MAATSCHAPPIJLEER SAMENVATTING
Hoofdstuk 19
Para 1: Trias Politica en de rechtsstaat
- FIOD:
Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst
- AIVD:
Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
- Welke 3 overheidsorganen betrokken zijn bij het probleem van criminaliteit:
1. Wetgevende macht:
De regering en het parlement vormen samen de belangrijkste wetgevende macht.
Zij maken wetten waarin wordt vastgelegd wat strafbaar is en wat de (minimum-
en maximum) straffen zijn. De wetgevende macht regelt daarbij wat misdrijven
zijn en wat overtredingen zijn. De politiek (onze volksvertegenwoordiging) plaatst
criminaliteit als beleidsprobleem op de agenda. Als er zaken zijn die de
samenleving angst inboezemen, is er wetgeving mogelijk. Zij maken het
onderscheid tussen overtredingen en misdrijven.
Welke 2 taken de wetgevende macht heeft op het gebied van
criminaliteitsbestrijding:
De regering en de Eerste- en Tweede Kamer hebben de wetgevende
macht. Zij bepalen door middel van wetsvoorstellen wat strafbaar is en wat
niet.
De regering en het parlement (Eerste- en Tweede Kamer) proberen
criminaliteit te voorkomen. Dit doet de overheid door bijvoorbeeld de
inkomensverschillen in Nederland niet te groot te laten worden.
2. Uitvoerende macht:
De uitvoerende macht en het uitvoerend werk in het kader van strafrecht bestaat
uit het opsporen van strafbare feiten en de vervolging van een verdachte.
Met de opsporing van strafbaar gedrag zijn de politie en het Openbaar Ministerie
(de officier van justitie) belast. De officier van justitie (OvJ) is verantwoordelijk
voor de opsporing en al hetgeen daarin geschiedt. Naast de gewone politie, zijn
ook buitengewone opsporingsambtenaren met de opsporing van strafbare feiten
belast. We denken hierbij bijvoorbeeld aan de FIOD en de Spoorwegpolitie. De
FIOD gaat de fiscale, financiële en economische fraude tegen en ze beschermen
de consument. De AIVD heeft geen opsporingstaak.
Met het vervolgen van strafbare feiten (voor de rechter brengen van een
strafzaak) is uitsluitend het Openbaar Ministerie (OM) belast. De Minister van
Justitie en Veiligheid is politiek verantwoordelijk voor het werk van het OM.
Het kabinet is eveneens de uitvoerende macht. Zij draagt de eindverantwoording
voor de rechtshandhaving en de bestrijding van criminaliteit. De politie en andere
organen hebben naast de taak van opsporing van strafbare feiten ook nog andere
, taken, zoals het toezicht op de naleving van wetten (bijvoorbeeld Bouw- en
woningtoezicht) en het handhaven van de openbare orde.
Als de politie optreedt ter handhaving van de openbare orde, treedt zij niet op
onder het gezag van de officier van justitie, maar onder het gezag van de
burgemeester die in de gemeente verantwoordelijk is voor de handhaving van de
openbare orde.
3. Rechterlijke macht:
De rechterlijke macht is belast met rechtspraak. Berechting gebeurt door de
rechter die onafhankelijk is van het bestuur en onpartijdig is. Deze
onafhankelijkheid en onpartijdigheid van rechters is van belang omdat burgers
daardoor vertrouwen kunnen hebben in een eerlijk proces en onpartijdige
beslissingen, ook in geschillen tussen burger en overheid. De rechter onderwerpt
waar nodig ook de overheid aan het recht.
Het Openbaar Ministerie (OM) en de officier van justitie maken organisatorisch
deel uit van de rechterlijke macht. De leden van het OM zijn geen ‘rechters’. Zij
zijn ondergeschikt aan de leiding van het OM en uiteindelijk aan de Minister van
Justitie en Veiligheid die ter zake verantwoording schuldig is aan het parlement.
De minister is niet politiek verantwoordelijk voor beslissingen van rechters.
- Wat de wetgevende macht doet bij het verschijnsel criminaliteit:
Zij maken wetten waarin wordt vastgelegd wat strafbaar is en wat de (minimum- en
maximum) straffen zijn. De wetgevende macht regelt daarbij wat misdrijven zijn en
wat overtredingen zijn.
- 2 zaken die de wetgevende macht heeft op het gebied van criminaliteitsbestrijding:
1. De regering en de Eerste- en Tweede Kamer hebben de wetgevende macht. Zij
bepalen door middel van wetsvoorstellen wat strafbaar is en wat niet.
2. De regering en het parlement (Eerste- en Tweede Kamer) proberen criminaliteit
te voorkomen. Dit doet de overheid door bijvoorbeeld de inkomensverschillen in
Nederland niet te groot te laten worden.
- Wie bij de uitvoerende macht bezig zijn met de opsporing van strafbaar gedrag:
Met de opsporing van strafbaar gedrag zijn de politie en het Openbaar Ministerie (de
officier van justitie) belast. De officier van justitie (OvJ) is verantwoordelijk voor de
opsporing en al hetgeen daarin geschiedt. Naast de gewone politie, zijn ook
buitengewone opsporingsambtenaren met de opsporing van strafbare feiten belast.
We denken hierbij bijvoorbeeld aan de FIOD en de Spoorwegpolitie. De FIOD gaat
de fiscale, financiële en economische fraude tegen en ze beschermen de
consument. De AIVD heeft geen opsporingstaak.
- Wie de eindverantwoordelijkheid draagt voor de rechtshandhaving:
Het kabinet draagt de eindverantwoording voor de rechtshandhaving en de
bestrijding van criminaliteit.
Hoofdstuk 19
Para 1: Trias Politica en de rechtsstaat
- FIOD:
Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst
- AIVD:
Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
- Welke 3 overheidsorganen betrokken zijn bij het probleem van criminaliteit:
1. Wetgevende macht:
De regering en het parlement vormen samen de belangrijkste wetgevende macht.
Zij maken wetten waarin wordt vastgelegd wat strafbaar is en wat de (minimum-
en maximum) straffen zijn. De wetgevende macht regelt daarbij wat misdrijven
zijn en wat overtredingen zijn. De politiek (onze volksvertegenwoordiging) plaatst
criminaliteit als beleidsprobleem op de agenda. Als er zaken zijn die de
samenleving angst inboezemen, is er wetgeving mogelijk. Zij maken het
onderscheid tussen overtredingen en misdrijven.
Welke 2 taken de wetgevende macht heeft op het gebied van
criminaliteitsbestrijding:
De regering en de Eerste- en Tweede Kamer hebben de wetgevende
macht. Zij bepalen door middel van wetsvoorstellen wat strafbaar is en wat
niet.
De regering en het parlement (Eerste- en Tweede Kamer) proberen
criminaliteit te voorkomen. Dit doet de overheid door bijvoorbeeld de
inkomensverschillen in Nederland niet te groot te laten worden.
2. Uitvoerende macht:
De uitvoerende macht en het uitvoerend werk in het kader van strafrecht bestaat
uit het opsporen van strafbare feiten en de vervolging van een verdachte.
Met de opsporing van strafbaar gedrag zijn de politie en het Openbaar Ministerie
(de officier van justitie) belast. De officier van justitie (OvJ) is verantwoordelijk
voor de opsporing en al hetgeen daarin geschiedt. Naast de gewone politie, zijn
ook buitengewone opsporingsambtenaren met de opsporing van strafbare feiten
belast. We denken hierbij bijvoorbeeld aan de FIOD en de Spoorwegpolitie. De
FIOD gaat de fiscale, financiële en economische fraude tegen en ze beschermen
de consument. De AIVD heeft geen opsporingstaak.
Met het vervolgen van strafbare feiten (voor de rechter brengen van een
strafzaak) is uitsluitend het Openbaar Ministerie (OM) belast. De Minister van
Justitie en Veiligheid is politiek verantwoordelijk voor het werk van het OM.
Het kabinet is eveneens de uitvoerende macht. Zij draagt de eindverantwoording
voor de rechtshandhaving en de bestrijding van criminaliteit. De politie en andere
organen hebben naast de taak van opsporing van strafbare feiten ook nog andere
, taken, zoals het toezicht op de naleving van wetten (bijvoorbeeld Bouw- en
woningtoezicht) en het handhaven van de openbare orde.
Als de politie optreedt ter handhaving van de openbare orde, treedt zij niet op
onder het gezag van de officier van justitie, maar onder het gezag van de
burgemeester die in de gemeente verantwoordelijk is voor de handhaving van de
openbare orde.
3. Rechterlijke macht:
De rechterlijke macht is belast met rechtspraak. Berechting gebeurt door de
rechter die onafhankelijk is van het bestuur en onpartijdig is. Deze
onafhankelijkheid en onpartijdigheid van rechters is van belang omdat burgers
daardoor vertrouwen kunnen hebben in een eerlijk proces en onpartijdige
beslissingen, ook in geschillen tussen burger en overheid. De rechter onderwerpt
waar nodig ook de overheid aan het recht.
Het Openbaar Ministerie (OM) en de officier van justitie maken organisatorisch
deel uit van de rechterlijke macht. De leden van het OM zijn geen ‘rechters’. Zij
zijn ondergeschikt aan de leiding van het OM en uiteindelijk aan de Minister van
Justitie en Veiligheid die ter zake verantwoording schuldig is aan het parlement.
De minister is niet politiek verantwoordelijk voor beslissingen van rechters.
- Wat de wetgevende macht doet bij het verschijnsel criminaliteit:
Zij maken wetten waarin wordt vastgelegd wat strafbaar is en wat de (minimum- en
maximum) straffen zijn. De wetgevende macht regelt daarbij wat misdrijven zijn en
wat overtredingen zijn.
- 2 zaken die de wetgevende macht heeft op het gebied van criminaliteitsbestrijding:
1. De regering en de Eerste- en Tweede Kamer hebben de wetgevende macht. Zij
bepalen door middel van wetsvoorstellen wat strafbaar is en wat niet.
2. De regering en het parlement (Eerste- en Tweede Kamer) proberen criminaliteit
te voorkomen. Dit doet de overheid door bijvoorbeeld de inkomensverschillen in
Nederland niet te groot te laten worden.
- Wie bij de uitvoerende macht bezig zijn met de opsporing van strafbaar gedrag:
Met de opsporing van strafbaar gedrag zijn de politie en het Openbaar Ministerie (de
officier van justitie) belast. De officier van justitie (OvJ) is verantwoordelijk voor de
opsporing en al hetgeen daarin geschiedt. Naast de gewone politie, zijn ook
buitengewone opsporingsambtenaren met de opsporing van strafbare feiten belast.
We denken hierbij bijvoorbeeld aan de FIOD en de Spoorwegpolitie. De FIOD gaat
de fiscale, financiële en economische fraude tegen en ze beschermen de
consument. De AIVD heeft geen opsporingstaak.
- Wie de eindverantwoordelijkheid draagt voor de rechtshandhaving:
Het kabinet draagt de eindverantwoording voor de rechtshandhaving en de
bestrijding van criminaliteit.
