Natuurkunde samenvatting H1+H4
1.1
Een kwalitatieve waarneming is iets vergelijken zonder exact te meten. Een kwantitatieve
waarneming is iets vergelijken door exact te meten. Een eigenschap die je kunt meten noem je een
grootheid. Een eenheid is de maat waarmee je de meten grootheid vergelijkt. Er zijn afspraken
gemaakt over welke eenheden gebruikt worden en welke niet. Deze afspraken zijn vastgelegd in het
internationale eenhedenstelsel, het SI. Er zijn 9 basisgrootheden (BINAS-tabel 3A). Grootheden die
geen basisgrootheden zijn worden afgeleide grootheden genoemd (BINAS-tabel 4).
1.2
De wetenschappelijke notatie is ook belangrijk. Dit is een getal met maar 1 cijfer ongelijk aan 0 voor
de komma, daarna de andere cijfer(s) en de macht van 10. De orde van grootte geef je aan in een
macht van 10 in BINAS-tabel staan gegevens uitgedrukt in machten van 10. In plaats van machten
van 10 kun je ook voorvoegsels of vermenigvuldigingsfactoren gebruiken, deze staan in BINAS-tabel
2.
1.3
De rekenregels van machten van 10 gelden ook bij machten van eenheden. Er is ook een afkorting
voor ‘de eenheid van’, je gebruikt dan vierkante haken rond de grootheid. Een formule geeft het
wiskundige verband tussen grootheden. Daarom is er ook een wiskundige verband tussen de
bijbehorende eenheden. Die pas je ook toe om een afgeleide eenheid te bepalen. In BINAS-tabel 35
staan allerlei formules, bijvoorbeeld voor de oppervlakte van een cirkel of voor de dichtheid.
Snelheid kun je uitrekenen in km/h of m/s. Omreken van deze eenheden gaat zo, km/h delen door
3.6 geeft de m/s aan. m/s keer 3.6 geeft km/h aan. Welke eenheid je kiest maakt niet uit maar je
moet ze wel op elkaar afstemmen.
1.4
Als je een grootheid meet, weet je nooit helemaal precies. Dan spreek je van meetonzekerheid. Er
zijn meerdere soorten die je kunt maken. Als je een grootheid afleest van een meter, dan moet je
altijd een beetje gokken, dan spreek je van een toevallige fout. Als je een fout maakt bij het instellen
van een meter waardoor alle metingen fout zijn. Een dergelijke fout noem je een systematische fout.
Soms kan het gebeuren dat je het gewoon verkeer afleest, dan heet het een afleesfout. Het aantal
cijfers van een getal is een maat voor nauwkeurigheid. Dit aantal cijfers noem je het aantal
significante cijfers. Het aantal cijfers achter de komma heeft hier niks mee te maken. Het antwoord
wordt altijd geschreven volgens het getal met het minste aantal significante cijfers.
1.5
Om een goed diagram te tekenen moet je aan een paar dingen voldoen:
▫ De assen staan loodrecht op elkaar
▫ Langs de horizontale as staat de grootheid die je verandert
▫ Langs de verticale as staat de grootheid die je meet
▫ Bij de assen staat bij een pijltje de grootheid die is uitgezet
▫ Langs de assen breng je een schaalverdeling aan
1.1
Een kwalitatieve waarneming is iets vergelijken zonder exact te meten. Een kwantitatieve
waarneming is iets vergelijken door exact te meten. Een eigenschap die je kunt meten noem je een
grootheid. Een eenheid is de maat waarmee je de meten grootheid vergelijkt. Er zijn afspraken
gemaakt over welke eenheden gebruikt worden en welke niet. Deze afspraken zijn vastgelegd in het
internationale eenhedenstelsel, het SI. Er zijn 9 basisgrootheden (BINAS-tabel 3A). Grootheden die
geen basisgrootheden zijn worden afgeleide grootheden genoemd (BINAS-tabel 4).
1.2
De wetenschappelijke notatie is ook belangrijk. Dit is een getal met maar 1 cijfer ongelijk aan 0 voor
de komma, daarna de andere cijfer(s) en de macht van 10. De orde van grootte geef je aan in een
macht van 10 in BINAS-tabel staan gegevens uitgedrukt in machten van 10. In plaats van machten
van 10 kun je ook voorvoegsels of vermenigvuldigingsfactoren gebruiken, deze staan in BINAS-tabel
2.
1.3
De rekenregels van machten van 10 gelden ook bij machten van eenheden. Er is ook een afkorting
voor ‘de eenheid van’, je gebruikt dan vierkante haken rond de grootheid. Een formule geeft het
wiskundige verband tussen grootheden. Daarom is er ook een wiskundige verband tussen de
bijbehorende eenheden. Die pas je ook toe om een afgeleide eenheid te bepalen. In BINAS-tabel 35
staan allerlei formules, bijvoorbeeld voor de oppervlakte van een cirkel of voor de dichtheid.
Snelheid kun je uitrekenen in km/h of m/s. Omreken van deze eenheden gaat zo, km/h delen door
3.6 geeft de m/s aan. m/s keer 3.6 geeft km/h aan. Welke eenheid je kiest maakt niet uit maar je
moet ze wel op elkaar afstemmen.
1.4
Als je een grootheid meet, weet je nooit helemaal precies. Dan spreek je van meetonzekerheid. Er
zijn meerdere soorten die je kunt maken. Als je een grootheid afleest van een meter, dan moet je
altijd een beetje gokken, dan spreek je van een toevallige fout. Als je een fout maakt bij het instellen
van een meter waardoor alle metingen fout zijn. Een dergelijke fout noem je een systematische fout.
Soms kan het gebeuren dat je het gewoon verkeer afleest, dan heet het een afleesfout. Het aantal
cijfers van een getal is een maat voor nauwkeurigheid. Dit aantal cijfers noem je het aantal
significante cijfers. Het aantal cijfers achter de komma heeft hier niks mee te maken. Het antwoord
wordt altijd geschreven volgens het getal met het minste aantal significante cijfers.
1.5
Om een goed diagram te tekenen moet je aan een paar dingen voldoen:
▫ De assen staan loodrecht op elkaar
▫ Langs de horizontale as staat de grootheid die je verandert
▫ Langs de verticale as staat de grootheid die je meet
▫ Bij de assen staat bij een pijltje de grootheid die is uitgezet
▫ Langs de assen breng je een schaalverdeling aan
