Hoorcolleges Anatomie & Fysiologie
Tractus Genitalis
Bronnen: Anatomie en Fysiologie boek - Hoofdstuk 20, 20.1, 20.3 t/m 20.5
Vragen
Wat zijn de belangrijkste fasen in de ontwikkeling van de embryo (embryogenese)?
Welke hormonen spelen een rol bij de zwangerschap?
Welke structurele en functionele veranderingen maakt de uterus door tijdens de
zwangerschap?
Welke medische diagnostiek vindt plaats tijdens de zwangerschap en met welk doel?
Welke interventies kunnen er plaatsvinden?
Opzet
Menstruatie // hormonale huishouding
Eerste trimester zwangerschap
Vruchtvliezen en placenta
Hormonen
Tweede & derde trimester zwangerschap
Medische diagnostiek
Klachten
Medische zorg // controles
Interventies
Menstruatie // hormonale huishouding
Op het moment dat je ongesteld wordt, breekt de
functionele laag van het endometrium af.
Wanneer het endometrium dan weer (deels) is
opgebouwd, kan door een bevruchting de zygote zich
hierin gaan nestelen.
Een van de hormonen die een rol speelt in dit proces, is
FSH (= Follikel Stimulerend Hormoon). Deze wordt
aangestuurd door de hypothalamus en zorgt voor de
rijping van het follikel. Het follikel komt naarmate de
cyclus vordert meer tot ontwikkeling. Er vind op een
gegeven moment ook een ovulatie plaats. Dit gebeurt
wanneer er o.a. een stijging is van FSH.
Daarnaast is er nog LH (= Luteïniserend Hormoon). Dit
hormoon zorgt ervoor dat het Corpus Luteum (= gele lichaam) in stand wordt gehouden. Deze stijgt
ook wanneer de ovulatie plaatsvindt.
Naast LH en FSH zijn er nog andere hormonen die een rol spelen tijdens de menstruatie cyclus van
een vrouw; dit zijn de oestrogenen en progesteron. Vanaf het moment dat het endometrium zich
weer gaat opbouwen, stijgen de gehalten oestrogenen en progesteron. Op het moment van de
ovulatie pieken deze gehalten en hierna nemen ze weer langzaam af.
Al deze hormoonschommelingen merk je als vrouw zijnde. De cyclus zelf duurt gemiddeld ongeveer 4
weken, waarvan +/- 7 dagen menstruatie en +/- 7 dagen proliferatiefase (= opbouwfase). De ovulatie
vind plaats na de proliferatiefase, na ongeveer 14 dagen. Hierna zijn er nog 2 weken van de
secretiefase waarin er nesteling van de zygote kan plaatsvinden. Gebeurt dit niet, dan wordt de
vrouw weer ongesteld en begint de cyclus opnieuw.
, Hoorcolleges Anatomie & Fysiologie
Hormonen
De hypothalamus stuur een sein naar de hypofyse. Deze bestaat uit de
neuro-hypofyse en de adenohypofyse. De adenohypofyse maakt FHS
en LH aan. FSH zorgt ervoor dat het follikel vrijkomt en deze gaat dan
vervolgens oestrogenen produceren. LH zorgt ervoor dat het corpus
luteum in stand wordt gehouden en deze gaat dan vervolgens
progesteron produceren.
Op het moment dat er genoeg hormonen geproduceerd zijn, vind er
een negatieve terugkoppeling plaats.
Trimesters van een zwangerschap
In het eerste trimester vindt de celdeling plaats. Het embryo begint met het ontwikkelen van
organen. Wel is de kans op een miskraam het grootst in dit trimester. Er kan bijvoorbeeld snel iets
misgaan bij de celdeling. Zo kan er een miskraam ontstaan en wordt de zygote, morula, blastula
afgestoten.
In het tweede trimester worden de meer complexere organen gevorm en ontwikkelen de organen
zich meer. De benaming is vanaf nu een foetus.
In het derde trimester is het van belang dat de foetus gaat groeien, maar ook belangrijk. Het is de
bedoeling dat bij de bevalling het hoofde als eerste wordt geboren. Mocht de foetus niet goed
gedraaid zijn, kan het kindje in een stuitligging liggen (de billetjes liggen dan naar beneden) of de
voetjes worden als eerste geboren.
HCG (= Humaan Chorion Gonadotropine) is een hormoon dat tijdens de eerste een hoge
concentratie heeft. Wanneer de bevalling begint, nemen de hormonen oestrogeen en progesteron
abrupt af. Dit wil dan ook zeggen dat de bevalling is gestart.
Trimester 1 (+/- maand 1 – 3) Trimester 2 (+/- maand 4 – 6) Trimester 3 (+/- maand 7 – 9)
Embryo Foetus Foetus
Aanleg organen Ontwikkeling organen Groei + draaien
Zygote/morula/blastula
Hormonen: Hormonen: Hormonen:
B-HCG >> B-HCG << B-HCG <<
Oestrogenen >> Oestrogenen >> Oestrogenen >> (dalen abrupt bij begin
Progesteron >> Progesteron >> bevalling
Progesteron >> (dalen abrupt bij begin
bevalling
Tractus Genitalis
Bronnen: Anatomie en Fysiologie boek - Hoofdstuk 20, 20.1, 20.3 t/m 20.5
Vragen
Wat zijn de belangrijkste fasen in de ontwikkeling van de embryo (embryogenese)?
Welke hormonen spelen een rol bij de zwangerschap?
Welke structurele en functionele veranderingen maakt de uterus door tijdens de
zwangerschap?
Welke medische diagnostiek vindt plaats tijdens de zwangerschap en met welk doel?
Welke interventies kunnen er plaatsvinden?
Opzet
Menstruatie // hormonale huishouding
Eerste trimester zwangerschap
Vruchtvliezen en placenta
Hormonen
Tweede & derde trimester zwangerschap
Medische diagnostiek
Klachten
Medische zorg // controles
Interventies
Menstruatie // hormonale huishouding
Op het moment dat je ongesteld wordt, breekt de
functionele laag van het endometrium af.
Wanneer het endometrium dan weer (deels) is
opgebouwd, kan door een bevruchting de zygote zich
hierin gaan nestelen.
Een van de hormonen die een rol speelt in dit proces, is
FSH (= Follikel Stimulerend Hormoon). Deze wordt
aangestuurd door de hypothalamus en zorgt voor de
rijping van het follikel. Het follikel komt naarmate de
cyclus vordert meer tot ontwikkeling. Er vind op een
gegeven moment ook een ovulatie plaats. Dit gebeurt
wanneer er o.a. een stijging is van FSH.
Daarnaast is er nog LH (= Luteïniserend Hormoon). Dit
hormoon zorgt ervoor dat het Corpus Luteum (= gele lichaam) in stand wordt gehouden. Deze stijgt
ook wanneer de ovulatie plaatsvindt.
Naast LH en FSH zijn er nog andere hormonen die een rol spelen tijdens de menstruatie cyclus van
een vrouw; dit zijn de oestrogenen en progesteron. Vanaf het moment dat het endometrium zich
weer gaat opbouwen, stijgen de gehalten oestrogenen en progesteron. Op het moment van de
ovulatie pieken deze gehalten en hierna nemen ze weer langzaam af.
Al deze hormoonschommelingen merk je als vrouw zijnde. De cyclus zelf duurt gemiddeld ongeveer 4
weken, waarvan +/- 7 dagen menstruatie en +/- 7 dagen proliferatiefase (= opbouwfase). De ovulatie
vind plaats na de proliferatiefase, na ongeveer 14 dagen. Hierna zijn er nog 2 weken van de
secretiefase waarin er nesteling van de zygote kan plaatsvinden. Gebeurt dit niet, dan wordt de
vrouw weer ongesteld en begint de cyclus opnieuw.
, Hoorcolleges Anatomie & Fysiologie
Hormonen
De hypothalamus stuur een sein naar de hypofyse. Deze bestaat uit de
neuro-hypofyse en de adenohypofyse. De adenohypofyse maakt FHS
en LH aan. FSH zorgt ervoor dat het follikel vrijkomt en deze gaat dan
vervolgens oestrogenen produceren. LH zorgt ervoor dat het corpus
luteum in stand wordt gehouden en deze gaat dan vervolgens
progesteron produceren.
Op het moment dat er genoeg hormonen geproduceerd zijn, vind er
een negatieve terugkoppeling plaats.
Trimesters van een zwangerschap
In het eerste trimester vindt de celdeling plaats. Het embryo begint met het ontwikkelen van
organen. Wel is de kans op een miskraam het grootst in dit trimester. Er kan bijvoorbeeld snel iets
misgaan bij de celdeling. Zo kan er een miskraam ontstaan en wordt de zygote, morula, blastula
afgestoten.
In het tweede trimester worden de meer complexere organen gevorm en ontwikkelen de organen
zich meer. De benaming is vanaf nu een foetus.
In het derde trimester is het van belang dat de foetus gaat groeien, maar ook belangrijk. Het is de
bedoeling dat bij de bevalling het hoofde als eerste wordt geboren. Mocht de foetus niet goed
gedraaid zijn, kan het kindje in een stuitligging liggen (de billetjes liggen dan naar beneden) of de
voetjes worden als eerste geboren.
HCG (= Humaan Chorion Gonadotropine) is een hormoon dat tijdens de eerste een hoge
concentratie heeft. Wanneer de bevalling begint, nemen de hormonen oestrogeen en progesteron
abrupt af. Dit wil dan ook zeggen dat de bevalling is gestart.
Trimester 1 (+/- maand 1 – 3) Trimester 2 (+/- maand 4 – 6) Trimester 3 (+/- maand 7 – 9)
Embryo Foetus Foetus
Aanleg organen Ontwikkeling organen Groei + draaien
Zygote/morula/blastula
Hormonen: Hormonen: Hormonen:
B-HCG >> B-HCG << B-HCG <<
Oestrogenen >> Oestrogenen >> Oestrogenen >> (dalen abrupt bij begin
Progesteron >> Progesteron >> bevalling
Progesteron >> (dalen abrupt bij begin
bevalling
