Samenvatting geneeskunde LA3
Motorisch stelsel
Skelet
De algemene functies van het skelet zijn:
• ondersteuning van het lichaam;
• aanhechting van de skeletspieren;
• beweging van de botten door middel van botverbindingen;
• bescherming van kwetsbare organen in de romp;
• vorming van bloedcellen in het rode beenmerg;
• opslag van kalkzouten.
Botweefsel (steunweefsel) bestaat uit botcellen omgeven door een
harde matrix.
De matrix bestaat voor ongeveer 2/3 uit kalkzouten en voor 1/3 uit
collagene vezels.
Bot heeft een lamellaire bouw =
Is in laagjes gestructureerd.
Botten = ossa/os
De delen van een bot zijn van buiten naar binnen:
• periost
beenvlies
bestaat uit een dunne laag straf bindweefsel en bevat veel sensibele
zenuwen en bloedvaten die het bot van bloed voorzien.
De bloedvaten dringen het bot binnen door Volkmann-kanalen;
• substantia compacta
hard botweefsel
gestructureerd in osteonen (botbuizen) bestaande uit 8-15 lamellen
waarin zich centraal het haverskanaal met bloed- en lymfevaten
bevindt.
Tussen de lamellen liggen osteocyten (botcellen);
• substantia spongiosa
sponsachtig botweefsel
gestructureerd in beenbalkjes rondom holtes die rood beenmerg
bevatten. Hierin vindt bloedcelvorming plaats. (Hier geen osteonen en
Havers-kanelen).
, Botafbraak en –opbouw
Botweefsel heeft een hoge stofwisseling omdat continu botafbraak en
botopbouw plaatsvinden.
Osteoclasten zijn grote bindweefselcellen die botweefsel afbreken.
Ze maken buisvormige gaten ter grootte van een osteon. Hier groet
vervolgens een bloedvat in, waarna de osteoblasten tegen de wand
van het gat lamellen afzetten.
Osteoblasten zijn bindweefselcellen die botweefsel opbouwen; ze
differentiëren tijdens dit proces tot osteocyten (beencellen).
De buis wordt zo geleidelijk opgevuld met concentrische lamellen.
Soorten botten
Het skelet bestaat uit ruim 200 botten (ossa) die op grond van de
vorm worden verdeeld in:
1. Pijpbeenderen;
2. Platte beenderen;
3. Korte beenderen;
4. Onregelmatige beenderen.
1. Pijpbeenderen:
• zijn slank en pijpvormig;
• bestaan uit een smal middendeel (diafyse) en twee brede uiteinden
(epifysen):
- de diafyse
bestaat uit een laag substantia compacta met daarbinnen de
mergholte, grotendeels gevuld met geel beenmerg (vet);
- de epifyse
bestaat uit substantia spongiosa, tussen epifyse en diafyse
bevindt zich de epifysaire schijf (groeischijf);
bij volwassenen is deze verbeend, bij kinderen in de groei is
deze van kraakbeen.
• komen alleen in de ledematen voor;
• bieden veel steun aan het lichaam;
• hebben vanwege hun lengte vaak een hefboomwerking.
Motorisch stelsel
Skelet
De algemene functies van het skelet zijn:
• ondersteuning van het lichaam;
• aanhechting van de skeletspieren;
• beweging van de botten door middel van botverbindingen;
• bescherming van kwetsbare organen in de romp;
• vorming van bloedcellen in het rode beenmerg;
• opslag van kalkzouten.
Botweefsel (steunweefsel) bestaat uit botcellen omgeven door een
harde matrix.
De matrix bestaat voor ongeveer 2/3 uit kalkzouten en voor 1/3 uit
collagene vezels.
Bot heeft een lamellaire bouw =
Is in laagjes gestructureerd.
Botten = ossa/os
De delen van een bot zijn van buiten naar binnen:
• periost
beenvlies
bestaat uit een dunne laag straf bindweefsel en bevat veel sensibele
zenuwen en bloedvaten die het bot van bloed voorzien.
De bloedvaten dringen het bot binnen door Volkmann-kanalen;
• substantia compacta
hard botweefsel
gestructureerd in osteonen (botbuizen) bestaande uit 8-15 lamellen
waarin zich centraal het haverskanaal met bloed- en lymfevaten
bevindt.
Tussen de lamellen liggen osteocyten (botcellen);
• substantia spongiosa
sponsachtig botweefsel
gestructureerd in beenbalkjes rondom holtes die rood beenmerg
bevatten. Hierin vindt bloedcelvorming plaats. (Hier geen osteonen en
Havers-kanelen).
, Botafbraak en –opbouw
Botweefsel heeft een hoge stofwisseling omdat continu botafbraak en
botopbouw plaatsvinden.
Osteoclasten zijn grote bindweefselcellen die botweefsel afbreken.
Ze maken buisvormige gaten ter grootte van een osteon. Hier groet
vervolgens een bloedvat in, waarna de osteoblasten tegen de wand
van het gat lamellen afzetten.
Osteoblasten zijn bindweefselcellen die botweefsel opbouwen; ze
differentiëren tijdens dit proces tot osteocyten (beencellen).
De buis wordt zo geleidelijk opgevuld met concentrische lamellen.
Soorten botten
Het skelet bestaat uit ruim 200 botten (ossa) die op grond van de
vorm worden verdeeld in:
1. Pijpbeenderen;
2. Platte beenderen;
3. Korte beenderen;
4. Onregelmatige beenderen.
1. Pijpbeenderen:
• zijn slank en pijpvormig;
• bestaan uit een smal middendeel (diafyse) en twee brede uiteinden
(epifysen):
- de diafyse
bestaat uit een laag substantia compacta met daarbinnen de
mergholte, grotendeels gevuld met geel beenmerg (vet);
- de epifyse
bestaat uit substantia spongiosa, tussen epifyse en diafyse
bevindt zich de epifysaire schijf (groeischijf);
bij volwassenen is deze verbeend, bij kinderen in de groei is
deze van kraakbeen.
• komen alleen in de ledematen voor;
• bieden veel steun aan het lichaam;
• hebben vanwege hun lengte vaak een hefboomwerking.
