Grondslagen van Recht
IS-vrouwen en hun kinderen: terughalen of niet?
Werkgroep | … woorden
, 1. Inleiding
1.1 Uitleg casus
Het kalifaat, het ‘huis van de Islam’, 1 waarbij vertrek ernaartoe voor vrouwen de mogelijkheid aanbiedt
om hun religieuze en politieke opvatting waar te maken en na te leven. Het beloofde romantische
avontuur begint en hun wordt een huwelijk verzekerd met een heilige strijder. Zo schetst de Islamitische
Staat het leven voor de vrouwen in het kalifaat. 2 Motieven voor de vrouwen om uit te reizen naar Syrië
en/of Irak geheel op eigen initiatief. In werkelijkheid leeft grotendeels van de bevolking in angst. De
Islamitische Staat legt strenge regels op aan de bevolking. Vrouwen hebben nauwelijks rechten. Kortom,
het beloofde land blijkt een waanbeeld te zijn.
In 2019 spanden 23 vrouwen een kort geding tegen de Nederlandse Staat aan, als gevolg van de
erbarmelijke omstandigheden in kampen in Noord-Syrië en Irak waarin zij samen met hun kinderen
verbleven. De vrouwen beriepen zich op artikelen 2, 3 en 5 van het Europees Verdrag tot bescherming
van de Rechten van de Mens (hierna: EVRM) en artikel 3 van het Verdrag inzake de Rechten van het
Kind (hierna: IVRK). Eveneens beriepen de vrouwen zich artikel 6:162 lid 2 BW waarmee de vrouwen
beargumenteerden dat de staat op grond van artikel 6:162 lid 2 BW verplicht is om zich in te spannen bij
het terughalen van henzelf en hun kinderen. De kortgedingrechter oordeelde dat de staat een
inspanningsplicht heeft en de vrouwen en hun kinderen moeten terughalen naar Nederland. 3
Het Gerechtshof verwierp op 22 november 2019 de uitspraak van de kortgedingrechter en oordeelde dat
de Nederlandse Staat geen enige vorm van inspanningsplicht heeft om de vrouwen en hun kinderen terug
te halen naar Nederland.4 Een jaar later bekrachtigde de Hoge Raad de uitspraak van het Hof. 5 De Staat is
immers niet genoodzaakt om de kinderen terug naar Nederland te halen met het oog op de nationale
veiligheid en het buitenlands beleid.6 Na de uitspraak zijn uiteenlopende reacties en verschillende opinies
ontstaan vanuit de samenleving betreft de bovenstaande situatie. Dit geeft aanleiding tot het bespreken
van de volgende rechtsvraag: ‘Is de Nederlandse Staat verplicht volgens de wet de vrouwelijke IS-
reizigers en hun kinderen te repatriëren vanuit Syrië?’
‘Vrouwelijke IS-gangers: waarom gaan ze weg?’, kis.nl.
1
‘Vrouwelijke IS-gangers: waarom gaan ze weg?’, kis.nl.
2
3 Rb. ‘s-Gravenhage 11 november 2019, ECLI:NL:RBDHA:2019:11909.
4 Hof ‘s-Gravenhage 22 november 2019, ECLI:NL:GHDHA:2019:3208.
5 HR 26 juni 2020, ECLI:HR:2020:1148.
6 Hof Den Haag 22 november 2019, ECLI:NL:GHDHA:2019:3208.
1
IS-vrouwen en hun kinderen: terughalen of niet?
Werkgroep | … woorden
, 1. Inleiding
1.1 Uitleg casus
Het kalifaat, het ‘huis van de Islam’, 1 waarbij vertrek ernaartoe voor vrouwen de mogelijkheid aanbiedt
om hun religieuze en politieke opvatting waar te maken en na te leven. Het beloofde romantische
avontuur begint en hun wordt een huwelijk verzekerd met een heilige strijder. Zo schetst de Islamitische
Staat het leven voor de vrouwen in het kalifaat. 2 Motieven voor de vrouwen om uit te reizen naar Syrië
en/of Irak geheel op eigen initiatief. In werkelijkheid leeft grotendeels van de bevolking in angst. De
Islamitische Staat legt strenge regels op aan de bevolking. Vrouwen hebben nauwelijks rechten. Kortom,
het beloofde land blijkt een waanbeeld te zijn.
In 2019 spanden 23 vrouwen een kort geding tegen de Nederlandse Staat aan, als gevolg van de
erbarmelijke omstandigheden in kampen in Noord-Syrië en Irak waarin zij samen met hun kinderen
verbleven. De vrouwen beriepen zich op artikelen 2, 3 en 5 van het Europees Verdrag tot bescherming
van de Rechten van de Mens (hierna: EVRM) en artikel 3 van het Verdrag inzake de Rechten van het
Kind (hierna: IVRK). Eveneens beriepen de vrouwen zich artikel 6:162 lid 2 BW waarmee de vrouwen
beargumenteerden dat de staat op grond van artikel 6:162 lid 2 BW verplicht is om zich in te spannen bij
het terughalen van henzelf en hun kinderen. De kortgedingrechter oordeelde dat de staat een
inspanningsplicht heeft en de vrouwen en hun kinderen moeten terughalen naar Nederland. 3
Het Gerechtshof verwierp op 22 november 2019 de uitspraak van de kortgedingrechter en oordeelde dat
de Nederlandse Staat geen enige vorm van inspanningsplicht heeft om de vrouwen en hun kinderen terug
te halen naar Nederland.4 Een jaar later bekrachtigde de Hoge Raad de uitspraak van het Hof. 5 De Staat is
immers niet genoodzaakt om de kinderen terug naar Nederland te halen met het oog op de nationale
veiligheid en het buitenlands beleid.6 Na de uitspraak zijn uiteenlopende reacties en verschillende opinies
ontstaan vanuit de samenleving betreft de bovenstaande situatie. Dit geeft aanleiding tot het bespreken
van de volgende rechtsvraag: ‘Is de Nederlandse Staat verplicht volgens de wet de vrouwelijke IS-
reizigers en hun kinderen te repatriëren vanuit Syrië?’
‘Vrouwelijke IS-gangers: waarom gaan ze weg?’, kis.nl.
1
‘Vrouwelijke IS-gangers: waarom gaan ze weg?’, kis.nl.
2
3 Rb. ‘s-Gravenhage 11 november 2019, ECLI:NL:RBDHA:2019:11909.
4 Hof ‘s-Gravenhage 22 november 2019, ECLI:NL:GHDHA:2019:3208.
5 HR 26 juni 2020, ECLI:HR:2020:1148.
6 Hof Den Haag 22 november 2019, ECLI:NL:GHDHA:2019:3208.
1
