Hoorcolleges dieetleer 1.3

1.3 Dieetleer HC 1-8

Hoorcollege 1

Termen en begrippen in de diëtetiek
- Dieet: een dieet is een voeding, die om medische redenen aan specifieke eisen moet
voldoen ten behoeve van het individu
- Specifieke eisen aan een dieet:
 Gehalte aan voedingsstoffen
 Gehalte aan andere stoffen
 Frequentie maaltijden/verstrekkingen
 Verdeling van de voedingsstoffen over verschillende
maaltijden/verstrekkingen
 Consistentie van de voeding
 Toedieningsvorm
 Temperatuur
 Kiemgetal (bacterielood)
- Medische diagnose: therapie (doorverwijzen naar diëtist) of patiënt komt niet via arts
naar diëtist (screenen!!) Diëtistisch screenen: wel of niet ondervoed?
- Dieetvoorschrift: programma van eisen, dat aan het dieet ten grondslag ligt (energie,
voedingsstoffen, micro- en macronutriënten)
- Dieetadvies: een vertaling op maat van het dieetvoorschrift in voedingsmiddelen
- Voedingsadvies: een 'vertaling van Richtlijnen Goede Voeding (RGV) op maar in
voedingsmiddelen’
- Verantwoordelijkheid diëtist door Directe Toegankelijkheid Diëtist:
 Goed geïnformeerd zijn
 Inzicht hebben in eigen kunnen maar ook in eigen beperkingen
 Cliënt/patiënt goed informeren
 Goed samenwerken
 Competent zijn in screeningsproces
- Eerste stappen methodisch handelen:
 Voorbereiding en relevantie informatie opzoeken
 Screening op rode vlakken
 Diëtistisch onderzoek: gegevens verzamelen (lengte, gewicht), hulpvraag,
afnemen voedingsanamnese
- Directe Toegankelijkheid Diëtist:
Voorheen: schriftelijke verwijzing van een arts
Op verwijsformulier moest wettelijk staan: diagnose, naam, adres, geboortedatum
patiënt, datum
MIST: het dieet!
- Rode vlaggen:
 Waarschuwingssignalen of risico-indicatoren voor pathologie
 Diëtist moet leren rode vlaggen te herkennen
 Kan in elke fase van het screenings- en behandelingsproces
- Rode vlaggen: het vermoeden van een (onbehandelde):
 Cardiologische aandoening
 Gastroenterologishe aandoening

,  Nefrologische aandoening
 Neurologische aandoening
 Oncologische aandoening
 Metabole ziekte
 Psychiatrische aandoening
 Psychosociaal probleem
- Vervolgstappen methodisch handelen:
 De diëtistische diagnose:
o Beroepsspecifiek
o Oordeel over gezondheidsprofiel van de cliënt- uniek
o Met daarin centraal het verband tussen voedingsknelpunten en de
hulpvraag
o Basis voor het op te stellen behandelplan
 Achterliggende gegevens zijn op basis van ICF schema:
o Kernprobleem van de cliënt op voedingskundig gebied, in termen van
anatomische eigenschappen
o Fysiologische en mentale functies
o Mate waarop cliënt activiteiten uitvoert
o Mate waarop cliënt deelneemt aan maatschappelijk leven
o Invloed van medische, externe en persoonlijke factoren
- Compliance:
 Compliance: therapietrouw  het opvolgen van een medisch voorschrift
 Compliance kan variëren binnen doelgroep en het voorschrift
 Onderzoek: non-compliance m.b.t. diëten 30-60%
 Gedragsverandering
 Compliance verhogen door samen met patiënt doelen op te stellen
 Motivational interviewing
- Schematische indeling van diëten:
 Chemische samenstelling: voedingsstofbeperkt (-), voedingsstofverrijkt (+),
voedingsstofvrij (0)
 Fysische vorm: vloeibaar, gemalen, maaltijdfrequentie/verdeling


Hoorcollege 2

Hypertensie
- Onderdruk ontstaat wanneer hart zich ontspant
- De normaalwaarde voor de bovendruk is 120 (130 is nog acceptabel)
- Risicofactor voor een hoge bloeddruk, is het eten van zoete drop is waar (door stofje
dat in drop zit)
- Hoge bloeddruk is geen ziekte, maar een risicofactor voor het ontstaan van onder
andere hart- en vaatziekten
- Hart- en vaatziekten zijn erfelijk
- Casus:
 Meneer van der Ploeg: 55 jaar, politieagent, 1.87 m, 77 kg
 BMI: 22
 Risico’s: herseninfarct, nierschade, slechtziendheid, hart- en vaatziekten