Aantekeningen colleges | De wereld van Arbeidsbemiddeling

Hoofdstuk 1 Wat is de arbeidsmarkt?

Arbeidsmarkt:
 Alle vraag naar en het aanbod van arbeid
 Abstracte markt: niet tastbaar, geen producten, maar diensten
 Samenkomst van werkgevers en werkzoekenden

‘Het totaal van ruil- en onderhandelingsprocessen dat plaatsvindt tussen vragers en
aanbieders van arbeidsvermogen en de daarmee samenhangende regels en institutionele
arrangementen, waardoor zowel de allocatie als de prijsvorming van arbeid tot stand komt.’

Spanning op arbeidsmarkt: hoeveel mensen zijn er beschikbaar vs hoeveel vacatures zijn er?

Wie zijn er actief op de arbeidsmarkt?
1. De overheid: stimuleren economie, bepalen regels/wetten
 Creëren van een gunstige economische situatie
 Samenwerken met sociale partners: vakbonden, werkgeverpartijen,
werknemerspartijen
 Wet- en regelgeving

2. Werkgevers
 Creëren de vraag naar arbeid
 Bezetten en onbezette arbeidsplaatsen

3. Beroepsbevolking
 Aanbod van de arbeidsmarkt
a. Werkend
b. Niet-werkend: ‘huismoeders’

*Zie schema beroepsbevolking: kennen voor tentamen

4. Intermediairs: uitzendbureaus, tussenpersonen
 Dienstverleners
o Uitzendbureaus
o Re-integratiebureaus
o Nog veel meer, zie H2
 ‘De marktkraam’  uitzendbureau opbellen en vragen of er personeel is

Hoe werkt de arbeidsmarkt?
1. Neoklassieke theorie
 Vraag en aanbod
o Vraag: vacature is vraag naar arbeid
o Aanbod: arbeider
 Loon = prijs van arbeid
 Stijgt de prijs? Wat gebeurt er met de vraag? Wat gebeurt er met het aanbod?
 Daalt de prijs? Wat gebeurt er met de vraag? Wat gebeurt er met het aanbod?
 Marktwerking

,  Menselijk kapitaal (Human Capital) (Menselijke arbeid = geld waard)
 Sociaal kapitaal (Effectieve interactie = geld waard)
 Cultureel kapitaal (Vaardigheden, aanzien, sociale privileges = geld waard)
 Moreel kapitaal (Normen en waarden vanuit beroep = geld waard)

Loonstructuur  minimumloon een goed idee?

2. Neo-institutionele benadering
Staat tegenover de neoklassieke benadering:
 Markt werkt niet of anders dan de neoklassieken aannemen.

Redenen:
 Non-competing groups
o Advocaat vs gastarbeiders
 ‘Ondoordringbare schotten’ tussen de segmenten van de markt:
o Intern/extern
o Outsiders/insiders
o Hoogopgeleid/laagopgeleid
o Sectoren
o Regios
 Flexibele bemanningsstrategie van bedrijven
o Bedrijfstijd langer dan arbeidstijd
 Labour hoarding in tijden van arbeidsschaarste
 Sociale uitsluiting op de interne bedrijfsmarkt
 Statische discriminatie
o Selectief  groepen uitsluiten

3. Keynesiaanse theorie
 Individu vs maatschappij
 Grote rol overheid: anticyclisch beleid op de conjunctuur bepaalt de werking van de
arbeidsmarkt
 Neerwaartse verdringing
 Laagconjunctuur  Effectieve vraag niet hoog genoeg waardoor productiecapaciteit
onvoldoende wordt benut en dus de werkgelegenheid daalt.
 Hoogconjunctuur  Effectieve vraag heel hoog, waardoor productiecapaciteit
omhoog moet, waardoor de werkgelegenheid stijgt.

Waardoor wordt het aantal banen beïnvloed? (Tentamenvraag)
1. Arbeidsproductiviteit  Creatieve destructie en sterkere concurrentiepositie
2. Loonniveau  Wat het minimumloon nou goed of niet?
3. Onderwijs
4. Wettelijke regels en bezuinigingen

Kunnen we voorspellen hoe het op de arbeidsmarkt zal gaan? (Tentamenvraag)
 Indicatoren (o.a.)
o Aantal faillissementen
o Aantal uitzenduren

, o Aantal beschikbare vacatures
o Het arbeidsvolume


Wat brengt de toekomst?
 Flexibilisering  neemt steeds meer toe
 Verdere afname potentiële beroepsbevolking
 Ontstaan van krapte  Zie PowerPoint