2020
Bron: Rijkswaterstaat, 2018
Analyse Zandhazenbrug
RAPPORT OVER DE ZANDHAZENBRUG MUIDERBERG
JIMMY VAN DER WERELD (5348080)
FACULTEIT CIVIELE TECHNIEK EN GEOWETENSCHAPPEN
,VOORWOORD
In het eerste jaar van mijn studie Civiele Techniek aan de Technische Universiteit Delft heb ik van
mijn docent Prof. dr.ir. L.C. Rietveld van het vak Inleiding Civiele Techniek de opdracht gekregen een
civiel bouwproject te analyseren en er een rapport over te schrijven.
Als lezer van dit rapport is voorkennis van het onderwerp niet noodzakelijk. In dit rapport
wordt alle benodigde achtergrondinformatie gegeven en indien nodig zal er uitleg gegeven worden.
Specialisten die geïnteresseerd zijn in de oplossingen van een fileprobleem, kunnen die vinden in
hoofdstuk 4. Bouw experts kunnen de techniek achter de spoorbrug vinden in hoofdstuk 5 en het
bouwproces van de spoorbrug in hoofdstuk 6.
Ik wil graag mijn docent Prof. dr.ir. L.C. Rietveld bedanken voor de colleges waarin hij uitleg
gaf over de instructie van het rapport. Ik ben ook dankbaar met de student-assistent B. Bravenboer
voor het beantwoorden van mijn vragen en het geven van tips.
Delft, november 2020
Jimmy van der Wereld
I
, SAMENVATTING
Een sterk groeiende verkeersdrukte tussen Almere en Schiphol zorgde voor steeds meer files. Om
toekomstige fileproblemen te voorkomen zijn in de jaren 2000 verschillende voorstellen gedaan de
doorstroming op het Nederlandse wegennet te verbeteren. De voorstellen waren: een directe
verbinding tussen de A1 en A6 en een verbreding van de bestaande wegen. Een directe verbinding riep
veel protest met zich mee omdat deze dicht bij een natuurgebied gepland was. De beste optie bleek
dus een verbreding van de wegen waar vaak fileproblemen ontstaan, zogenoemde knelpunten.
Een van die knelpunten was het knooppunt Muiderberg. Hier stond bijna dagelijks file wat voor
veel schade zorgde, zowel financieel als ecologisch. Om het fileprobleem op dit knelpunt te verhelpen
is de snelweg verbreedt van 2x3 rijbanen naar 2x5 rijbanen. De verbreding van de weg had als resultaat
dat de spoorbrug ter hoogte van Muiderberg te kort werd en er een nieuwe spoorbrug moest komen
met een grotere overspan. Daarnaast wilde Rijkswaterstaat graag een brug zonder tussensteunpunten
zodat het gemakkelijker is de weg onder de spoorbrug aan te passen in de toekomst.
Vanwege deze eis was het onmogelijk de gehele spoorbrug te maken van beton en was de
enige optie een spoorbrug te maken met een stalen skelet. De spoorbrug is de eerste spoorburg die
gemaakt is uit de staalsoort s460. Dit staal heeft ervoor gezorgd dat de brug veel lichter werd zonder
daarbij de sterkte van de constructie aan te tasten. De Zandhazenbrug is hiermee de eerste spoorbrug
die is uitgevoerd in dit type staal. Echter heeft een stalen skelet wel het gevolg dat geluidstrillingen erg
worden versterkt, dit heeft als gevolg dat bij passage van treinverkeer er veel geluidsoverlast ontstaat
voor de omwonenden van de spoorbrug. Om de geluidsoverlast zo veel mogelijk te minderen zijn
verschillende technieken toegepast, zo is het brugdek zo aangepast dat de trillingen van het geluid bij
de bron wordt gedempt zodat de trillingen het stalenskelet niet kunnen bereiken en versterkt
uitgestraald worden. Daarnaast is ook een leidingkoker geplaatst parallel aan het spoor die de trillingen
opvangt.
De keuze van Rijkswaterstaat was dus het vervangen van de oude spoorbrug met een nieuwe,
langere spoorbrug, maar was dit wel de beste optie? Er zijn meerdere mogelijkheden een weg te
passeren met een spoorlijn. Zo kan er een overweg geplaatst worden wat als negatief effect heeft dat
het verkeer op de snelweg moet stoppen bij passage van treinverkeer. Daarnaast kan er gebruik
gemaakt worden van een spoortunnel. De tunnel zou zich dan onder de weg bevinden en valt dan
minder op in vergelijking met de omgeving.
In de vier jaar tijd dat de spoorbrug in bedrijf is heeft hij de Nationale Staalprijs gewonnen en is
het fileprobleem op het knooppunt Muiderberg verholpen. De Nationale Staalprijs is een zeer
prestigieuze prijs die één keer in de twee jaar uitgereikt wordt aan een project dat gedeeltelijk of
geheel uit ijzer gemaakt is. De Zandhazenbrug is een civieltechnisch hoogstandje en is daarnaast de
langste spoorbrug van Nederland met een overspanning van meer dan 250 meter.
II
Bron: Rijkswaterstaat, 2018
Analyse Zandhazenbrug
RAPPORT OVER DE ZANDHAZENBRUG MUIDERBERG
JIMMY VAN DER WERELD (5348080)
FACULTEIT CIVIELE TECHNIEK EN GEOWETENSCHAPPEN
,VOORWOORD
In het eerste jaar van mijn studie Civiele Techniek aan de Technische Universiteit Delft heb ik van
mijn docent Prof. dr.ir. L.C. Rietveld van het vak Inleiding Civiele Techniek de opdracht gekregen een
civiel bouwproject te analyseren en er een rapport over te schrijven.
Als lezer van dit rapport is voorkennis van het onderwerp niet noodzakelijk. In dit rapport
wordt alle benodigde achtergrondinformatie gegeven en indien nodig zal er uitleg gegeven worden.
Specialisten die geïnteresseerd zijn in de oplossingen van een fileprobleem, kunnen die vinden in
hoofdstuk 4. Bouw experts kunnen de techniek achter de spoorbrug vinden in hoofdstuk 5 en het
bouwproces van de spoorbrug in hoofdstuk 6.
Ik wil graag mijn docent Prof. dr.ir. L.C. Rietveld bedanken voor de colleges waarin hij uitleg
gaf over de instructie van het rapport. Ik ben ook dankbaar met de student-assistent B. Bravenboer
voor het beantwoorden van mijn vragen en het geven van tips.
Delft, november 2020
Jimmy van der Wereld
I
, SAMENVATTING
Een sterk groeiende verkeersdrukte tussen Almere en Schiphol zorgde voor steeds meer files. Om
toekomstige fileproblemen te voorkomen zijn in de jaren 2000 verschillende voorstellen gedaan de
doorstroming op het Nederlandse wegennet te verbeteren. De voorstellen waren: een directe
verbinding tussen de A1 en A6 en een verbreding van de bestaande wegen. Een directe verbinding riep
veel protest met zich mee omdat deze dicht bij een natuurgebied gepland was. De beste optie bleek
dus een verbreding van de wegen waar vaak fileproblemen ontstaan, zogenoemde knelpunten.
Een van die knelpunten was het knooppunt Muiderberg. Hier stond bijna dagelijks file wat voor
veel schade zorgde, zowel financieel als ecologisch. Om het fileprobleem op dit knelpunt te verhelpen
is de snelweg verbreedt van 2x3 rijbanen naar 2x5 rijbanen. De verbreding van de weg had als resultaat
dat de spoorbrug ter hoogte van Muiderberg te kort werd en er een nieuwe spoorbrug moest komen
met een grotere overspan. Daarnaast wilde Rijkswaterstaat graag een brug zonder tussensteunpunten
zodat het gemakkelijker is de weg onder de spoorbrug aan te passen in de toekomst.
Vanwege deze eis was het onmogelijk de gehele spoorbrug te maken van beton en was de
enige optie een spoorbrug te maken met een stalen skelet. De spoorbrug is de eerste spoorburg die
gemaakt is uit de staalsoort s460. Dit staal heeft ervoor gezorgd dat de brug veel lichter werd zonder
daarbij de sterkte van de constructie aan te tasten. De Zandhazenbrug is hiermee de eerste spoorbrug
die is uitgevoerd in dit type staal. Echter heeft een stalen skelet wel het gevolg dat geluidstrillingen erg
worden versterkt, dit heeft als gevolg dat bij passage van treinverkeer er veel geluidsoverlast ontstaat
voor de omwonenden van de spoorbrug. Om de geluidsoverlast zo veel mogelijk te minderen zijn
verschillende technieken toegepast, zo is het brugdek zo aangepast dat de trillingen van het geluid bij
de bron wordt gedempt zodat de trillingen het stalenskelet niet kunnen bereiken en versterkt
uitgestraald worden. Daarnaast is ook een leidingkoker geplaatst parallel aan het spoor die de trillingen
opvangt.
De keuze van Rijkswaterstaat was dus het vervangen van de oude spoorbrug met een nieuwe,
langere spoorbrug, maar was dit wel de beste optie? Er zijn meerdere mogelijkheden een weg te
passeren met een spoorlijn. Zo kan er een overweg geplaatst worden wat als negatief effect heeft dat
het verkeer op de snelweg moet stoppen bij passage van treinverkeer. Daarnaast kan er gebruik
gemaakt worden van een spoortunnel. De tunnel zou zich dan onder de weg bevinden en valt dan
minder op in vergelijking met de omgeving.
In de vier jaar tijd dat de spoorbrug in bedrijf is heeft hij de Nationale Staalprijs gewonnen en is
het fileprobleem op het knooppunt Muiderberg verholpen. De Nationale Staalprijs is een zeer
prestigieuze prijs die één keer in de twee jaar uitgereikt wordt aan een project dat gedeeltelijk of
geheel uit ijzer gemaakt is. De Zandhazenbrug is een civieltechnisch hoogstandje en is daarnaast de
langste spoorbrug van Nederland met een overspanning van meer dan 250 meter.
II
