Module 1: Biomoleculen
Hoofdgroepen
- Suikers/koolhydraten
- Lipiden
- Proteïnen
- Nucleïnezuren
● Bestaan uit weinig verschillende bouwstenen maar toch veel varianten
● Elke levensvorm gebruikt deze
● Water
○ Beïnvloedt gedrag moleculen
○ Hydrofiel/hydrofoob
Suikers/koolhydraten
● Uit monosachariden
○ Covalent onderling verbonden
● Kunnen zeer groot worden
● Niet gecodeerd in genoom maar wel de enzymen
● Molmassa staat niet vast
○ Kan beïnvloed worden door tijd,…
● Voeding, metabolisme
○ Energiebron
○ Gezondheid ⇒ kan ook slecht zijn: diabetes, atherosclerose
Stereochemie
● Fisher
○ Spiegelbeelden en varianten ⇒ chirale
centra
○ Epimeren = verschillen op 1 C tov het chirale
c-atoom
, ● Haworth
○ Intramoleculaire binding tussen voorlaatste C-atoom (OH-)
en C1 (aldehyde) = hemi-acetaal, pyranose met nieuw
chiraal C-atoom = C1
○ Alfa of bèta door OH ⇒ zijn anomeren van elkaar
○ Stoelstructuur mogelijk = realistisch, tetraëdrisch
Belangrijkste disacchariden
● Sucrose
○ D-Glucose + -Fructose
○ Alfa 1 —> 2 binding
○ Problematiek in voeding ⇒ obesitas/diabetes,
tandbederf
● Lactose
○ In moedermelk zoogdieren
■ Energie baby
○ D-glucose + -D-Galactose
○ Bèta 1 —> 2 binding
● Maltose
○ 2 x D-glucose
○ Alfa 1 —> 4 binding
Oligosacchariden
● Vanaf 3 suikerbouwstenen
● Hangen meestal vast aan lipiden of proteïnen
○ Glycolipide/-proteïnen
○ Lipiden ⇒ krijgen zo toch polaire bedekking
○ Proteïnen
■ O-gebonden via serine
■ N-gebonden asparagine
● Enorm veel varianten door verschillende manieren van binden
○ Ingewikkelde ‘informatica’
● Bloedgroepen
○ Cel-cel interacties
Hoofdgroepen
- Suikers/koolhydraten
- Lipiden
- Proteïnen
- Nucleïnezuren
● Bestaan uit weinig verschillende bouwstenen maar toch veel varianten
● Elke levensvorm gebruikt deze
● Water
○ Beïnvloedt gedrag moleculen
○ Hydrofiel/hydrofoob
Suikers/koolhydraten
● Uit monosachariden
○ Covalent onderling verbonden
● Kunnen zeer groot worden
● Niet gecodeerd in genoom maar wel de enzymen
● Molmassa staat niet vast
○ Kan beïnvloed worden door tijd,…
● Voeding, metabolisme
○ Energiebron
○ Gezondheid ⇒ kan ook slecht zijn: diabetes, atherosclerose
Stereochemie
● Fisher
○ Spiegelbeelden en varianten ⇒ chirale
centra
○ Epimeren = verschillen op 1 C tov het chirale
c-atoom
, ● Haworth
○ Intramoleculaire binding tussen voorlaatste C-atoom (OH-)
en C1 (aldehyde) = hemi-acetaal, pyranose met nieuw
chiraal C-atoom = C1
○ Alfa of bèta door OH ⇒ zijn anomeren van elkaar
○ Stoelstructuur mogelijk = realistisch, tetraëdrisch
Belangrijkste disacchariden
● Sucrose
○ D-Glucose + -Fructose
○ Alfa 1 —> 2 binding
○ Problematiek in voeding ⇒ obesitas/diabetes,
tandbederf
● Lactose
○ In moedermelk zoogdieren
■ Energie baby
○ D-glucose + -D-Galactose
○ Bèta 1 —> 2 binding
● Maltose
○ 2 x D-glucose
○ Alfa 1 —> 4 binding
Oligosacchariden
● Vanaf 3 suikerbouwstenen
● Hangen meestal vast aan lipiden of proteïnen
○ Glycolipide/-proteïnen
○ Lipiden ⇒ krijgen zo toch polaire bedekking
○ Proteïnen
■ O-gebonden via serine
■ N-gebonden asparagine
● Enorm veel varianten door verschillende manieren van binden
○ Ingewikkelde ‘informatica’
● Bloedgroepen
○ Cel-cel interacties
