BIOTECHNOLOGIE & MAATSCHAPPELIJKE DYNAMIEK
Hoorcollege aantekeningen
HC 2
Biologie zien we nu als ontwerpdiscipline.
Synthetische biologie: nieuwe vorm van biotechnologie, waarbij het modificeren van
bestaande, natuurlijke levensvormen geleidelijk overgaat in het gericht ontwerpen van
nieuwe, kunstmatige(re) levensvormen
- Het wordt steeds goedkoper, preciezer en gemakkelijker.
- Als gevolg hiervan wordt het vaker toegepast.
Standaardisering
Op het moment dat je vanuit het perspectief van de synthetische biologie gaat kijken, moet
je rekening houden met meerdere nieuwere ontwikkelingen.
Kansen om klimmaatopwarming tegen te gaan.
- Biobased productie
- Bioremediatie
- Biosensoren
Gene drive
1. Naast dat je een gen verandert, zorg je er ook voor dat dit gen door wordt gefokt.
HOLLAND BIO HC
Toepassingen risico’s:
- Biologie laat zich niet stoppen bij landsgrenzen
- Aanpassingen op één plek in een organisme, soort of ecosysteem kunnen effecten
hebben op andere pekken
- Nieuwe technologie is laagdrempelig, dit kan tot misbruik leiden
- Waardesystemen verschillen per land of cultuur, consensus en samenwerking is lastig.
- Zorgen over privacy en toestemming als het gaat om data en informatie
- Ongelijke toegang tot innovatie kan ongelijkheid tussen of binnen landen in de hand
werken of bestendigen.
Ambitie van hollandbio
- Paradigmaverschuiving in de Europese wet- en regelgeving rond genetische
modificatie
- Niet de gebruikte technologie, maar de eigenschappen van het eindproduct centraal:
onderscheid op ggo of niet-ggo is irrelevant
- Niet alleen modernisering voor toepassingen bij planten, maar over hele breedte
- Beleid, wet en regelgeving die gezonde en duurzame toepassingen stimuleren.
Inhaalcollege
Technologisch determinisme
Nadelen:
- Je kunt alleen voor of tegen een technologie zijn
- Schrap zetten en proberen negatieve impact te minimaliseren
- Analytisch beperkt
, Sociaal constructivisme
- Maatschappij stuurt technologie/innovatie
- Proces van belangen, keuzes, macht
- ‘Sociale constructie’ of ‘social shaping’
- Voorbeelden: stoplichten (wij hebben afgesproken dat rood betekent dat je niet mag
rijden en groen wel), geld.
- Samenleving -> innovatie
Voordelen:
- Wat ‘de innovatie’ was, is slechts achteraf vast te stellen
- Het had ook anders kunnen lopen
Nadelen:
- De innovatie als ‘speelbal’ van sociale factoren
- Je verliest wat je wilde bestuderen uit het oog: de innovatie zelf
- ‘innovaties worden niet ingevoerd vanwege gevestigde belangen’ terwijl innovaties
deze belangen soms ook juist anders vormgeven
- Miskenning van weerbarstigheid van technologie
Drie belangrijke subconcepten
- ‘Interpretative flexibility’ ontwikkelingen zijn open voor interpretatie -> wat willen we
met deze technologie?
- ‘Relevant social groups’ (stakeholders) proberen ontwikkeling te ‘framen’ o.b.v. hun
belangen/voorkeuren
- ‘closure’: (tijdelijke) kristallisatie van de ontwikkeling
Co-evolutie
- Wederzijdse beïnvloeding technologie en maatschappij
- Erkenning van rol maatschappij en tegelijkertijd de weerbarstigheid van
technologische ontwikkeling
- Centraal blijft: er zijn nog steeds (belangrijke) keuzes te maken
- Technologie doet altijd meer en minder dan beloofd
Sociaal constructivisme
Subconcepten
- Interpretatieve flexibiliteit( illegaal/legaal, er is geen waarheid, is voor iedereen
anders, maar wij geven deze ‘waarheid’ als maatschappij)
- Relevant social groups (stakeholders)
- closure
College 6
Technologisch determinisme: innovatie -> maatschappij
Social construction of Technology: Maatschappij -> Innovatie
Co-evolutie: Maatschappij <-> innovatie
STS vuistregels
- Technologie/innovatie volgt geen lineair ontwikkelingstraject maar is een rommelig
proces, onderhevig aan maatschappelijke krachten
- Technologie doet altijd meer en minder dan beloofd:
o Bedoelde en onbedoelde consequenties/impacts
o Positieve en negatieve consequenties/impacts
Hoorcollege aantekeningen
HC 2
Biologie zien we nu als ontwerpdiscipline.
Synthetische biologie: nieuwe vorm van biotechnologie, waarbij het modificeren van
bestaande, natuurlijke levensvormen geleidelijk overgaat in het gericht ontwerpen van
nieuwe, kunstmatige(re) levensvormen
- Het wordt steeds goedkoper, preciezer en gemakkelijker.
- Als gevolg hiervan wordt het vaker toegepast.
Standaardisering
Op het moment dat je vanuit het perspectief van de synthetische biologie gaat kijken, moet
je rekening houden met meerdere nieuwere ontwikkelingen.
Kansen om klimmaatopwarming tegen te gaan.
- Biobased productie
- Bioremediatie
- Biosensoren
Gene drive
1. Naast dat je een gen verandert, zorg je er ook voor dat dit gen door wordt gefokt.
HOLLAND BIO HC
Toepassingen risico’s:
- Biologie laat zich niet stoppen bij landsgrenzen
- Aanpassingen op één plek in een organisme, soort of ecosysteem kunnen effecten
hebben op andere pekken
- Nieuwe technologie is laagdrempelig, dit kan tot misbruik leiden
- Waardesystemen verschillen per land of cultuur, consensus en samenwerking is lastig.
- Zorgen over privacy en toestemming als het gaat om data en informatie
- Ongelijke toegang tot innovatie kan ongelijkheid tussen of binnen landen in de hand
werken of bestendigen.
Ambitie van hollandbio
- Paradigmaverschuiving in de Europese wet- en regelgeving rond genetische
modificatie
- Niet de gebruikte technologie, maar de eigenschappen van het eindproduct centraal:
onderscheid op ggo of niet-ggo is irrelevant
- Niet alleen modernisering voor toepassingen bij planten, maar over hele breedte
- Beleid, wet en regelgeving die gezonde en duurzame toepassingen stimuleren.
Inhaalcollege
Technologisch determinisme
Nadelen:
- Je kunt alleen voor of tegen een technologie zijn
- Schrap zetten en proberen negatieve impact te minimaliseren
- Analytisch beperkt
, Sociaal constructivisme
- Maatschappij stuurt technologie/innovatie
- Proces van belangen, keuzes, macht
- ‘Sociale constructie’ of ‘social shaping’
- Voorbeelden: stoplichten (wij hebben afgesproken dat rood betekent dat je niet mag
rijden en groen wel), geld.
- Samenleving -> innovatie
Voordelen:
- Wat ‘de innovatie’ was, is slechts achteraf vast te stellen
- Het had ook anders kunnen lopen
Nadelen:
- De innovatie als ‘speelbal’ van sociale factoren
- Je verliest wat je wilde bestuderen uit het oog: de innovatie zelf
- ‘innovaties worden niet ingevoerd vanwege gevestigde belangen’ terwijl innovaties
deze belangen soms ook juist anders vormgeven
- Miskenning van weerbarstigheid van technologie
Drie belangrijke subconcepten
- ‘Interpretative flexibility’ ontwikkelingen zijn open voor interpretatie -> wat willen we
met deze technologie?
- ‘Relevant social groups’ (stakeholders) proberen ontwikkeling te ‘framen’ o.b.v. hun
belangen/voorkeuren
- ‘closure’: (tijdelijke) kristallisatie van de ontwikkeling
Co-evolutie
- Wederzijdse beïnvloeding technologie en maatschappij
- Erkenning van rol maatschappij en tegelijkertijd de weerbarstigheid van
technologische ontwikkeling
- Centraal blijft: er zijn nog steeds (belangrijke) keuzes te maken
- Technologie doet altijd meer en minder dan beloofd
Sociaal constructivisme
Subconcepten
- Interpretatieve flexibiliteit( illegaal/legaal, er is geen waarheid, is voor iedereen
anders, maar wij geven deze ‘waarheid’ als maatschappij)
- Relevant social groups (stakeholders)
- closure
College 6
Technologisch determinisme: innovatie -> maatschappij
Social construction of Technology: Maatschappij -> Innovatie
Co-evolutie: Maatschappij <-> innovatie
STS vuistregels
- Technologie/innovatie volgt geen lineair ontwikkelingstraject maar is een rommelig
proces, onderhevig aan maatschappelijke krachten
- Technologie doet altijd meer en minder dan beloofd:
o Bedoelde en onbedoelde consequenties/impacts
o Positieve en negatieve consequenties/impacts
