Samenvatting verpleegkundige vaardigheden theorie
Les 1-Steunkousen
Wanneer krijgt iemand steunkousen? Steunkousen worden door een arts voorgeschreven bij
zorgvragers met veneuze (aderlijke) klachten, zoals spataderen, of bij mensen met
vochtophoping (oedeem) in de benen.
Het doel van steunkousen? Elastische steunkousen oefenen druk uit op de oppervlakkige
veneuze bloedvaten, waardoor het veneuze bloed via het oppervlakkige en het diepere
veneuze systeem afgevoerd wordt naar het hart.
Zwachtelen voordat de client steunkousen krijgt. Wanneer mensen teveel last krijgen van het
vocht in de benen en daardoor slechter gaan lopen moeten zij steunkousen krijgen. Maar
eerst moet het teveel aan vocht weer wegtrekken. Mensen krijgen dan eerst zwachtels. Het
zwachtelen van oede-mateuze benen gebeurt op een speciale manier. Dat leer je later in de
opleiding. Zijn de benen slank genoeg, dan worden er steunkousen aangemeten.
Hulpmiddelen bij steunkousen: Doff N' Donner: ook wel Donner genoemd, is een hulpmiddel
om alle typen compressiekousen van alle drukklassen snel en comfortabel aan en uit te
trekken. Easy Slide: een soort gladde sok voor kousen zonder teenstuk, en de Eureka, voor
de kous met de gesloten teen.
Les 2-Pols, ademhaling en saturatie meten
Ademhaling bewaken door waarnemen van: 🡪Frequentie: aantal in- en uitademingen per
minuut 🡪 Diepte: oppervlakkige of diepe ah? 🡪 Regelmaat: ah regelmatig of niet? 🡪
Ademhalingspatroon: terugkerend patroon?
Volwassenen 9 tot 14 keer per minuut
Tieners 12-20 keer per minuut
Kinderen (2 tot 12 jaar) 20-30 keer per minuut
Zuigelingen 30-50 keer per minuut
Apneu - Afwezigheid van ademhaling
Dyspneu - Benauwdheid
Hyperventilatie - Over ademhaling
Kussmaul ademhaling (zorgvragers met - Zeer diepe, ononderbroken en
ontregelde diabetes) regelmatige ademhaling die ontstaat
bij een zorgvrager met een ernstig
ontregelde diabetes.
Cheyne-stokesademhaling (zorgvragers - De diepte van de ademhaling neemt
met verminderde pompfunctie van het eerst toe , neemt daarna af en stopt
hart bij slagaderverkalking en bij dan even.
stervende)
Zuchtende ademhaling (Deze manier van - Regelmatige ah met af en toe een
ademhalen komt ook voor bij zucht.
volwassenen met een
hersenvliesontsteking en een
, hersenbeschadiging)
Happende ademhaling/gasping (Deze - Diepe inademing waarbij alle
manier van ademhalen komt voor bij hulpademhalingsspieren worden
stervenden en bij mensen die na een aangespannen, het hoofd
ademhalingsstilstand weer spontaan achterover wordt geworpen, de
gaan ademen) onderkaak naar beneden zakt en de
mond openstaat. De uitademing
gebeurt volledig passief. De
ademhalingsfrequentie is 5x per
minuut.
Atactische ademhaling (Kan voorkomen - Volledig onregelmatige ah wat
bij slaapmiddelvergiftiging, bij het betreft diepte en frequentie.
ontwaken uit narcose en bij een
hersentumor)
Geluid bij ademhaling: Stridor: hierbij hoor je een gepiep en gefluit Inspiratoire stridor:
stridor bij inademing; vernauwing van de hogere luchtwegen. Verstopping of vernauwing van
trachea of strottenhoofd. Exspiratoire stridor: stridor bij uitademing. Vernauwing van oa de
luchtpijptakjes bij COPD, waaronder astma. Hoesten. Hikken.
Geur van de ademlucht: Normaal 🡪 geurloos. Bij gebitsproblemen en bij infecties van de
bovenste luchtwegen kan er een slechte adem ontstaan. Onaangename geur in de mond
heet: foetor ex ore. Bij ontregelde diabetes kun je een acteongeur ruiken
Huidskleur: Kleur van de huid wordt voornamelijk bepaald door: doorbloeding van de huid
en hoeveelheid pigment in de huid. Kleur van het bloed wordt bepaald door: hoeveelheid
zuurstof in bloed.
Cyanose: centrale cyanose wordt er om welke reden dan ook zuurstofarm bloed door het
hart in de aorta gepompt. Dit leidt vooral tot cyanose van lippen, tong, nagelbed en oren.
perifere cyanose wordt er veel zuurstof uit het bloed gehaald omdat het bloed traag door de
weefsels stroomt. Vooral de vingers, tenen en neuspunt worden dan blauw. Bij sterk
gepigmenteerde mensen is cyanose het best te zien op plaatsen met minder pigment, zoals
de nagels en de lippen.
Meten van de arteriële zuurstofsaturatie: Waarom? Meten en bewaken van het
zuurstofpercentage in de lichaamsweefsels. In rode bloedcellen in de arteriën zit
hemoglobine (hb) die de zuurstof aan zich bindt in de longen. In de weefsels laat het HB de
zuurstof los.
Een saturatiemeter meet de hoeveelheid zuurstof die aanwezig is in de bloedsomloop via
een infrarood systeem door de huid/nagelbed heen.
- Gezond persoon > 96 %-100%
- Acceptabel bij COPD en hartfalen > 92%
- < 95 % i.o.m. arts zuurstof toedienen
- < 90 % i.o.m. arts zuurstof toedienen
Meten van de polsslag: Wat meet je met de polsslag? Een pols moet je leren voelen. Hoe
meer ervaring, hoe meer je kunt afleiden.
Vier kwaliteiten van de pols:
Les 1-Steunkousen
Wanneer krijgt iemand steunkousen? Steunkousen worden door een arts voorgeschreven bij
zorgvragers met veneuze (aderlijke) klachten, zoals spataderen, of bij mensen met
vochtophoping (oedeem) in de benen.
Het doel van steunkousen? Elastische steunkousen oefenen druk uit op de oppervlakkige
veneuze bloedvaten, waardoor het veneuze bloed via het oppervlakkige en het diepere
veneuze systeem afgevoerd wordt naar het hart.
Zwachtelen voordat de client steunkousen krijgt. Wanneer mensen teveel last krijgen van het
vocht in de benen en daardoor slechter gaan lopen moeten zij steunkousen krijgen. Maar
eerst moet het teveel aan vocht weer wegtrekken. Mensen krijgen dan eerst zwachtels. Het
zwachtelen van oede-mateuze benen gebeurt op een speciale manier. Dat leer je later in de
opleiding. Zijn de benen slank genoeg, dan worden er steunkousen aangemeten.
Hulpmiddelen bij steunkousen: Doff N' Donner: ook wel Donner genoemd, is een hulpmiddel
om alle typen compressiekousen van alle drukklassen snel en comfortabel aan en uit te
trekken. Easy Slide: een soort gladde sok voor kousen zonder teenstuk, en de Eureka, voor
de kous met de gesloten teen.
Les 2-Pols, ademhaling en saturatie meten
Ademhaling bewaken door waarnemen van: 🡪Frequentie: aantal in- en uitademingen per
minuut 🡪 Diepte: oppervlakkige of diepe ah? 🡪 Regelmaat: ah regelmatig of niet? 🡪
Ademhalingspatroon: terugkerend patroon?
Volwassenen 9 tot 14 keer per minuut
Tieners 12-20 keer per minuut
Kinderen (2 tot 12 jaar) 20-30 keer per minuut
Zuigelingen 30-50 keer per minuut
Apneu - Afwezigheid van ademhaling
Dyspneu - Benauwdheid
Hyperventilatie - Over ademhaling
Kussmaul ademhaling (zorgvragers met - Zeer diepe, ononderbroken en
ontregelde diabetes) regelmatige ademhaling die ontstaat
bij een zorgvrager met een ernstig
ontregelde diabetes.
Cheyne-stokesademhaling (zorgvragers - De diepte van de ademhaling neemt
met verminderde pompfunctie van het eerst toe , neemt daarna af en stopt
hart bij slagaderverkalking en bij dan even.
stervende)
Zuchtende ademhaling (Deze manier van - Regelmatige ah met af en toe een
ademhalen komt ook voor bij zucht.
volwassenen met een
hersenvliesontsteking en een
, hersenbeschadiging)
Happende ademhaling/gasping (Deze - Diepe inademing waarbij alle
manier van ademhalen komt voor bij hulpademhalingsspieren worden
stervenden en bij mensen die na een aangespannen, het hoofd
ademhalingsstilstand weer spontaan achterover wordt geworpen, de
gaan ademen) onderkaak naar beneden zakt en de
mond openstaat. De uitademing
gebeurt volledig passief. De
ademhalingsfrequentie is 5x per
minuut.
Atactische ademhaling (Kan voorkomen - Volledig onregelmatige ah wat
bij slaapmiddelvergiftiging, bij het betreft diepte en frequentie.
ontwaken uit narcose en bij een
hersentumor)
Geluid bij ademhaling: Stridor: hierbij hoor je een gepiep en gefluit Inspiratoire stridor:
stridor bij inademing; vernauwing van de hogere luchtwegen. Verstopping of vernauwing van
trachea of strottenhoofd. Exspiratoire stridor: stridor bij uitademing. Vernauwing van oa de
luchtpijptakjes bij COPD, waaronder astma. Hoesten. Hikken.
Geur van de ademlucht: Normaal 🡪 geurloos. Bij gebitsproblemen en bij infecties van de
bovenste luchtwegen kan er een slechte adem ontstaan. Onaangename geur in de mond
heet: foetor ex ore. Bij ontregelde diabetes kun je een acteongeur ruiken
Huidskleur: Kleur van de huid wordt voornamelijk bepaald door: doorbloeding van de huid
en hoeveelheid pigment in de huid. Kleur van het bloed wordt bepaald door: hoeveelheid
zuurstof in bloed.
Cyanose: centrale cyanose wordt er om welke reden dan ook zuurstofarm bloed door het
hart in de aorta gepompt. Dit leidt vooral tot cyanose van lippen, tong, nagelbed en oren.
perifere cyanose wordt er veel zuurstof uit het bloed gehaald omdat het bloed traag door de
weefsels stroomt. Vooral de vingers, tenen en neuspunt worden dan blauw. Bij sterk
gepigmenteerde mensen is cyanose het best te zien op plaatsen met minder pigment, zoals
de nagels en de lippen.
Meten van de arteriële zuurstofsaturatie: Waarom? Meten en bewaken van het
zuurstofpercentage in de lichaamsweefsels. In rode bloedcellen in de arteriën zit
hemoglobine (hb) die de zuurstof aan zich bindt in de longen. In de weefsels laat het HB de
zuurstof los.
Een saturatiemeter meet de hoeveelheid zuurstof die aanwezig is in de bloedsomloop via
een infrarood systeem door de huid/nagelbed heen.
- Gezond persoon > 96 %-100%
- Acceptabel bij COPD en hartfalen > 92%
- < 95 % i.o.m. arts zuurstof toedienen
- < 90 % i.o.m. arts zuurstof toedienen
Meten van de polsslag: Wat meet je met de polsslag? Een pols moet je leren voelen. Hoe
meer ervaring, hoe meer je kunt afleiden.
Vier kwaliteiten van de pols:
