SCHEMA’S EN BEGRIPPEN IPR
CONFLICTREGELS | VERWIJZINGSREGEL
1. VERWIJZINGSCATEGORIE: Het onderwerp waarop de verwijzingsregel betrekking heeft.
2. AANKNOPINGSFACTOR: De norm van de verwijzing.
- Er wordt een verbinding gelegd tussen de casus en één bepaald land. Er zijn objectieve- en
subjectieve aanknopingsfactoren.
(1) Objectieve aanknopingsfactoren: Feitelijke/geografische aspecten van de internationale
rechtsverhouding, zoals bijvoorbeeld de woonplaats van de betrokken personen.
(2) Subjectieve aanknopingsfactoren: Hetgeen wat de betrokken partijen zelf hebben
bepaald, door de rechtskeuze (art. 3 Rome 1).
3. VERWIJZINGSRESULTAAT: Het gevolg van de verwijzing (rechtsgevolg).
KWALIFICATIE
Na het wijzen van een verwijzing, zal de internationale rechtsverhouding dienen te worden
gekwalificeerd. Voor de kwalificatievraag worden verschillende oplossingen verdedigd.
- LEX FORI: De kwalificatie vindt plaats op basis van het begrippensysteem van het eigen
recht van de rechter die de zaak beoordeelt.
o In Nederland is dit de heersende leer.
- LEX CAUSAE: De kwalificatie vindt plaats op basis van het op de rechtsverhouding
toepasselijke recht.
- AUTONOME OF RECHTSVERGELIJKENDE OPVATTING: De kwalificatie vindt plaats op
basis van algemeen rechtsvergelijkend onderzoek.
RECHTSKEUZE | ROME 1
REIKWIJDTE ROME 1
- TEMPORELE REIKWIJDTE: De verordening is van toepassing op overeenkomsten vanaf
17 december 2009 (28 Rome 1).
- MATERIËLE REIKWIJDTE: Het moet gaan om verbintenissen uit overeenkomsten in
burgerlijke en handelszaken (1 lid 1 Rome 1). Uitzonderingen staan in art. 1 lid 2 Rome 1.
- FORMELE REIKWIJDTE: Rome 1 is universeel.
In art. 3 Rome 1 staat dat partijen in de overeenkomst een rechtskeuze kunnen maken voor het
toepasselijke recht. In sommige gevallen is geen rechtskeuze gemaakt. Dan moet naar art. 4 Rome 1
worden gekeken.
1
, STAPPENPLAN RECHTSKEUZE (ARTIKEL 4 ROME 1)
1. Is er een RECHTSKEUZE gemaakt door partijen?
- Ja? Ga dan naar art. 3 Rome 1.
- Nee? Zie vraag 2.
- Deels? Zie bijvoorbeeld art. 3 lid 5 of 10 Rome 1.
2. Staat in Rome 1 een BIJZONDERE REGELING, bij gebreke van een rechtskeuze?
- Ja? Ga dan naar die bijzondere regeling (zie art. 5-8 Rome 1).
- Nee? Dan is art. 4 lid 1 Rome 1 leidend.
3. Komt de overeenkomst voor in de LIJST van art. 4 lid 1 Rome 1?
- Ja? Ga dan naar art. 4 lid 1 Rome 1, TENZIJ art. 4 lid 3 Rome 1: Ander recht is van
toepassing bij kennelijk nauwere band met dat andere land.
- Nee? Bekijk dan de volgende mogelijkheden.
o Ga eerst naar art. 4 lid 2 Rome 1: Algemene regel van de kenmerkende prestatie.
De overeenkomst wordt beheerst door het recht van het land waar de partij die
de kenmerkende prestatie van de overeenkomst moet verrichten, haar gewone
woonplaats heeft. Art. 3-exceptie geldt hier ook!
o Ga naar art. 4 lid 4 Rome 1 als de kenmerkende prestatie niet kan worden
aangewezen. Dan is het recht van het land waarmee de overeenkomst het nauwst
is verbonden heersend. Kijk hiervoor naar de aanknopingspunten.
- Deels? Ga dan naar art. 4 lid 1 en 2 Rome 1.
CONSUMENTEN- EN ARBEIDSOVEREENKOMSTEN
Consumenten en werknemers krijgen bescherming, omdat zij als structureel zwakkere partijen worden
gezien. Als een rechtskeuze is gemaakt voor een ander recht, dan mag de consument of werknemer
de bescherming van haar eigen dwingende recht niet verliezen.
STAPPENPLAN CONSUMENTENOVEREENKOMSTEN (ARTIKEL 6 ROME 1)
1. Voor WELKE OVEREENKOMST heeft dit artikel toepassing?
- In beginsel voor alle consumentenovereenkomsten. Het moet wel gaan om een natuurlijk
persoon die niet bedrijfs- of beroepsmatig de overeenkomst gebruikt (lid 1).
- Zie lid 4 voor enkele uitzonderingen.
2. WANNEER is dit artikel van toepassing?
a. Overeenkomst die valt onder de commerciële of beroepsmatige activiteiten die de
verkoper:
i. Ontplooit in het land van de koper, of
ii. Richt op (onder meer) het land van de consument.
b. Overeenkomst gesloten via internet.
HvJ EG Pammer & Alpenhof: Zie de volgende factoren die een rol kunnen spelen, naast
de internettoegang:
i. Internationale karakter activiteit
ii. Routebeschrijvingen vanuit andere lidstaten
iii. Gebruik van andere taal of valuta
iv. Mogelijkheid om in een andere taal de boeking te verrichten/bevestigen
v. Vermelding telefoonnummer internationaal kengetal
vi. Gebruik van een buitenlandse topleveldomeinnaam
2
CONFLICTREGELS | VERWIJZINGSREGEL
1. VERWIJZINGSCATEGORIE: Het onderwerp waarop de verwijzingsregel betrekking heeft.
2. AANKNOPINGSFACTOR: De norm van de verwijzing.
- Er wordt een verbinding gelegd tussen de casus en één bepaald land. Er zijn objectieve- en
subjectieve aanknopingsfactoren.
(1) Objectieve aanknopingsfactoren: Feitelijke/geografische aspecten van de internationale
rechtsverhouding, zoals bijvoorbeeld de woonplaats van de betrokken personen.
(2) Subjectieve aanknopingsfactoren: Hetgeen wat de betrokken partijen zelf hebben
bepaald, door de rechtskeuze (art. 3 Rome 1).
3. VERWIJZINGSRESULTAAT: Het gevolg van de verwijzing (rechtsgevolg).
KWALIFICATIE
Na het wijzen van een verwijzing, zal de internationale rechtsverhouding dienen te worden
gekwalificeerd. Voor de kwalificatievraag worden verschillende oplossingen verdedigd.
- LEX FORI: De kwalificatie vindt plaats op basis van het begrippensysteem van het eigen
recht van de rechter die de zaak beoordeelt.
o In Nederland is dit de heersende leer.
- LEX CAUSAE: De kwalificatie vindt plaats op basis van het op de rechtsverhouding
toepasselijke recht.
- AUTONOME OF RECHTSVERGELIJKENDE OPVATTING: De kwalificatie vindt plaats op
basis van algemeen rechtsvergelijkend onderzoek.
RECHTSKEUZE | ROME 1
REIKWIJDTE ROME 1
- TEMPORELE REIKWIJDTE: De verordening is van toepassing op overeenkomsten vanaf
17 december 2009 (28 Rome 1).
- MATERIËLE REIKWIJDTE: Het moet gaan om verbintenissen uit overeenkomsten in
burgerlijke en handelszaken (1 lid 1 Rome 1). Uitzonderingen staan in art. 1 lid 2 Rome 1.
- FORMELE REIKWIJDTE: Rome 1 is universeel.
In art. 3 Rome 1 staat dat partijen in de overeenkomst een rechtskeuze kunnen maken voor het
toepasselijke recht. In sommige gevallen is geen rechtskeuze gemaakt. Dan moet naar art. 4 Rome 1
worden gekeken.
1
, STAPPENPLAN RECHTSKEUZE (ARTIKEL 4 ROME 1)
1. Is er een RECHTSKEUZE gemaakt door partijen?
- Ja? Ga dan naar art. 3 Rome 1.
- Nee? Zie vraag 2.
- Deels? Zie bijvoorbeeld art. 3 lid 5 of 10 Rome 1.
2. Staat in Rome 1 een BIJZONDERE REGELING, bij gebreke van een rechtskeuze?
- Ja? Ga dan naar die bijzondere regeling (zie art. 5-8 Rome 1).
- Nee? Dan is art. 4 lid 1 Rome 1 leidend.
3. Komt de overeenkomst voor in de LIJST van art. 4 lid 1 Rome 1?
- Ja? Ga dan naar art. 4 lid 1 Rome 1, TENZIJ art. 4 lid 3 Rome 1: Ander recht is van
toepassing bij kennelijk nauwere band met dat andere land.
- Nee? Bekijk dan de volgende mogelijkheden.
o Ga eerst naar art. 4 lid 2 Rome 1: Algemene regel van de kenmerkende prestatie.
De overeenkomst wordt beheerst door het recht van het land waar de partij die
de kenmerkende prestatie van de overeenkomst moet verrichten, haar gewone
woonplaats heeft. Art. 3-exceptie geldt hier ook!
o Ga naar art. 4 lid 4 Rome 1 als de kenmerkende prestatie niet kan worden
aangewezen. Dan is het recht van het land waarmee de overeenkomst het nauwst
is verbonden heersend. Kijk hiervoor naar de aanknopingspunten.
- Deels? Ga dan naar art. 4 lid 1 en 2 Rome 1.
CONSUMENTEN- EN ARBEIDSOVEREENKOMSTEN
Consumenten en werknemers krijgen bescherming, omdat zij als structureel zwakkere partijen worden
gezien. Als een rechtskeuze is gemaakt voor een ander recht, dan mag de consument of werknemer
de bescherming van haar eigen dwingende recht niet verliezen.
STAPPENPLAN CONSUMENTENOVEREENKOMSTEN (ARTIKEL 6 ROME 1)
1. Voor WELKE OVEREENKOMST heeft dit artikel toepassing?
- In beginsel voor alle consumentenovereenkomsten. Het moet wel gaan om een natuurlijk
persoon die niet bedrijfs- of beroepsmatig de overeenkomst gebruikt (lid 1).
- Zie lid 4 voor enkele uitzonderingen.
2. WANNEER is dit artikel van toepassing?
a. Overeenkomst die valt onder de commerciële of beroepsmatige activiteiten die de
verkoper:
i. Ontplooit in het land van de koper, of
ii. Richt op (onder meer) het land van de consument.
b. Overeenkomst gesloten via internet.
HvJ EG Pammer & Alpenhof: Zie de volgende factoren die een rol kunnen spelen, naast
de internettoegang:
i. Internationale karakter activiteit
ii. Routebeschrijvingen vanuit andere lidstaten
iii. Gebruik van andere taal of valuta
iv. Mogelijkheid om in een andere taal de boeking te verrichten/bevestigen
v. Vermelding telefoonnummer internationaal kengetal
vi. Gebruik van een buitenlandse topleveldomeinnaam
2
