Psychobiologie UvA jaar 2 - Leren en Geheugen (5102LEGE9Y) - samenvatting deeltentamen 1

Leren en Geheugen deeltentamen 1
Introductie
Leren: proces waarbij ervaring/interactie met de omgeving resulteert in verandering in gedrag

Geheugen: totale pakket aan ervaringen dat is opgeslagen in ons brein  expressie van leren




Fouten bij geheugen:
1 – Verlies van herinneringen (Alzheimer’s,
Retrograde amnesie)
2 – Leven in het heden (anterograde amnesie)
3 – Geblokkeerd geheugen (interferentie, niet
genoeg cues)
4 – Inflexibel (verslaving, OCD)

Associatief geheugen:
- Pattern completion: klein deel van de schakel (cue) zorgt voor reactivatie hele herinnering
- Pattern separation: veel geheugensporen die op elkaar lijken

Herinnering: voldoende overlag van cue features met memory trace features

Perfect geheugen: geringe overlag leidt tot activatie van geheugenspoor
- Niet efficiënt  veel irrelevante info geactiveerd
- Drempel/filter noodzakelijk
- Vergeten wordt onvermijdelijk
Geheugenspoor is geen identieke kopie van de ervaring

Plato – ‘Nature’ Aristoteles – ‘Nurture’
Nativist: kennis aanwezig bij geboorte Empiricus: kennis is gevolg van waarneming/ervaring
Rationalist: logica/intuïtie leiden tot inzicht Data en theorievorming leiden tot kennis
Geheugen: brug tussen perceptuele en Geheugen: associaties tussen gevoelens, stimuli en
rationele wereld episodes

Wetten van associatie: Aristoteles
- Nabijheid (contiguity): zaken die zich dichtbij elkaar in tijd/ruimte afspelen
- Frequentie: hoe vaker gerelateerde zaken samen ervaren worden  sterkere associatie
- Gelijkvormigheid: als twee zaken overeen komen in vorm/functie, dan roept de ervaring van
de een de ander op




1

, William James (1842-1910): grondlegger van de moderne psychologie
- Vorming, handhaving van vaardigheden, gewoonten en geheugen
- Associatism:
 Activatie van een deel van een herinnering activeert
geassocieerde elementen
 Verbinden van verschillende herinneringen door gedeelde
elementen
 Associaties zijn fysieke verbindingen in het brein

Herman Ebbinghaus (1850-1909): start van experimentele psychologie
- Mathematische formules voor het ontstaan en vergaan van geheugensporen
- 4 experimentele stadia  learning, delay, test en relearning
- Retention curve:
 Herleren woordenlijst kost minder tijd dan de eerste keer
 Het meeste ‘vergeten’ vindt plaats vlak na het leren
 Korte lijsten zijn eenvoudiger te leren dan lange lijsten
 Uitgebreidere initiële oefening verbetert herinnering

Ivan Pavlov (1849-1936): klassieke conditionering
- Stimulus-reactie associaties
- Leercurve: hoeveelheid responses tegen hoeveelheid prestaties

Edward Thorndike (1874-1949): instrumentele conditionering
- Individu leert dat bepaalde actie/handeling leidt tot positieve/negatie uitkomst
- Survival of the fittest: succesvol  behouden en niet-succesvol  sterft uit
- Law of effect: positieve uitkomst versterkt gedrag en negatieve uitkomst verzwakt gedrag

John Watson (1878-1958): behaviorisme
- Bestudeer alleen observeerbaar gedrag en negeer cognitieve invloeden
- Empiricist  ‘nurture’

Skinner (1904-1990): radicaal behaviorisme
- Skinner box: actie-consequentie associaties

Edward Tolman (1886-1959): cognitive maps

Karl Lashley (1890-1958): engram
- Engram: neurale representatie geheugenspoor  zit niet op 1 plek, maar verspreid door het
brein
- Gedistribueerde representatie

Donald Hebb (1949): cognitive approach
- Connecties tussen neuronen veranderen tijdens het leren
- Synaptische plasticiteit: als twee cellen samen actief zijn, wordt de verbinding versterkt

George Miller: cognitieve revolutie
- Informatie theorie: hoeveel info bevat een boodschap (bits), voorkennis ontvanger
- Onderscheiding vermogen van 7 waarden +/- 2

Rumelhart and McClelland: modellen van het geheugen
- Connectionistische modellen (nodes, uniform, ongelabeld, gedistribueerd)
- Concepten verschijnen vanzelf en bestand tegen schade

2