Samenvatting Algemene Economie

Algemene Economie

Geld en het economisch proces

Functies Kenmerken Gevolgen van hoge inflatie
Ruilmiddelfunctie Ongedifferentieerde koopkracht Terug naar goederenruil
(splitst ruil op in twee delen) Andere valuta neemt ruilmiddelfunctie
over (dollarisering)
Rekeneenheid Waardemaatstaf Prijzen gelden slechts voor een korte
(vermindering van aantal termijn
ruilvoeten)
Oppotmiddel Vermogensbestanddeel Kasgeld als vermogensbestandsdeel
(zuiver liquide; geen rendement) vermindert snel in waarde


Bedreigingen voor geld
 Betrouwbaarheid van het financieel systeem  solide banken
 Beschikbaarheid en toegankelijkheid  goed betalingsverkeer
 Waardevastheid t.o.v. buitenlands geld  stabiele wisselkoersen met het buitenland
 Binnenlandse waardevastheid inflatie knaagt aan de koopkracht van het geld

Geldsoorten
 Munten
o Nominale waarde: is vermeld op het geld
o Intrinsieke waarde: marktwaarde van het materiaal
o Monopolie bij overheid  Koninklijke Nederlandse Munt
 Bankbiljetten
o Chinezen weer het eerst rond de 8 e eeuw na christus
o Ontstaan van de bankiersfunctie
o Betreft fiduciair geld: waarde gebaseerd op vertrouwen in de balans van de
geldscheppende instelling
o Centrale bank geldscheppend
 Giraal geld
o Banken geldscheppend
o Betaalinstrument: o.a. betaalpas, plastic geld

- Geldschepping

Liquiditeitenmassa
Belangrijk om de hoeveelheid geld in omloop in de gaten te houden  de liquiditeitenmassa
 ECB meet dit regelmatig door naar de balansen van de geldscheppende banken te kijken
 Primaire liquiditeitenmassa (M1)
 Secundaire liquiditeitenmassa
 Binnenlandse liquiditeitenmassa (M3)

,Samenhang primaire- en secundaire liquiditeiten




Primaire liquiditeiten:
 De munten die de overheid in omloop brengt
 De bankbiljetten die de centrale bank in omloop brengt
 Het girale geld dat de banken in omloop brengen

Primaire liquiditeitenmassa (M1): geld in handen van het publiek

Primair   Secundair = Transformatie

Secundaire liquiditeitenmassa : vorderingen van het publiek op geldscheppende instellingen die het
publiek op korte termijn, massaal en zonder koersverlies kunnen omzetten in geld.
Ontstaat doordat bedrijven en gezinnen soms liquide middelen over hebben
 Kortlopende termijndeposito’s (klanten lenen hun geld uit aan bank voor vaste tijd)
 Kort spaargeld

Binnenlandse liquiditeitenmassa (M3): som van M1 en secundaire liquiditeitenmassa

Tertiaire liquiditeiten: waardepapieren, langlopende termijndeposito’s en lang spaargeld

Bruto geldscheppend bedrijf: totale kredietverlening aan de private sector en de overheid

Banken financieren een deel van de kredietverlening met middelen die zij voor een termijn langer
dan twee jaar van het publiek aantrekken, zoals lang spaargeld en lange termijndeposito’s.

Bruto geldscheppend bedrijf -/- lange aangetrokken middelen = netto geldscheppend bedrijf

Geldscheppend: Algemene banken, Centrale bank
Niet geldscheppend: Hypotheekbanken, Pensioenfondsen, Verzekering/beleggingsmaatschappijen

, Binnenlandse liquiditeitenmassa (BLM) (M3) berekenen




Bankbiljetten in omloop 30
Crediteuren in rek cour. 75
Munten 5+
Primaire liquiditeiten 110
Kasmiddelen van de bank 20 -/-
Primaire liquiditeitenmassa 90 (M1)

Termijndeposito’s 85
Kort spaargeld 100 +
Secundaire liquiditeitenmassa 185

Primaire liquiditeitenmassa 90
Secundaire liquiditeitenmassa 185 +
Binnenlandse liquiditeitenmassa 275 (M3)

Bankbalans en bedrijfseconomische aspecten