MODULE 2
HET MENSELIJK LICHAAM
EN VERZORGING
VERZORGENDE IG
,Module 2 Het menselijk lichaam en verzorging
Inhoudsopgave
Thema 2 Zorgverleners begeleiden in de gehandicaptenzorg .................................................. 5
GHZ Hoofdstuk 1 Zorgvragers in de gehandicaptenzorg ...................................................... 5
1.2 Stoornis, beperking en handicap .................................................................................. 5
1.3 Mensen met een verstandelijke beperking ................................................................... 5
1.4 Mensen met een licht verstandelijke beperking en gedragsstoornis ........................... 6
1.5 Mensen met een meervoudige beperking .................................................................... 6
1.6 Mensen met een lichamelijke beperking ...................................................................... 6
GHZ Hoofdstuk 6 Mensen met een beperking begeleiden bij wonen ................................... 8
6.2 Leven en wonen ............................................................................................................ 8
6.3 Ondersteunen bij wonen en leven ................................................................................ 8
6.4 Begeleiden van groepsprocessen ................................................................................ 9
6.5 De groep gebruiken als middel ..................................................................................... 9
6.6 De groep begeleiden bij haar ontwikkeling................................................................... 9
6.7 Aandacht geven aan individuele zorgvragers .............................................................. 9
6.8 Begeleiden bij contacten in de leefgroep ................................................................... 10
6.9 Zorg voor het dagelijks leefklimaat in een woongroep ............................................... 10
GHZ Hoofdstuk 12 De ontwikkeling van mensen met een verstandelijke beperking ......... 11
12.2 Hoe uit zich een verstandelijke beperking ................................................................ 11
12.3 Fasen in de ontwikkeling die anders verlopen ......................................................... 12
12.4 Dementie bij mensen met een verstandelijke beperking ......................................... 13
12.5 Sterven en rouw bij mensen met een verstandelijke beperking .............................. 13
GHZ Hoofdstuk 30 Hulpmiddelen in de gehandicaptenzorg ............................................... 14
30.2 Wat zijn hulpmiddelen? ............................................................................................. 14
30.3 Omgaan met hulpmiddelen....................................................................................... 14
30.4 Prothesen en orthesen............................................................................................. 14
30.5 Hulpmiddelen voor mobiliteit..................................................................................... 14
30.6 Tijdhulpmiddeen en taakondersteuners ................................................................... 15
30.7 Incontinentiematerialen en hulpmiddelen voor persoonlijke verzorging .................. 15
30.8 Communicatiehulpmiddelen ..................................................................................... 15
30.9 Woningaanpassingen en hulpmiddelen bij wonen en huishouden .......................... 16
30.10 Overige hulpmiddelen ............................................................................................. 16
Thema 3 Soorten verstandelijke beperkingen ......................................................................... 17
GHZ Hoofdstuk 9 Ondersteunen van mensen met een lichte of matige verstandelijke
beperking .............................................................................................................................. 17
9.2 Gevoel van eigenwaarde vergroten............................................................................ 17
9.3 Begeleiden bij relatievorming en seksualiteit ............................................................. 17
9.4 Ondersteunen bij netwerkontwikkeling ....................................................................... 18
NTI | Verzorgende IG | pag. 2
,Module 2 Het menselijk lichaam en verzorging
9.5 Ondersteunen bij het omgaan met negatieve reacties .............................................. 18
9.6 Spel en activiteiten ...................................................................................................... 19
GHZ Hoofdstuk 11 Ondersteunen van mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke
beperking .............................................................................................................................. 20
11.2 Communicatie met anderen...................................................................................... 20
11.3 Veiligheid bieden ....................................................................................................... 20
11.4 Regie over het eigen leven ....................................................................................... 20
11.5 Lichamelijke verzorging ............................................................................................ 20
GHZ Hoofstuk 15 Spierziekten ............................................................................................. 21
15.3 Zorgvragers met het complex regionaal pijnsyndroom ............................................ 21
GHZ Hoofstuk 21 Slechtziendheid en blindheid .................................................................. 23
21.1 Het oog ...................................................................................................................... 23
21.3 Oogafwijkingen.......................................................................................................... 25
21.5 Verstandelijke beperking en slechtziendheid ........................................................... 26
21.6 Doofblindheid ............................................................................................................ 26
21.7 Verzorging en begeleiding ........................................................................................ 26
GHZ Hoofdstuk 23 Ondersteunen van mensen met een meervoudige beperking ............. 27
23.2 Gedrag is communicatie ........................................................................................... 27
23.3 Lichamelijke verzorging ............................................................................................ 27
23.4 Spel en activiteiten .................................................................................................... 28
Thema 4 De bevalling .............................................................................................................. 30
KZ Hoofdstuk 10 De bevalling .............................................................................................. 30
10.2 Ligging van de baby .................................................................................................. 30
10.3 Het baringskanaal ..................................................................................................... 30
10.4 Houdingen tijdens de bevalling................................................................................. 31
10.5 Het begin van de bevalling ....................................................................................... 32
10.6 De rol van hormonen ................................................................................................ 33
10.7 Pijnbeleving ............................................................................................................... 33
10.8 Bevallingsfasen (tijdperken)...................................................................................... 33
KZ Hoofdstuk 11 De pasgeborene ....................................................................................... 34
11.2 Benamingen voor de pasgeborene .......................................................................... 34
11.3 Foetale bloedcirculatie en ademhaling ..................................................................... 34
11.4 Verloskundig onderzoek ........................................................................................... 34
KZ Hoofdstuk 12 Zorg bij de bevalling ................................................................................. 35
12.2 Hygiënisch werken .................................................................................................... 35
12.3 Bevallingsassistentie/partusassistentie .................................................................... 36
12.4 De eerste verzorging van de baby............................................................................ 37
12.5 Verzorging van de kraamvrouw ................................................................................ 37
NTI | Verzorgende IG | pag. 3
, Module 2 Het menselijk lichaam en verzorging
12.6 Huishoudelijke taken ................................................................................................. 37
12.7 Vertrek na bevalling .................................................................................................. 37
KZ Hoofdstuk 21 Afwijkend verloop van de bevalling.......................................................... 38
21.2 De bevalling opwekken ............................................................................................. 38
21.3 Afwijkende thuisbevalling.......................................................................................... 38
21.4 Zuurstoftekort pasgeborene...................................................................................... 40
21.5 Ziekenhuisopname en ontslag .................................................................................. 41
21.6 Kunstverlossing in het ziekenhuis ............................................................................ 42
21.7 Geboorteletsels ......................................................................................................... 43
Thema 5 Zorg voor de kraamvrouw en de pasgeborene ........................................................ 44
KZ Hoofdstuk 13 Dagelijkse zorg voor de kraamvrouw....................................................... 44
13.2 Huisbezoeken door de verloskundige ...................................................................... 44
13.3 De dag begint ............................................................................................................ 44
13.4 Controles bij de kraamvrouw .................................................................................... 44
13.5 Mobiliseren ................................................................................................................ 47
KZ Hoofdstuk 14 Voeding van de pasgeborene .................................................................. 48
14.2 Borst- of kunstvoeding .............................................................................................. 48
14.3 Borstvoeding ............................................................................................................. 48
14.4 Kolven ....................................................................................................................... 51
14.5 Kunstvoeding ............................................................................................................ 52
KZ Hoofdstuk 15 Dagelijkse zorg voor de pasgeborene ..................................................... 53
15.2 Observatie van de pasgeborene............................................................................... 53
15.3 Verzorging van de pasgeborene............................................................................... 58
15.4 Dragen en oppakken................................................................................................. 58
15.5 Extreem warm of koud weer ..................................................................................... 58
15.6 Inbakeren .................................................................................................................. 58
15.7 Babymassage ........................................................................................................... 58
NTI | Verzorgende IG | pag. 4
HET MENSELIJK LICHAAM
EN VERZORGING
VERZORGENDE IG
,Module 2 Het menselijk lichaam en verzorging
Inhoudsopgave
Thema 2 Zorgverleners begeleiden in de gehandicaptenzorg .................................................. 5
GHZ Hoofdstuk 1 Zorgvragers in de gehandicaptenzorg ...................................................... 5
1.2 Stoornis, beperking en handicap .................................................................................. 5
1.3 Mensen met een verstandelijke beperking ................................................................... 5
1.4 Mensen met een licht verstandelijke beperking en gedragsstoornis ........................... 6
1.5 Mensen met een meervoudige beperking .................................................................... 6
1.6 Mensen met een lichamelijke beperking ...................................................................... 6
GHZ Hoofdstuk 6 Mensen met een beperking begeleiden bij wonen ................................... 8
6.2 Leven en wonen ............................................................................................................ 8
6.3 Ondersteunen bij wonen en leven ................................................................................ 8
6.4 Begeleiden van groepsprocessen ................................................................................ 9
6.5 De groep gebruiken als middel ..................................................................................... 9
6.6 De groep begeleiden bij haar ontwikkeling................................................................... 9
6.7 Aandacht geven aan individuele zorgvragers .............................................................. 9
6.8 Begeleiden bij contacten in de leefgroep ................................................................... 10
6.9 Zorg voor het dagelijks leefklimaat in een woongroep ............................................... 10
GHZ Hoofdstuk 12 De ontwikkeling van mensen met een verstandelijke beperking ......... 11
12.2 Hoe uit zich een verstandelijke beperking ................................................................ 11
12.3 Fasen in de ontwikkeling die anders verlopen ......................................................... 12
12.4 Dementie bij mensen met een verstandelijke beperking ......................................... 13
12.5 Sterven en rouw bij mensen met een verstandelijke beperking .............................. 13
GHZ Hoofdstuk 30 Hulpmiddelen in de gehandicaptenzorg ............................................... 14
30.2 Wat zijn hulpmiddelen? ............................................................................................. 14
30.3 Omgaan met hulpmiddelen....................................................................................... 14
30.4 Prothesen en orthesen............................................................................................. 14
30.5 Hulpmiddelen voor mobiliteit..................................................................................... 14
30.6 Tijdhulpmiddeen en taakondersteuners ................................................................... 15
30.7 Incontinentiematerialen en hulpmiddelen voor persoonlijke verzorging .................. 15
30.8 Communicatiehulpmiddelen ..................................................................................... 15
30.9 Woningaanpassingen en hulpmiddelen bij wonen en huishouden .......................... 16
30.10 Overige hulpmiddelen ............................................................................................. 16
Thema 3 Soorten verstandelijke beperkingen ......................................................................... 17
GHZ Hoofdstuk 9 Ondersteunen van mensen met een lichte of matige verstandelijke
beperking .............................................................................................................................. 17
9.2 Gevoel van eigenwaarde vergroten............................................................................ 17
9.3 Begeleiden bij relatievorming en seksualiteit ............................................................. 17
9.4 Ondersteunen bij netwerkontwikkeling ....................................................................... 18
NTI | Verzorgende IG | pag. 2
,Module 2 Het menselijk lichaam en verzorging
9.5 Ondersteunen bij het omgaan met negatieve reacties .............................................. 18
9.6 Spel en activiteiten ...................................................................................................... 19
GHZ Hoofdstuk 11 Ondersteunen van mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke
beperking .............................................................................................................................. 20
11.2 Communicatie met anderen...................................................................................... 20
11.3 Veiligheid bieden ....................................................................................................... 20
11.4 Regie over het eigen leven ....................................................................................... 20
11.5 Lichamelijke verzorging ............................................................................................ 20
GHZ Hoofstuk 15 Spierziekten ............................................................................................. 21
15.3 Zorgvragers met het complex regionaal pijnsyndroom ............................................ 21
GHZ Hoofstuk 21 Slechtziendheid en blindheid .................................................................. 23
21.1 Het oog ...................................................................................................................... 23
21.3 Oogafwijkingen.......................................................................................................... 25
21.5 Verstandelijke beperking en slechtziendheid ........................................................... 26
21.6 Doofblindheid ............................................................................................................ 26
21.7 Verzorging en begeleiding ........................................................................................ 26
GHZ Hoofdstuk 23 Ondersteunen van mensen met een meervoudige beperking ............. 27
23.2 Gedrag is communicatie ........................................................................................... 27
23.3 Lichamelijke verzorging ............................................................................................ 27
23.4 Spel en activiteiten .................................................................................................... 28
Thema 4 De bevalling .............................................................................................................. 30
KZ Hoofdstuk 10 De bevalling .............................................................................................. 30
10.2 Ligging van de baby .................................................................................................. 30
10.3 Het baringskanaal ..................................................................................................... 30
10.4 Houdingen tijdens de bevalling................................................................................. 31
10.5 Het begin van de bevalling ....................................................................................... 32
10.6 De rol van hormonen ................................................................................................ 33
10.7 Pijnbeleving ............................................................................................................... 33
10.8 Bevallingsfasen (tijdperken)...................................................................................... 33
KZ Hoofdstuk 11 De pasgeborene ....................................................................................... 34
11.2 Benamingen voor de pasgeborene .......................................................................... 34
11.3 Foetale bloedcirculatie en ademhaling ..................................................................... 34
11.4 Verloskundig onderzoek ........................................................................................... 34
KZ Hoofdstuk 12 Zorg bij de bevalling ................................................................................. 35
12.2 Hygiënisch werken .................................................................................................... 35
12.3 Bevallingsassistentie/partusassistentie .................................................................... 36
12.4 De eerste verzorging van de baby............................................................................ 37
12.5 Verzorging van de kraamvrouw ................................................................................ 37
NTI | Verzorgende IG | pag. 3
, Module 2 Het menselijk lichaam en verzorging
12.6 Huishoudelijke taken ................................................................................................. 37
12.7 Vertrek na bevalling .................................................................................................. 37
KZ Hoofdstuk 21 Afwijkend verloop van de bevalling.......................................................... 38
21.2 De bevalling opwekken ............................................................................................. 38
21.3 Afwijkende thuisbevalling.......................................................................................... 38
21.4 Zuurstoftekort pasgeborene...................................................................................... 40
21.5 Ziekenhuisopname en ontslag .................................................................................. 41
21.6 Kunstverlossing in het ziekenhuis ............................................................................ 42
21.7 Geboorteletsels ......................................................................................................... 43
Thema 5 Zorg voor de kraamvrouw en de pasgeborene ........................................................ 44
KZ Hoofdstuk 13 Dagelijkse zorg voor de kraamvrouw....................................................... 44
13.2 Huisbezoeken door de verloskundige ...................................................................... 44
13.3 De dag begint ............................................................................................................ 44
13.4 Controles bij de kraamvrouw .................................................................................... 44
13.5 Mobiliseren ................................................................................................................ 47
KZ Hoofdstuk 14 Voeding van de pasgeborene .................................................................. 48
14.2 Borst- of kunstvoeding .............................................................................................. 48
14.3 Borstvoeding ............................................................................................................. 48
14.4 Kolven ....................................................................................................................... 51
14.5 Kunstvoeding ............................................................................................................ 52
KZ Hoofdstuk 15 Dagelijkse zorg voor de pasgeborene ..................................................... 53
15.2 Observatie van de pasgeborene............................................................................... 53
15.3 Verzorging van de pasgeborene............................................................................... 58
15.4 Dragen en oppakken................................................................................................. 58
15.5 Extreem warm of koud weer ..................................................................................... 58
15.6 Inbakeren .................................................................................................................. 58
15.7 Babymassage ........................................................................................................... 58
NTI | Verzorgende IG | pag. 4
