Samenvatting Pathologie module 4

Hoorcolleges Pathologie


Mammacarcinoom + Lymfeoedeem
Bronnen: Pathologie boek – Hoofdstuk 11, 11.3.6

Onderwerpen
 Anatomie van de borst
 Inleiding mammacarcinoom
 Epidemiologie
 Risicofactoren
 Diagnostiek
 Histologie en typering carcinoom
 Therapie
 Complicaties: lymfeoedeem

Anatomie van de borst
 Melkklierweefsel
 Vetweefsel
 Bindweefsel
 Huidweefsel
 Melkgangen  ducti
 Mamilla (= tepel)
 Areola (= tepelhof)
 Arteriën en venen en lymfevaten
 Nabij liggende structuren: m. pectoralis major, ribben

Carcinoom // Kanker
 Kanker is een situatie van sneller dan normaal delende cellen die gaan infiltreren in
omliggend weefsel: hierdoor kan het metastaseren (bv. via lymfe, bloedvaten) en elders in
organen of weefsel groeien en beschadigen en daarmee blijvende beschadiging en
mortaliteit.
 Het vroeg ontdekken van kanker is heel belangrijk. Als je het kan wegnemen voordat het
gemetastaseerd, dan is de prognose een stuk beter. Omdat ze metastase gewoon kan
doorgroeien, ook al is de tumor weg.
 We noemen dit maligne = kwaadaardig
 Carcinomen  hebben een epitheliale/endotheliale (dekweefsel) oorsprong
 Sarcomen  uit bind- en steunweefsel (bv. kanker in de botten)
 Een (snel) groeiende tumor die niet infiltreert, niet invasief groeit, is benigne en zaait niet uit.

Metastasering (= uitzaaiing) kan via:
1. De lymfevaten (lymfogeen)
2. De bloedvaten (hematogeen)
3. Door directe doorgroei (infiltratie) in de omgeving

 Screening door punctie (cytologie  losse cellen met een dun naaldje)
 Definitieve diagnose door biopsie (histologie  weefsel: door grenzen groeien is bewijzend
voor kanker)

, Hoorcolleges Pathologie

Mammacarcinoom (= borstkanker)
 In Nederland wordt jaarlijks bij ca. 15.000 vrouwen (130 mannen) de diagnose invasieve
borstkanker (al kans op metastase) gesteld en bij ongeveer 2.500 een in situ carcinoom
(voorstadium).
 De kans op het krijgen van borstkanker is gedurende het leven van een vrouw 12-13%.
 Hiermee is borstkanker in Nederland de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen.
 Locatie mammacarcinoom: meestal in laterale bovenkwadrant
Kan makkelijk verspreiden in de lymfevaten die richting de oksel lopen, grote kans op
metastase.




Risicofactoren mammacarcinoom
 De belangrijkste risicofactor is toenemende leeftijd, maar met een ouder persoon is de
agressiviteit vaak wel minder
 Positieve familieanamnese op borstkanker
 Overgewicht
 Vroege 1e menstruatie, late menopauze, kinderloos, laat 1 e kind
 Erfelijke vormen: dragerschap van een BRCA1 of BRCA2 mutatie (of 50% kans hierop) of
mutaties in andere risicogenen, zoals CHECK2
 Invasieve borstkanker in de voorgeschiedenis
 Ductaal carcinoma in situ (DCIS) in de voorgeschiedenis
 Thoraxbestraling voor het 40e levensjaar in de voorgeschiedenis, bv. i.v.m. Hodgkinlymfoon
(iatrogeen, door de behandeling tegen kanker in de lymfevaten is er kanker in de borst
ontstaan)

Diagnostiek
Bevolkingsonderzoek  mammografie
Uiteindelijk  triple diagnostiek
1. Lichamelijk onderzoek: inspectie en palpatie
2. Beeldvorming: mammografie, echo, MRI
3. Cytologie bij een punctie (losse cellen)
Histologie door een biopsie (beoordeling weefsel en infiltratie, bewijzend)