
- Abductie/adductie
→ Intrinsieke handspieren van de vingers zitten vooral aan de
ventrale zijde van het MCP-gewricht
o Maar gaan naar de extensorpees op de dorsale zijde!
o Hierdoor kun je je hand buigen, terwijl je je vingers
gestrekt houdt
TFCC – triangular fibrocartilage complex/ligament
- Houdt de radius en ulna stabiel als de hand grijpt of de arm
proneert
Ulnairdeviatie vingers -> klassiek voor RA
Palpabele botstructuren onderarm + schouder
- Tuberculum majus en minus
- Epicondylus lateralis en medialis
- Processus styloideus radialis en ulnaris
- Olecranon (hier zit de triceps aan vast)
- Radius kopje
- Scaphoid
- Trapezium
- Pisiforme
- Triquetum
- Capitatum
De elleboog -> 3 gewrichten!
- Radius + humerus
- Ulna + humerus
- Radius + ulna
o Deze zowel proximaal als distaal (pols)
o Ook nog membraan -> scheidt flexoren/extensoren en belangrijk voor stabiliteit
Pro- en supinatie in de onderarm
- Radius beweegt rondom de ulna
o Zuiver: pink als as
- Ligamentum anulare radii
- Mediale collaterale ligament
o Humerus – ulna
- Laterale collaterale ligament
o Humerus – ligamentum anulare!
o Bij kinderen snel luxatie radius-humerus!
,Spieren voor pro- en supinatie in de onderarm
- Supinatie door biceps (1)
o Hecht aan op tuberositas radii
o Maakt lus om radius -> zorgt draaien
- Brachialis
o Hecht aan op ulna
o Pols in pronatiestand + flexie -> alleen door m.
brachialis
- Verder regel
o Ventraal -> pronatoren, komen van de mediale
epicondyl
▪ Flexor carpiradialis
▪ M. pronator teres
▪ M. palmaris longus
o Dorsaal -> supinatoren, ook schuin verloop
▪ Extensor pollicis longus, brevis
▪ Abductor pollicis longus
→ Hoe groter de afstand van de aanhechting van de spier tot de draaias (van het gewricht) ->
hoe groter het moment
Anatomie van de handwortel
- Ulna + radius -> processus styloideus -> 2 rijen carpalia ->
metacarpalia
Handwortelbeentjes/carpalia – eerste rij
- Scaphoid/naviculare (schip)
o Articuleert met kop van de radius
- Lunatum
o Afstand lunatum met ulna heeft meniscus
o Bij pronatie, gaat ook met radius articuleren
- Triquetum
o Gaat ook bij ulnaire beweging met radius articuleren
- Pisiforme
o Zit los, is sesambotje
Carpalia – tweede rij
- Trapezium, trapezoideum, capitatum, hamatum (hamer)
Polsgewricht = ellipsoid (condyloid)
- 2 assen (flexie/extensie + ad/abductie, ook wel ulnair/radiair
deviatie)
o Bewegingen daartussen niet
- Circumductie pols door pro/supinatie van ulna/radius!
Het radiocarpale gewricht
- Ligamenten hoef je niet te weten
Flexor retinaculum (transversale carpale ligament)
- Dak van de carpale tunnel!
- Hier lopen ook heel veel pezen onderdoor
→ Houden pezen op hun plek
, Functie retinaculum
- Groter gewrichtscomponent -> kracht die de botten tegen
elkaar drukt
- Kleinere bewegingscomponent, kost meer kracht
→ Hierdoor botten goed op elkaar
→ Daarom retinaculum bij de uiteinden -> daar moet
stabiliteit zijn
Extrinsieke handspieren -> oorsprong buiten de hand
- Doen niet alleen vingers maar ook de pols
Intrinsieke handspieren -> oorsprong binnen de hand
- Fijne motoriek, gaan over 1 of 2 gewrichten
Ventraal -> oppervlakkige en diepe flexoren
- Flexor carpiradialis
o Naar 2e rij metacarpalia
o Buigt elleboog en pols
o Ook ab/adductie
- Palmaris longus (5% heeft deze niet)
o Naar de handpalm
- Flexor digitorum superficialis
o Naar intermediaire falanx
- Flexor digitorum profundus
o Naar distale falanx
Dorsaal -> extensoren (minder spieren, minder kracht)
- Extensor digitorum
- Extensor carpi ulnaris
o Adductie
- Extensor hallucis -> aan hoe ze lopen:
o Beide extensie en naar radiair (extrinsiek)
Pols geen aparte ab/adductie spieren ->
- Flexor en extensor carpi ulnaris
o Samen -> adductie
- Flexor carpi radialis + (extensor carpi radialis longus en brevis)
o Abductie
Nog belangrijk
- m. interossei
- m. lumbricalis - oorsprong op de pees van de flexor digitorum
o Gaat naar de extensorzijde
▪ Hierdoor blijft lumbricalis op lengte = behoudt kracht! (pees schuift mee)
- Anatomische snuifdoos - nervus radialis superficialis loopt hier
- n. ulnaris - dorsaal van flexor carpi ulnaris
o Entree hand via ulnar (Guyon’s) tunnel
o Mn intrinsieke handspieren
- n. medianus - dorsaal van flexor digitorum profundus
o Entree hand via carpale tunnel
- n. radialis
o Doet geen intrinsieke handspieren
o Alleen extensoren boven + onderarm
