R.P.
JAAR 2: BLOK 7: TAAK
8: DEMENTIE
2020-2021
,Inhoud
1 De student legt uit wat verstaan wordt onder cognitie en de verschillende vormen van
cognitieve functiestoornissen. .................................................................................................... 3
1.1 Cognitie: ...................................................................................................................... 3
2 De student benoemt de kenmerken van leeftijdsafhankelijke vergeetachtigheid, mild
cognitieve problematiek en een dementieel beeld èn de impact van deze problematiek op de
omgeving van de oudere. ........................................................................................................... 5
2.1 Leeftijdsafhankelijke vergeetachtigheid: ..................................................................... 5
2.1.1 Oorzaak van vergeetachtigheid: ........................................................................... 5
2.1.2 Invloed op omgeving:........................................................................................... 6
2.2 Milde cognitieve problematiek: ................................................................................... 6
2.2.1 Oorzaak: ............................................................................................................... 6
2.2.2 Verloop MCI: ....................................................................................................... 6
2.2.3 Invloed op omgeving:........................................................................................... 6
2.3 Dementieel beeld: ........................................................................................................ 6
2.3.1 Diagnose dementie: .............................................................................................. 7
2.3.2 Oorzaken dementie: .............................................................................................. 8
2.3.3 Gevolgen Dementie: ............................................................................................. 8
3 De student benoemt de normale veroudering van het centraal zenuwstelsel en de
hersenen. ................................................................................................................................... 10
4 De student legt de meest voorkomende vormen van dementie uit en onderscheidt daarbij
de volgende vormen: Alzheimer, vasculaire, Lewy-body- en mengbeeld. .............................. 11
4.1 Alzheimerdementie: (60-70%) .................................................................................. 11
4.1.1 Atrofie neuronen hersendelen bij Alzheimer: .................................................... 11
4.1.2 Verloop: .............................................................................................................. 12
4.2 Vasculaire dementie (15%) ....................................................................................... 13
4.2.1 Verloop: .............................................................................................................. 14
4.3 Lewy-body dementie: (10%) ..................................................................................... 14
4.3.1 Verloop: .............................................................................................................. 15
4.4 Mengbeeld van dementiële beelden: ......................................................................... 15
5 De student beschrijft de prevalentie, de neuropathologie en de pathogenese van de
verschillende vormen van dementie. ........................................................................................ 17
6 De student benoemt en verklaart welke psychiatrische stoornissen bij een dementieel
beeld (of bij een kwetsbare oudere) kunnen optreden. ............................................................. 18
7 De student legt de symptomatologie uit bij dementie en kan de overeenkomsten en
verschillen met symptomen bij centraal neurologische aandoeningen benoemen (CVA,
Parkinson, MS). ........................................................................................................................ 20
8 De student beschrijft algemeen de volgende ziektebeelden waarbij dementie kan
optreden: aids, syndroom van Down en fronto-temporaal syndroom. ..................................... 22
8.1 Aids:........................................................................................................................... 22
1
, 8.2 Syndroom van Down: ................................................................................................ 22
8.3 Frontotemporaal syndroom: ...................................................................................... 23
8.3.1 Verloop: .............................................................................................................. 23
8.3.2 Symptomen: ....................................................................................................... 23
9 De student beschrijft welke consequenties cognitieve functiestoornissen voor het
fysiotherapeutische medisch onderzoek en de fysiotherapeutische behandeling hebben. ....... 25
10 De student beschrijft globaal het medisch onderzoek en behandeling (waaronder
medicatie) bij een patiënt met cognitieve functiestoornissen/dementie. .................................. 26
11 De student benoemt en verklaart de differentiaal diagnostiek bij dementie in relatie tot
depressiviteit en delier. ............................................................................................................. 30
12 De student legt het begrip “belevingsgerichte zorg” (Droes) uit en beschrijft hierbij
verschillende benaderingswijzen. ............................................................................................. 32
13 De student heeft kennis van de MMSE (Mini Mental State Examination) en kan dit
instrument toelichten aan de hand van deze casus. .................................................................. 34
13.1 MMSE: ................................................................................................................... 34
14 De student past de principes van motorisch leren toe bij de verschillende casussen in dit
blok. .......................................................................................................................................... 35
2
, Taak 8 belevingsgerichte zorg:
Simon loopt sinds twee weken stage in een verpleeghuis. Samen met de stagebegeleider gaat hij
naar mevr. Griet (80 jaar), die de laatste twee maanden minder actief is nadat zij een darmoperatie
heeft ondergaan. Het valt Simon op dat mevr. Griet erg vergeetachtig is, alles moet je meerdere
keren uitleggen en zij vergist zich steeds in de namen van de therapeuten en verzorgenden.
Er valt moeilijk met haar te communiceren. Kan mevr. Griet überhaupt wel communiceren? Het valt
hem ook op dat mevr. Griet erg traag is en weinig zin in de therapie lijkt te hebben.
Simon weet het bijna zeker! Mevr. Griet heeft een beginnende vorm van dementie. Daarom is mevr.
Griet natuurlijk somber en heeft zij geen zin in therapie. Hij weet vanuit de opleiding dat je bij mensen
met dementie verschillende benaderingsstrategieën kunt toepassen.
Als hij zijn vermoeden aan zijn stagebegeleider vertelt, reageert deze nogal geïrriteerd met de
mededeling dat als iemand oud en vergeetachtig is, dat niet betekent dat iemand dement is. Dit beeld
dat mevr. Griet laat zien, kan ook bij de leeftijd horen. Hij vertelt Simon dat je op basis van zo weinig
gegevens geen diagnose kunt uitspreken. Misschien is mevr. Griet wel depressief omdat zij
darmproblematiek heeft gehad of heeft ze een delier als gevolg van de operatie. Of is hier sprake van
een psychiatrisch beeld. Simon weet het niet meer en moet zich hierin gaan verdiepen. Ook wil hij
graag weten hoe je nu kunt bepalen of er cognitieve problemen zijn.
Daarnaast heeft Mw. Griet zich vorige week ook nog met haar rechterpols en -hand flink gestoten
tegen het kozijn van de openstaande liftdeur terwijl ze met haar rollator aan de wandel was. Haar
rechterpols is behoorlijk dik. Mw. Griet heeft momenteel veel moeite om met de rollator te lopen omdat
ze alleen nog met haar linkerhand de rollator kan vasthouden. De stagebegeleider vraagt aan Simon
hoe hij deze polsblessure zou benaderen. Hoe kun je er voor zorgen dat mevr. Griet zinvolle therapie
krijgt?
Algemeen
Deze taak loopt van maandag 29 maart tot en met donderdag 8 april.
Tijdschema
Datum Onderwijsactiviteit
Film “Mist’ kijken ( https://l1.nl/documentaire-mist-over-leven-met-dementie-
59401 )
Maandag 29 mrt OWG 11 Afsluiten taak 7 en opstarten taak 8
dinsdag 30 mrt t/m VH 8.1 Communicatietraining 7: Communiceren met dementerende patiënt
donderdag 01 apr
Dinsdag 30 mrt VH 8.2 Belevingsgerichte zorg bij geriatrische patiënten:
ONEVEN groepen groepsoefenprogramma
Woensdag 31 mrt VH 8.2 Belevingsgerichte zorg bij geriatrische patiënten:
EVEN groepen groepsoefenprogramma
Donderdag 01 apr OWG 12
Tussenrapportage taak 8
Opstart taak 9 Simulatiepatiënt
Vrijdag 02 apr GOEDE VRIJDAG
Maandag 05 apr PAASMAANDAG
Dinsdag 06 apr VH 9.1 Simulatiepatiënt
ONEVEN groepen
Woensdag 07 apr VH 9.1 Simulatiepatiënt
EVEN groepen
Donderdag 08 apr OWG 13 Afsluiten taak 8 en afsluiten taak 9
Studietaak
JAAR 2: BLOK 7: TAAK
8: DEMENTIE
2020-2021
,Inhoud
1 De student legt uit wat verstaan wordt onder cognitie en de verschillende vormen van
cognitieve functiestoornissen. .................................................................................................... 3
1.1 Cognitie: ...................................................................................................................... 3
2 De student benoemt de kenmerken van leeftijdsafhankelijke vergeetachtigheid, mild
cognitieve problematiek en een dementieel beeld èn de impact van deze problematiek op de
omgeving van de oudere. ........................................................................................................... 5
2.1 Leeftijdsafhankelijke vergeetachtigheid: ..................................................................... 5
2.1.1 Oorzaak van vergeetachtigheid: ........................................................................... 5
2.1.2 Invloed op omgeving:........................................................................................... 6
2.2 Milde cognitieve problematiek: ................................................................................... 6
2.2.1 Oorzaak: ............................................................................................................... 6
2.2.2 Verloop MCI: ....................................................................................................... 6
2.2.3 Invloed op omgeving:........................................................................................... 6
2.3 Dementieel beeld: ........................................................................................................ 6
2.3.1 Diagnose dementie: .............................................................................................. 7
2.3.2 Oorzaken dementie: .............................................................................................. 8
2.3.3 Gevolgen Dementie: ............................................................................................. 8
3 De student benoemt de normale veroudering van het centraal zenuwstelsel en de
hersenen. ................................................................................................................................... 10
4 De student legt de meest voorkomende vormen van dementie uit en onderscheidt daarbij
de volgende vormen: Alzheimer, vasculaire, Lewy-body- en mengbeeld. .............................. 11
4.1 Alzheimerdementie: (60-70%) .................................................................................. 11
4.1.1 Atrofie neuronen hersendelen bij Alzheimer: .................................................... 11
4.1.2 Verloop: .............................................................................................................. 12
4.2 Vasculaire dementie (15%) ....................................................................................... 13
4.2.1 Verloop: .............................................................................................................. 14
4.3 Lewy-body dementie: (10%) ..................................................................................... 14
4.3.1 Verloop: .............................................................................................................. 15
4.4 Mengbeeld van dementiële beelden: ......................................................................... 15
5 De student beschrijft de prevalentie, de neuropathologie en de pathogenese van de
verschillende vormen van dementie. ........................................................................................ 17
6 De student benoemt en verklaart welke psychiatrische stoornissen bij een dementieel
beeld (of bij een kwetsbare oudere) kunnen optreden. ............................................................. 18
7 De student legt de symptomatologie uit bij dementie en kan de overeenkomsten en
verschillen met symptomen bij centraal neurologische aandoeningen benoemen (CVA,
Parkinson, MS). ........................................................................................................................ 20
8 De student beschrijft algemeen de volgende ziektebeelden waarbij dementie kan
optreden: aids, syndroom van Down en fronto-temporaal syndroom. ..................................... 22
8.1 Aids:........................................................................................................................... 22
1
, 8.2 Syndroom van Down: ................................................................................................ 22
8.3 Frontotemporaal syndroom: ...................................................................................... 23
8.3.1 Verloop: .............................................................................................................. 23
8.3.2 Symptomen: ....................................................................................................... 23
9 De student beschrijft welke consequenties cognitieve functiestoornissen voor het
fysiotherapeutische medisch onderzoek en de fysiotherapeutische behandeling hebben. ....... 25
10 De student beschrijft globaal het medisch onderzoek en behandeling (waaronder
medicatie) bij een patiënt met cognitieve functiestoornissen/dementie. .................................. 26
11 De student benoemt en verklaart de differentiaal diagnostiek bij dementie in relatie tot
depressiviteit en delier. ............................................................................................................. 30
12 De student legt het begrip “belevingsgerichte zorg” (Droes) uit en beschrijft hierbij
verschillende benaderingswijzen. ............................................................................................. 32
13 De student heeft kennis van de MMSE (Mini Mental State Examination) en kan dit
instrument toelichten aan de hand van deze casus. .................................................................. 34
13.1 MMSE: ................................................................................................................... 34
14 De student past de principes van motorisch leren toe bij de verschillende casussen in dit
blok. .......................................................................................................................................... 35
2
, Taak 8 belevingsgerichte zorg:
Simon loopt sinds twee weken stage in een verpleeghuis. Samen met de stagebegeleider gaat hij
naar mevr. Griet (80 jaar), die de laatste twee maanden minder actief is nadat zij een darmoperatie
heeft ondergaan. Het valt Simon op dat mevr. Griet erg vergeetachtig is, alles moet je meerdere
keren uitleggen en zij vergist zich steeds in de namen van de therapeuten en verzorgenden.
Er valt moeilijk met haar te communiceren. Kan mevr. Griet überhaupt wel communiceren? Het valt
hem ook op dat mevr. Griet erg traag is en weinig zin in de therapie lijkt te hebben.
Simon weet het bijna zeker! Mevr. Griet heeft een beginnende vorm van dementie. Daarom is mevr.
Griet natuurlijk somber en heeft zij geen zin in therapie. Hij weet vanuit de opleiding dat je bij mensen
met dementie verschillende benaderingsstrategieën kunt toepassen.
Als hij zijn vermoeden aan zijn stagebegeleider vertelt, reageert deze nogal geïrriteerd met de
mededeling dat als iemand oud en vergeetachtig is, dat niet betekent dat iemand dement is. Dit beeld
dat mevr. Griet laat zien, kan ook bij de leeftijd horen. Hij vertelt Simon dat je op basis van zo weinig
gegevens geen diagnose kunt uitspreken. Misschien is mevr. Griet wel depressief omdat zij
darmproblematiek heeft gehad of heeft ze een delier als gevolg van de operatie. Of is hier sprake van
een psychiatrisch beeld. Simon weet het niet meer en moet zich hierin gaan verdiepen. Ook wil hij
graag weten hoe je nu kunt bepalen of er cognitieve problemen zijn.
Daarnaast heeft Mw. Griet zich vorige week ook nog met haar rechterpols en -hand flink gestoten
tegen het kozijn van de openstaande liftdeur terwijl ze met haar rollator aan de wandel was. Haar
rechterpols is behoorlijk dik. Mw. Griet heeft momenteel veel moeite om met de rollator te lopen omdat
ze alleen nog met haar linkerhand de rollator kan vasthouden. De stagebegeleider vraagt aan Simon
hoe hij deze polsblessure zou benaderen. Hoe kun je er voor zorgen dat mevr. Griet zinvolle therapie
krijgt?
Algemeen
Deze taak loopt van maandag 29 maart tot en met donderdag 8 april.
Tijdschema
Datum Onderwijsactiviteit
Film “Mist’ kijken ( https://l1.nl/documentaire-mist-over-leven-met-dementie-
59401 )
Maandag 29 mrt OWG 11 Afsluiten taak 7 en opstarten taak 8
dinsdag 30 mrt t/m VH 8.1 Communicatietraining 7: Communiceren met dementerende patiënt
donderdag 01 apr
Dinsdag 30 mrt VH 8.2 Belevingsgerichte zorg bij geriatrische patiënten:
ONEVEN groepen groepsoefenprogramma
Woensdag 31 mrt VH 8.2 Belevingsgerichte zorg bij geriatrische patiënten:
EVEN groepen groepsoefenprogramma
Donderdag 01 apr OWG 12
Tussenrapportage taak 8
Opstart taak 9 Simulatiepatiënt
Vrijdag 02 apr GOEDE VRIJDAG
Maandag 05 apr PAASMAANDAG
Dinsdag 06 apr VH 9.1 Simulatiepatiënt
ONEVEN groepen
Woensdag 07 apr VH 9.1 Simulatiepatiënt
EVEN groepen
Donderdag 08 apr OWG 13 Afsluiten taak 8 en afsluiten taak 9
Studietaak
