PDI hoofdstuk 7.1/7.2/7.3.4
7.1 wat kan een pasgeboren baby?
Ontwikkelingspsychologie: de psychologie van groei, verandering en consistentie van de
menselijke ontwikkeling gedurende het leven.
Nature-nurture vraagstuk: oud meningsverschil over de vraag of erfelijke factoren dan
wel omgevingsfactoren de meeste invloed hebben op ons gedrag en psychische
processen.
Tegenwoordig wordt erkend dat beide nurture en nature bij bijna alle aspecten een rol
speelt.
Er zijn in de psychologie verschillende methoden ontwikkeld om het naturenurture
aspect te meten:
Een van de methoden is tweelingenonderzoek: onderzoek naar tweelingen. Door
hun ontwikkelingen met elkaar te vergelijken, hoopt men te ontdekken welke
eigenschappen zijn aangeleerd en welke aangeboren.
Een andere methode is adoptieonderzoek: alternatief voor tweelingenonderzoek
waarbij de eigenschappen van het geadopteerde kind worden vergeleken met de
eigenschappen van de biologische gezinsleden en die van de adopterende
gezinsleden.
Uit dit soort onderzoeken kan worden geconcludeerd dat veel psychologische
kenmerken, waaronder intelligentie, seksuele voorkeur, temperament en impulsief
gedrag een genetische component hebben.
Aangeboren reflexen: gedrags- en reactiepatroon dat een kind al beheerst bij de
geboorte; deel van de biologische erfenis.
Deze reflexen verhogen de overlevingskans
7.1.1 prenatale ontwikkeling
De prenatale periode is de ontwikkelingsperiode voorafgaand aan de geboorte.
Drie fases van prenatale ontwikkeling
Je hebt drie fases van prenatale ontwikkeling:
1. De germinale fase: kort na conceptie begint de bevruchte cel: de zygote, door
celdeling te groeien. Hier splitst de bevruchte eicel zich tot ongeveer 150 cellen.
De zygote nestelt zich dan vervolgens in de wand van de baarmoeder. Dit
gebeurt ongeveer na een week.
De zygote in de baarmoederwand gecombineerd met de ondersteunende
structuren uit de placenta wordt dan een embryo genoemd.
2. De embryonale stadium: de embryo is verbonden met de navelstreng voor
belangrijke stoffen. Dit stadium bepaalt de genetische aanleg op welke wijze het
embryo zich ontwikkelt.
In het differentiatieproces gaan de cellen van het embryo zich specialiseren tot de
orgaansystemen door middel van stamcellen. Een voorbeeld is het bepalen van
het geslacht.
3. De foetale fase: na de achtste week tot de geboorte wordt het embryo een foetus
genoemd. Vroeg in het foetale stadium beginnen spontane bewegingen en basale
reflexen te ontstaan. In de 14de week heb je vaak al dat de foetus hun handjes
krom maken, dit is het begin van het grijpreflex, die van adaptief belang is.
, Tegen week 16 is de volledige brein gevormd en kan de foetus pijn voelen.
Na de 27ste week kunnen baby’s geluiden buiten de baarmoeder horen, waardoor
ze kort na de geboorte in staat zijn bepaalde geluiden en ritmes te herkennen
In de periode voorafgaande de geboorte maken de hersenen 250.000 neuronen aan per
minuut en tegen de tijd dat het kind geboren is bestaan de hersenen uit
100.000.000.000 (100 miljard) neuronen.
Prenatale gevaren: teratogenen
Placenta: orgaan dat het embryo en later de foetus scheidt van de moeder. De placenta
vormt een barrière tussen de bloedbanen, maar laat wel voedingsstoffen en afvalstoffen
door.
De placenta kan dus ook enkele maar niet alle gifstoffen uitfilteren.
Die gifstoffen worden teratogenen genoemd: een substantie uit de omgeving
(bijvoorbeeld een virus, drug of andere chemische stof) die schade kan toebrengen aan
het ongeboren kind.
Foetaal Alcohol Syndroom (FAS): een aantal fysieke en mentale problemen die
voorkomen bij kinderen van wie de moeders excessieve hoeveelheden alcohol dronken.
Dit is een belangrijke oorzaak van mentale handicaps en problemen bij motorische
coördinatie, concentratie en hyperactiviteit.
Uit onderzoek kwam ook naar voren dat zelfs minimale blootstelling aan alcohol voor
verlaging in intelligentie en een vertraagde lichamelijke ontwikkeling kregen.
Blootstelling aan nicotine en aan enkele veelgebruikte kruiden en supplementen kan ook
een negatieve invloed op de foetus hebben. Het kind krijgt namelijk grotere kans op:
laag geboortegewicht, leerstoornissen en ADHD. Er is ook grotere kans op wiegendood.
7.1.2 de neonatale periode
Neonatale periode: de eerste maand na de geboorte
Aangeboren reflexen
Baby’s hebben verschillende aangeboren reflexen:
- Posturale reflex (houdingsreflex): kan zitten wanneer ondersteund
- Grijpreflex: kan verzorger vastpakken
- Rooting-reflex: draaien hun hoofd wanneer iets hun wang raakt – tepel of vinger
bijvoorbeeld- en daarmee zuigreflex te activeren
- Zuigreflex
- Stapreflex: bereid baby voor op lopen
- Reflexen die werken als ingebouwde veiligheidsmechanismen, die helpen harde
geluiden, vel licht en pijnlijke stimuli te vermijden.
Sensorische vaardigheden van de pasgeborene
Hoe ziet de sensorische wereld van een baby eruit?:
- Smaak: hoe zoeter de vloeistof, des te regelmatiger en sterker de zuigbeweging.
Het tegenover gestelde werkt ook. Die responsen maken deel uit van het
vermogen dat de pasgeborene heeft om gezonde voeding binnen te krijgen
- Horen: baby’s verkiezen menselijke stemmen boven andere geluiden
Ze hebben ook voorkeuren in hun eigen taal tegenover andere talen. Dit is het
gevolg van eerdere blootstelling aan de menselijke stem en de moedertaal. Ook
tonen baby’s meer aandacht naar vrouwelijke stemmen dan mannelijke
stemmen. Nurture vormt, in de vorm van eerdere ervaringen, de belangrijkste
oorzaak van de auditieve voorkeur
- Zien: verkiezen menselijke gezichten over andere punten. Daarom is de
bijziendheid van baby’s nuttig: hun optimale gezichtsscherpte van circa 30cm is
7.1 wat kan een pasgeboren baby?
Ontwikkelingspsychologie: de psychologie van groei, verandering en consistentie van de
menselijke ontwikkeling gedurende het leven.
Nature-nurture vraagstuk: oud meningsverschil over de vraag of erfelijke factoren dan
wel omgevingsfactoren de meeste invloed hebben op ons gedrag en psychische
processen.
Tegenwoordig wordt erkend dat beide nurture en nature bij bijna alle aspecten een rol
speelt.
Er zijn in de psychologie verschillende methoden ontwikkeld om het naturenurture
aspect te meten:
Een van de methoden is tweelingenonderzoek: onderzoek naar tweelingen. Door
hun ontwikkelingen met elkaar te vergelijken, hoopt men te ontdekken welke
eigenschappen zijn aangeleerd en welke aangeboren.
Een andere methode is adoptieonderzoek: alternatief voor tweelingenonderzoek
waarbij de eigenschappen van het geadopteerde kind worden vergeleken met de
eigenschappen van de biologische gezinsleden en die van de adopterende
gezinsleden.
Uit dit soort onderzoeken kan worden geconcludeerd dat veel psychologische
kenmerken, waaronder intelligentie, seksuele voorkeur, temperament en impulsief
gedrag een genetische component hebben.
Aangeboren reflexen: gedrags- en reactiepatroon dat een kind al beheerst bij de
geboorte; deel van de biologische erfenis.
Deze reflexen verhogen de overlevingskans
7.1.1 prenatale ontwikkeling
De prenatale periode is de ontwikkelingsperiode voorafgaand aan de geboorte.
Drie fases van prenatale ontwikkeling
Je hebt drie fases van prenatale ontwikkeling:
1. De germinale fase: kort na conceptie begint de bevruchte cel: de zygote, door
celdeling te groeien. Hier splitst de bevruchte eicel zich tot ongeveer 150 cellen.
De zygote nestelt zich dan vervolgens in de wand van de baarmoeder. Dit
gebeurt ongeveer na een week.
De zygote in de baarmoederwand gecombineerd met de ondersteunende
structuren uit de placenta wordt dan een embryo genoemd.
2. De embryonale stadium: de embryo is verbonden met de navelstreng voor
belangrijke stoffen. Dit stadium bepaalt de genetische aanleg op welke wijze het
embryo zich ontwikkelt.
In het differentiatieproces gaan de cellen van het embryo zich specialiseren tot de
orgaansystemen door middel van stamcellen. Een voorbeeld is het bepalen van
het geslacht.
3. De foetale fase: na de achtste week tot de geboorte wordt het embryo een foetus
genoemd. Vroeg in het foetale stadium beginnen spontane bewegingen en basale
reflexen te ontstaan. In de 14de week heb je vaak al dat de foetus hun handjes
krom maken, dit is het begin van het grijpreflex, die van adaptief belang is.
, Tegen week 16 is de volledige brein gevormd en kan de foetus pijn voelen.
Na de 27ste week kunnen baby’s geluiden buiten de baarmoeder horen, waardoor
ze kort na de geboorte in staat zijn bepaalde geluiden en ritmes te herkennen
In de periode voorafgaande de geboorte maken de hersenen 250.000 neuronen aan per
minuut en tegen de tijd dat het kind geboren is bestaan de hersenen uit
100.000.000.000 (100 miljard) neuronen.
Prenatale gevaren: teratogenen
Placenta: orgaan dat het embryo en later de foetus scheidt van de moeder. De placenta
vormt een barrière tussen de bloedbanen, maar laat wel voedingsstoffen en afvalstoffen
door.
De placenta kan dus ook enkele maar niet alle gifstoffen uitfilteren.
Die gifstoffen worden teratogenen genoemd: een substantie uit de omgeving
(bijvoorbeeld een virus, drug of andere chemische stof) die schade kan toebrengen aan
het ongeboren kind.
Foetaal Alcohol Syndroom (FAS): een aantal fysieke en mentale problemen die
voorkomen bij kinderen van wie de moeders excessieve hoeveelheden alcohol dronken.
Dit is een belangrijke oorzaak van mentale handicaps en problemen bij motorische
coördinatie, concentratie en hyperactiviteit.
Uit onderzoek kwam ook naar voren dat zelfs minimale blootstelling aan alcohol voor
verlaging in intelligentie en een vertraagde lichamelijke ontwikkeling kregen.
Blootstelling aan nicotine en aan enkele veelgebruikte kruiden en supplementen kan ook
een negatieve invloed op de foetus hebben. Het kind krijgt namelijk grotere kans op:
laag geboortegewicht, leerstoornissen en ADHD. Er is ook grotere kans op wiegendood.
7.1.2 de neonatale periode
Neonatale periode: de eerste maand na de geboorte
Aangeboren reflexen
Baby’s hebben verschillende aangeboren reflexen:
- Posturale reflex (houdingsreflex): kan zitten wanneer ondersteund
- Grijpreflex: kan verzorger vastpakken
- Rooting-reflex: draaien hun hoofd wanneer iets hun wang raakt – tepel of vinger
bijvoorbeeld- en daarmee zuigreflex te activeren
- Zuigreflex
- Stapreflex: bereid baby voor op lopen
- Reflexen die werken als ingebouwde veiligheidsmechanismen, die helpen harde
geluiden, vel licht en pijnlijke stimuli te vermijden.
Sensorische vaardigheden van de pasgeborene
Hoe ziet de sensorische wereld van een baby eruit?:
- Smaak: hoe zoeter de vloeistof, des te regelmatiger en sterker de zuigbeweging.
Het tegenover gestelde werkt ook. Die responsen maken deel uit van het
vermogen dat de pasgeborene heeft om gezonde voeding binnen te krijgen
- Horen: baby’s verkiezen menselijke stemmen boven andere geluiden
Ze hebben ook voorkeuren in hun eigen taal tegenover andere talen. Dit is het
gevolg van eerdere blootstelling aan de menselijke stem en de moedertaal. Ook
tonen baby’s meer aandacht naar vrouwelijke stemmen dan mannelijke
stemmen. Nurture vormt, in de vorm van eerdere ervaringen, de belangrijkste
oorzaak van de auditieve voorkeur
- Zien: verkiezen menselijke gezichten over andere punten. Daarom is de
bijziendheid van baby’s nuttig: hun optimale gezichtsscherpte van circa 30cm is
