Samenvatting Colleges thema 6: uitgewerkt

VBE – Anatomie van de wervelkolom Kennisclip
Wervel
 Corpus vertebrae = wervellichaam
 Arcus vertebrae = wervelboog
o Pedicel: overgang van corpus vertebrae naar arcus vertebrae
o Lamina
o Foramen vertebrale = spinale kanaal (canalis vertebralis)
 Cervicaal en thoracaal  ruggenmerg
 Lumbaal en sacraal  cauda equina (spinale zenuwuitlopers)
o Processus transversus
o Processus spinosus
o Facetgewrichten: contact met aangrenzende wervels

Wervelkolom:
 Cervicaal: 7 wervels
o Lordose: naar ventraal
 Thoracaal: 12 wervels
o Kyphose: naar dorsaal
 Lumbaal: 5 wervels
o Lordose: naar ventraal
 Sacraal: 5 wervels  gefuseerd tot os sacrum
o Kyphose: naar dorsaal
 Coccygeaal: 3-6 wervels  gefuseerd tot os coccygis
Zwaartelijn
 Door cervicale en lumbale wervels
 Hyperkyphose van thoracale wervelkolom  zwaartelijn naar ventraal, rotatiemoment
vergroot
o Meer kracht op wervelkolom, teveel belasting van rugspieren (rugklachten)

Werveltypes
 Toenemend volume van corpora tussen craniaal-caudaal door toenemend gewicht
 Oriëntatie van facetgewrichten: bepaalt de bewegingsmogelijkheden tussen wervels
 Cervicaal
o Corpus: klein volume
o Foramen transversarium: bescherming van arteria vertebralis (naar brein)
 Gevormd door processus transversus en processus costalis
o Processus spinosus: veel wervels bifide
 Thoracaal
o Corpus: groter volume
o Processus costalis  ribaanleg (costa)
 Op alle wervelniveaus
 Cervicaal: leidt tot beknelling van a. subclavia
o Processus transversus
 Lumbaal
o Corpus: groot volume
o Processus costalis: groot uitsteeksel

,Foramen intervertebrale = neuroforamen  tussen facetgewrichten en corpus
 Ruimte voor spinale zenuwen
 Vernauwing
o Jonge leeftijd: herniatie van nucleus pulposus (= tussenwervelschijf)  hoogteverlies
o Oude leeftijd: Nucleus pulposus degeneratie  hoogteverlies
o Wervelinzakking (osteoporose)
o Osteofyten: artrose/ontsteking facetgewrichten of corpus

, VBE – Rugklachten inflammatoir: (perifere)
spondyloartritis HC41
DD lage rugpijn
 Aspecifiek: 70-80%
 Mechanisch: 27%
 Non-mechanische spinale omstandigheden: 1,5-2,0%

Axiale spondyloartritis (axSpA):
= Ziekte van Bechterew = ankyloserende spondylitis
 Chronische ontsteking van wervelkolom
o Kan leiden tot vergroeiingen van wervels
o Botbruggen tussen de wervels (osteofyten)
 Begint voor 45e levensjaar, vooral rond 16 jaar
 Genetische risicofactor = HLA-B27
 Behandeling = ontstekingsremmers

Spondyloartritis (= spondyloartopathie) = multi-orgaan aandoening
= Groep van niet-infectieuze, inflammatoir reumatische ziekte
 Reumatisch
o Spondylitis
o Artritis = in groot gewricht
 Bijv. knie
o Enthesitis = ontsteking van aanhechting pees op bot + zwelling
 Bijv. achillespeesontsteking, fascitis plantaris
o Dactylitis = peesontsteking + zwelling
 Bijv. middelvinger, teen
o Sacro-ilitis
 Psoriasis: ontsteking van huid, bijv. nagelveranderingen
 Uveitis: ontsteking van binnenkant van het oog  pijn en druk
o Acute anterieure uveitis: voorste oogkamer
 Acuut begin, unilateraal, anterieur, spontaan herstel, terugkerend
o Posterieure uveitis: achterste oogkamer
 Colitis: colitis ulcerosa, ziekte van Crohn
 Vooral met uveitis!

Diagnostiek
 Watergevoelige MRI  botoedeem (witte vlekken)
 Vertraging: 9 jaar
 Ankyloserende spondylitis (vergroeiingen)  complicatie van axiale spondyloartritis
o Pre-radiologisch stadium (non-radiografische axiale SpA): rugpijn + geen
radiologische afwijkingen
o Radiologisch stadium (AS): rugpijn + radiologische sacro-ilitis  rugpijn +
syndesmofyten
 = Radiografische axiale spondyloartritis = Bechterew = spondylitis
ankylopoetica
Behandeling
 1e lijn: NSAIDs
 2e lijn: TNF-blokkers, IL-17 blokkers