Nova
Nova
Nova
© Uitgeverij
© Uitgeverij
© Uitgeverij
Malmberg
Malmberg
Malmberg
H2 Rekenen in de chemie
Inhoudsopgave
2Inhoudsopgave
Rekenen in de chemie
De uitkomsten
De uitkomsten
bij de practica
bij de practica
kunnenkunnen
ten gevolge
ten gevolge
van de van
unieke
de unieke
situatiesituatie
op scholen
op scholen
verschillen.
verschillen.
De uitwerkingen
De uitwerkingen
zijnKoolstofdioxide
danzijn
ookdan
nietook
in dit
nietmateriaal in de klas
in dit materiaal
opgenomen.
opgenomen.
Voorbeelduitwerkingen
Voorbeelduitwerkingen
zijn vermeld
zijn vermeld
in de TOA-handleiding.
in de TOA-handleiding.
Praktijk
1 1 Atoombouw
1a Atoombouw
Op dag 3 en 4 is er niemand in de klas aanwezig. De hoeveelheid CO2(g) die gedurende die dagen
Sterrenstof
Sterrenstof
wordt gemeten, is constant en gelijk aan 4003 ppm. 3Dit is de hoeveelheid CO2(g) die van nature in
1 Atoommodel
1 Atoommodel 3 3
lucht voorkomt.
2 Periodiek
2 Periodiek
systeem systeem 6 6
b 400 volume-ppm
3 Atoommassa
3 Atoommassa = 400
en molecuulmassa
en mL m–3. De dichtheid
molecuulmassa 6 van 6 koolstofdioxide is 1,986 kg m–3. Dit is gelijk aan
1,986 g dm = 1,986 7 de formule m = ρ ∙ V. Dus 400 mL CO2(g)
cijfersg L = 1,986 mg mL 7. Gebruik
–3 –1 –1
4 Significante
4 Significante
cijfers
heeft een massa van m = ρ ∙ V = 1,986 mg mL–1 × 400 mL = 7,94∙102 mg = 7,94∙10–1 g = 794 mg.
2 Rekenen
2 Rekenen
in de chemie
in de chemie
Koolstofdioxide
Koolstofdioxide
in de klas
in de klas 9 9
2 1 De
a hoeveelheid
Je
1 ademt perstof
dag 800
De hoeveelheid g CO2(g) uit. Een dag
stof 10telt 24
10uur.
2 Molaire
2 Molaire
massa massa en800
en dichtheid
dichtheid 11 11
Dus
3 Gehaltes
per uur stoot je
3 Gehaltes
= 33,3 g CO2(g)14 uit. 14
24
4 Rekenen
4 Rekenen
aan reacties
aan reacties 16 16
33,3
1 uur is 60 minuten. In 50 minuten stoot je dan × 50 = 28 g CO2(g) uit.
3 Bindingstypen
3 Bindingstypen 60
Haarfijne
Haarfijne
chemiechemie 20 20
b 24 (22, je docent en jijzelf) leerlingen stoten 24 × 28 g = 670 g CO2(g) uit.
1 Metaalbinding
1 Metaalbinding 20 20
c Voor
2 Molecuul-
deze
2 Molecuul-
berekening
en atoombinding
heb je de dichtheid van
en atoombinding 22
koolstofdioxide
22
nodig. Deze bedaagt 1,986 kg m–3
3 Waterstofbruggen
3 Waterstofbruggen 24 24 m
(Binas tabel 12) = 1,986 g dm–3 = 1,986 g L–1. Gebruik de formule V = .
4 Ionbinding
4 Ionbinding 28 28 ρ
4 Zouten
4 Zouten m 670 g
Dus 670 g CO (g) heeft een volume van V
Beton Beton 2 = 31
= L 3, 4 ⋅105 mL .
= 340=
ρ 311,986 g L−1
1 Verhoudingsformules
1 Verhoudingsformules
van zouten
van zouten 31 31
d De inhoud van
2 Oplosbaarheid van het
2 Oplosbaarheid klaslokaal
zouten
van zoutenis 170 m . Deze
3
34 17034
m3 lucht bevat 3,4∙105 mL CO2(g).
3 Bijzondere
3 Bijzondere
zouten zouten 35
3, 4 ⋅105 mL 35
−3
In
4 volume-ppm
4 RekenenRekenen aanuitgedrukt
aan zoutoplossingen is dit
zoutoplossingen 336 = 36 mL m = 2000 ppm .
2000
170 m
5 Koolstof
5 Koolstof
als basis
als basis
Deze waarde komt bovenop de van nature aanwezige hoeveelheid koolstofdioxide en ligt boven de
Spuugzat,
Spuugzat,
al die kauwgom
al die kauwgom 39 39
toegestane
1 Aardolie
1 Aardolie
waarde van 1200 ppm. De grenswaarde
39 39
is dus overschreden.
2 e Na 50 minuten
Systematische
2 Systematische bevat
naamgeving het klaslokaal 2400 volume-ppm
naamgeving 40 40 koolstofdioxide waarvan 2000 pm door de
uitstoot ontstaan
3 Karakteristieke
3 Karakteristieke is.groepen
groepen De toegelaten toename44bovenop
44 de normaal aanwezige 400 ppm is 800 ppm.
Stel
4 Additie hetsubstitutie
4 Additie
en aantal minuten waarop de toename47van 800
en substitutie 47 volume-ppm wordt bereikt, gelijk aan X. Maak
6 hiervan
Reacties
6 Reacties eenin
verhoudingstabel:
in beweging
beweging
Enzymen
Enzymen
als katalysator
minuten als katalysator 51
volume-ppm 512(g)
CO
1 Reactiewarmte
150 Reactiewarmte 2000 51 51
2 Reactiesnelheid
2X Reactiesnelheid 800 53 53
3 Evenwichtsreacties
3 Evenwichtsreacties 56 56
4 Evenwichtsvoorwaarde
4 Evenwichtsvoorwaarde 58 58
50 minuten × 800 ppm
De grenswaarde wordt bereikt na X = = 20 minuten.
2000 ppm
Nova
Nova
© Uitgeverij
© Uitgeverij
© Uitgeverij
Malmberg
Malmberg
Malmberg
H2 Rekenen in de chemie
Inhoudsopgave
2Inhoudsopgave
Rekenen in de chemie
De uitkomsten
De uitkomsten
bij de practica
bij de practica
kunnenkunnen
ten gevolge
ten gevolge
van de van
unieke
de unieke
situatiesituatie
op scholen
op scholen
verschillen.
verschillen.
De uitwerkingen
De uitwerkingen
zijnKoolstofdioxide
danzijn
ookdan
nietook
in dit
nietmateriaal in de klas
in dit materiaal
opgenomen.
opgenomen.
Voorbeelduitwerkingen
Voorbeelduitwerkingen
zijn vermeld
zijn vermeld
in de TOA-handleiding.
in de TOA-handleiding.
Praktijk
1 1 Atoombouw
1a Atoombouw
Op dag 3 en 4 is er niemand in de klas aanwezig. De hoeveelheid CO2(g) die gedurende die dagen
Sterrenstof
Sterrenstof
wordt gemeten, is constant en gelijk aan 4003 ppm. 3Dit is de hoeveelheid CO2(g) die van nature in
1 Atoommodel
1 Atoommodel 3 3
lucht voorkomt.
2 Periodiek
2 Periodiek
systeem systeem 6 6
b 400 volume-ppm
3 Atoommassa
3 Atoommassa = 400
en molecuulmassa
en mL m–3. De dichtheid
molecuulmassa 6 van 6 koolstofdioxide is 1,986 kg m–3. Dit is gelijk aan
1,986 g dm = 1,986 7 de formule m = ρ ∙ V. Dus 400 mL CO2(g)
cijfersg L = 1,986 mg mL 7. Gebruik
–3 –1 –1
4 Significante
4 Significante
cijfers
heeft een massa van m = ρ ∙ V = 1,986 mg mL–1 × 400 mL = 7,94∙102 mg = 7,94∙10–1 g = 794 mg.
2 Rekenen
2 Rekenen
in de chemie
in de chemie
Koolstofdioxide
Koolstofdioxide
in de klas
in de klas 9 9
2 1 De
a hoeveelheid
Je
1 ademt perstof
dag 800
De hoeveelheid g CO2(g) uit. Een dag
stof 10telt 24
10uur.
2 Molaire
2 Molaire
massa massa en800
en dichtheid
dichtheid 11 11
Dus
3 Gehaltes
per uur stoot je
3 Gehaltes
= 33,3 g CO2(g)14 uit. 14
24
4 Rekenen
4 Rekenen
aan reacties
aan reacties 16 16
33,3
1 uur is 60 minuten. In 50 minuten stoot je dan × 50 = 28 g CO2(g) uit.
3 Bindingstypen
3 Bindingstypen 60
Haarfijne
Haarfijne
chemiechemie 20 20
b 24 (22, je docent en jijzelf) leerlingen stoten 24 × 28 g = 670 g CO2(g) uit.
1 Metaalbinding
1 Metaalbinding 20 20
c Voor
2 Molecuul-
deze
2 Molecuul-
berekening
en atoombinding
heb je de dichtheid van
en atoombinding 22
koolstofdioxide
22
nodig. Deze bedaagt 1,986 kg m–3
3 Waterstofbruggen
3 Waterstofbruggen 24 24 m
(Binas tabel 12) = 1,986 g dm–3 = 1,986 g L–1. Gebruik de formule V = .
4 Ionbinding
4 Ionbinding 28 28 ρ
4 Zouten
4 Zouten m 670 g
Dus 670 g CO (g) heeft een volume van V
Beton Beton 2 = 31
= L 3, 4 ⋅105 mL .
= 340=
ρ 311,986 g L−1
1 Verhoudingsformules
1 Verhoudingsformules
van zouten
van zouten 31 31
d De inhoud van
2 Oplosbaarheid van het
2 Oplosbaarheid klaslokaal
zouten
van zoutenis 170 m . Deze
3
34 17034
m3 lucht bevat 3,4∙105 mL CO2(g).
3 Bijzondere
3 Bijzondere
zouten zouten 35
3, 4 ⋅105 mL 35
−3
In
4 volume-ppm
4 RekenenRekenen aanuitgedrukt
aan zoutoplossingen is dit
zoutoplossingen 336 = 36 mL m = 2000 ppm .
2000
170 m
5 Koolstof
5 Koolstof
als basis
als basis
Deze waarde komt bovenop de van nature aanwezige hoeveelheid koolstofdioxide en ligt boven de
Spuugzat,
Spuugzat,
al die kauwgom
al die kauwgom 39 39
toegestane
1 Aardolie
1 Aardolie
waarde van 1200 ppm. De grenswaarde
39 39
is dus overschreden.
2 e Na 50 minuten
Systematische
2 Systematische bevat
naamgeving het klaslokaal 2400 volume-ppm
naamgeving 40 40 koolstofdioxide waarvan 2000 pm door de
uitstoot ontstaan
3 Karakteristieke
3 Karakteristieke is.groepen
groepen De toegelaten toename44bovenop
44 de normaal aanwezige 400 ppm is 800 ppm.
Stel
4 Additie hetsubstitutie
4 Additie
en aantal minuten waarop de toename47van 800
en substitutie 47 volume-ppm wordt bereikt, gelijk aan X. Maak
6 hiervan
Reacties
6 Reacties eenin
verhoudingstabel:
in beweging
beweging
Enzymen
Enzymen
als katalysator
minuten als katalysator 51
volume-ppm 512(g)
CO
1 Reactiewarmte
150 Reactiewarmte 2000 51 51
2 Reactiesnelheid
2X Reactiesnelheid 800 53 53
3 Evenwichtsreacties
3 Evenwichtsreacties 56 56
4 Evenwichtsvoorwaarde
4 Evenwichtsvoorwaarde 58 58
50 minuten × 800 ppm
De grenswaarde wordt bereikt na X = = 20 minuten.
2000 ppm
