Ezemen deel 1 en 2
Dermatologie huidinfecties bij eczeem
Psoriasis en ichthyosis
Psychodermatologie
Pigmentstoornissen
Zonnebrandcreme
Het microbioom
Allergie
Weerstand basis
Farmacologie cremes, pasta’s en andere vehicula
Antihistaminica
Indifferente middelen
ingrediënten leer en penetratievermogen
Kleurenleer
Jeuk
HOORCOLLEGE WEERSTAND
motiverende gespreksvoering
● 4. plannen
● 3. ontlokken
● 2. focussen
● 1. Engareren
hoe ontstaat ziekte?
ons lichaam wordt de gehele dag blootgesteld aan prikkels waarvan meerdere potentieel
schadelijk
schadelijke prikkel
noxa/noxe (=schade)
● een noxe is een schadelijke prikkel
● Nocisensoren (=pijnzintuigen) gevoelig voor beschadiging; geeft aan lichaam door
wanneer iets is beschadigd
noxe = schadeprikkel = ziekteoorzaak
● exogene noxe (van buiten)
● endogene noxe (van binnen)
1
,ziekteoorzaken
● iedere ziekte heeft een oorzaak
● monocausaal = 1 factor die de ziekte veroorzaakt / multicausaal = meerdere factoren die
ziekte veroorzaakt
● ethiologie = oorzaak van de ziekte
● idiopatisch = oorzaak van ziekte onbekend
endogene noxe
● afwijkende genen of chromosomen (imuumdeficienties, enzymdeficienties)
● anatomische afwijkingen
● bij embryo in de baarmoeder (medicamenten, drugs, zuurstof tekort, virusinfecties)
exogene noxe
● fysisch (druk, thermisch, elektrisch, straling, geluid, zuurstof tekort)
● chemisch (etsende stoffen/gif)
● biologisch (infecties)
● oorzaken gelegen in de voeding (besmet, andere ziektemakende bestanddelen
bevatten, kwanitatief of kwalitatief onjuist van samenstelling zijn. bv door vitaminen en
sporenelementen)
normaliter kunnen cellen op prikkels reageren en zich aan de prikkel aanpassen
homeostatisch evenwicht
de cel blijft in evenwicht met zijn omgeving en er vindt geen verandering in structuur en functie
plaats
aanpassingsvermogen cel
● soort cel > welk weefsel; epitheel cel kan snel herstellen; zenuwcel helemaal niet
● celdelingsfase
● celleeftijd
● celconditie
celveranderingen
indien de cel zich niet kan aanpassen kunnen er veranderingen gaan optreden:
1. bv groeistoornis of verandering structuur vd cel:
○ hypertrofie: de cel wordt groter
○ hyperplasie: aantal cellen neemt toe
○ metaplasie: cellen gaan zich in andere richting differentieren: vaak bij
epitheelweefsel
2
, ○ neoplasie: autonome celgroei (vorming nieuw weefsel) bv kanker
2. regressieve veranderingen: door het verwerken van de noxe kunnen er verschillende
dingen gebeuren:
○ de cel herstelt
○ de cel verandert
○ de cel gaat dood (=necrose, celdood)
3. regressieve veranderingen: achteruitgaan in functie en structuur op de cel en
weefselniveau
○ degeneraties
○ atrofie
○ necrose
degeneratie:
● ophoping van abnormale substanties in of tussen de cellen:
○ hydropische degeneratie (opslag teveel waterstof)
○ vettige degeneratie (opslag teveel lipiden)
○ hyaliene verandering
○ mucoïde verandering
○ dystrofische calcificaties (te veel kalk opslag)
Atrofie: cel wordt kleiner en aantal cellen nemen af > orgaan wordt kleiner
Nercrose: celdood
na de celdood kunnen 3 dingen gebeuren:
● regeneratie: cellen worden vervangen door gelijkwaardige cellen
● reparatie: cellen worden vervangen door bindweefsel > litteken
● dood treedt in: te veel cellen zijn doodgegaan
Nercose- Gangreen: zwarte verkleuring (doodgaan) van weefsel. bv voet bij diabetes
hoe ontstaat ziekte?
● noxe:
○ de aard en intensiteit
○ de tijd dat men eraan blootgesteld wordt
● afweer:
○ constitutie (erfelijk eigenschappen, aanleg om ziek te worden)
○ conditie (bv. leeftijd, voedingstoestand)
afweer/weerstand
3
, sleutel tot de afweer is HERKENNING
auto-immuunziekte: heeft geen juiste herkenning
- natuurlijke immuniteit zit standaard in ons lichaam gebouwd
- door de aspecifieke afweer ontstaat een ontsteking
● aspecifiek:
○ fysieke barrieres (de ‘grens’)
■ de huid
■ slijmvliezen: trilhaar epitheel
■ bacterie dodende stoffen: zweet, talg, maagzuur
○ interne verdediging
■ fagocyterende cellen
■ NK cellen; ‘soldaatcellen’
■ ontstekingsreactie
■ koorts
- aspecifieke afweer is verworven immuniteit, deze ontstaat pas als lichaam in contact is
geweest met ziekteverwekker bv virus of bacterie
● specifiek
○ humorale immuniteit (b-lymfocyten)
○ cellulaire immuniteit (t-lymfocyten)
■ maken lichaamsvreemde stoffen onschadelijk
- richt zich tegen zeer specifieke micro-organismen
- immuniteit ontstaat pas na contact met een micro-organisme (geheugencellen)
cellen betrokken bij afweer
aspecifieke afweer:
● witte bloedcellen (leucocyten) onderverdeeld in granulocyten)
○ neutrofiele granulocyten
○ eosinofiele granulocyten
○ basofiele granulocyten
● monocyten (macrofagen wanneer buiten bloedbaan treden)
granulocyten
● kunnen door vaatwand heen
● fagocytose (=opeten van) van bacterien
● werking is minder dan dat van macrofagen
monocyten (macrofagen)
● de monocyten na elke dagen in bloedbaan, nestelen zij zich als macrofagen in
bindweefsel
4
Dermatologie huidinfecties bij eczeem
Psoriasis en ichthyosis
Psychodermatologie
Pigmentstoornissen
Zonnebrandcreme
Het microbioom
Allergie
Weerstand basis
Farmacologie cremes, pasta’s en andere vehicula
Antihistaminica
Indifferente middelen
ingrediënten leer en penetratievermogen
Kleurenleer
Jeuk
HOORCOLLEGE WEERSTAND
motiverende gespreksvoering
● 4. plannen
● 3. ontlokken
● 2. focussen
● 1. Engareren
hoe ontstaat ziekte?
ons lichaam wordt de gehele dag blootgesteld aan prikkels waarvan meerdere potentieel
schadelijk
schadelijke prikkel
noxa/noxe (=schade)
● een noxe is een schadelijke prikkel
● Nocisensoren (=pijnzintuigen) gevoelig voor beschadiging; geeft aan lichaam door
wanneer iets is beschadigd
noxe = schadeprikkel = ziekteoorzaak
● exogene noxe (van buiten)
● endogene noxe (van binnen)
1
,ziekteoorzaken
● iedere ziekte heeft een oorzaak
● monocausaal = 1 factor die de ziekte veroorzaakt / multicausaal = meerdere factoren die
ziekte veroorzaakt
● ethiologie = oorzaak van de ziekte
● idiopatisch = oorzaak van ziekte onbekend
endogene noxe
● afwijkende genen of chromosomen (imuumdeficienties, enzymdeficienties)
● anatomische afwijkingen
● bij embryo in de baarmoeder (medicamenten, drugs, zuurstof tekort, virusinfecties)
exogene noxe
● fysisch (druk, thermisch, elektrisch, straling, geluid, zuurstof tekort)
● chemisch (etsende stoffen/gif)
● biologisch (infecties)
● oorzaken gelegen in de voeding (besmet, andere ziektemakende bestanddelen
bevatten, kwanitatief of kwalitatief onjuist van samenstelling zijn. bv door vitaminen en
sporenelementen)
normaliter kunnen cellen op prikkels reageren en zich aan de prikkel aanpassen
homeostatisch evenwicht
de cel blijft in evenwicht met zijn omgeving en er vindt geen verandering in structuur en functie
plaats
aanpassingsvermogen cel
● soort cel > welk weefsel; epitheel cel kan snel herstellen; zenuwcel helemaal niet
● celdelingsfase
● celleeftijd
● celconditie
celveranderingen
indien de cel zich niet kan aanpassen kunnen er veranderingen gaan optreden:
1. bv groeistoornis of verandering structuur vd cel:
○ hypertrofie: de cel wordt groter
○ hyperplasie: aantal cellen neemt toe
○ metaplasie: cellen gaan zich in andere richting differentieren: vaak bij
epitheelweefsel
2
, ○ neoplasie: autonome celgroei (vorming nieuw weefsel) bv kanker
2. regressieve veranderingen: door het verwerken van de noxe kunnen er verschillende
dingen gebeuren:
○ de cel herstelt
○ de cel verandert
○ de cel gaat dood (=necrose, celdood)
3. regressieve veranderingen: achteruitgaan in functie en structuur op de cel en
weefselniveau
○ degeneraties
○ atrofie
○ necrose
degeneratie:
● ophoping van abnormale substanties in of tussen de cellen:
○ hydropische degeneratie (opslag teveel waterstof)
○ vettige degeneratie (opslag teveel lipiden)
○ hyaliene verandering
○ mucoïde verandering
○ dystrofische calcificaties (te veel kalk opslag)
Atrofie: cel wordt kleiner en aantal cellen nemen af > orgaan wordt kleiner
Nercrose: celdood
na de celdood kunnen 3 dingen gebeuren:
● regeneratie: cellen worden vervangen door gelijkwaardige cellen
● reparatie: cellen worden vervangen door bindweefsel > litteken
● dood treedt in: te veel cellen zijn doodgegaan
Nercose- Gangreen: zwarte verkleuring (doodgaan) van weefsel. bv voet bij diabetes
hoe ontstaat ziekte?
● noxe:
○ de aard en intensiteit
○ de tijd dat men eraan blootgesteld wordt
● afweer:
○ constitutie (erfelijk eigenschappen, aanleg om ziek te worden)
○ conditie (bv. leeftijd, voedingstoestand)
afweer/weerstand
3
, sleutel tot de afweer is HERKENNING
auto-immuunziekte: heeft geen juiste herkenning
- natuurlijke immuniteit zit standaard in ons lichaam gebouwd
- door de aspecifieke afweer ontstaat een ontsteking
● aspecifiek:
○ fysieke barrieres (de ‘grens’)
■ de huid
■ slijmvliezen: trilhaar epitheel
■ bacterie dodende stoffen: zweet, talg, maagzuur
○ interne verdediging
■ fagocyterende cellen
■ NK cellen; ‘soldaatcellen’
■ ontstekingsreactie
■ koorts
- aspecifieke afweer is verworven immuniteit, deze ontstaat pas als lichaam in contact is
geweest met ziekteverwekker bv virus of bacterie
● specifiek
○ humorale immuniteit (b-lymfocyten)
○ cellulaire immuniteit (t-lymfocyten)
■ maken lichaamsvreemde stoffen onschadelijk
- richt zich tegen zeer specifieke micro-organismen
- immuniteit ontstaat pas na contact met een micro-organisme (geheugencellen)
cellen betrokken bij afweer
aspecifieke afweer:
● witte bloedcellen (leucocyten) onderverdeeld in granulocyten)
○ neutrofiele granulocyten
○ eosinofiele granulocyten
○ basofiele granulocyten
● monocyten (macrofagen wanneer buiten bloedbaan treden)
granulocyten
● kunnen door vaatwand heen
● fagocytose (=opeten van) van bacterien
● werking is minder dan dat van macrofagen
monocyten (macrofagen)
● de monocyten na elke dagen in bloedbaan, nestelen zij zich als macrofagen in
bindweefsel
4
