Wc 1 wgl
De opbouw van glazuur
Glazuurprisma’s: Glazuur is opgebouwd uit glazuurprisma’s: regelmatige,
staafvormige structuren met een diameter van ongeveer 4 μm, die zich
uitstrekken vanaf de glazuur-dentinegrens tot aan het tandoppervlak.
Interprismatische substantie: deze zit tussen de dicht opeengeplakte staafjes
Glazuurprisma’s en interprismatische ruimten zijn gevuld met miljoenen
kleine hydroxylapatietkristallen, verder kristallieten genoemd
Ca10(PO4)6(OH)2
Ondanks de overeenkomst in bouwstenen, verschillen de 2 (GP/IS) in vele opzichten:
de ordening van kristallieten is verschillend, evenals het gehalte aan water en
organische bestanddelen.
- Dit leidt ertoe dat de poreusheid van de interprismatische materie groter
is dan die van de prisma’s.
Ionen die glazuur willen binnendringen hebben daarom de meeste kans dit te
doen tussen de prisma’s.
Dus: diffusie van ionen vindt vooral plaats via de interprismatische substantie.
Dit geldt ook voor zuren, na in de tandplaque te zijn gevormd, het glazuur
aanvallen.
Het boek:
Glazuur, dentine en wortelcement bestaan uit anorganische (mineralen) en organisch
component.
- Het anorganische bestanddeel is het mineraal: hydroxylapatiet Ca10(PO4)6(OH)2
(hydroxylapatiet bevat calcium en fosfaat, grote kristallen dus).
Bijzonder aan dit mineraal is dat de oplosbaarheid afhankelijk is van de zuurgraad van
het omringende milieu. In een zure omgeving lost meer apatiet op dan bij neutrale ph.
Omdat ook in de mondvloeistoffen (speeksel, plaque en creviculaire vloeistof) calcium- en
fosfaationen aanwezig zijn, is er, afhankelijk van de zuurgraad, sprake van verzadiging of
van over- of onderverzadiging. In de laatste twee gevallen zal mineraal respectievelijk
neerslaan of in oplossing gaan
Mineraal kan neerslaan, tandsteen, of in oplossing gaan: caries.
Organische deel is water, eiwitten en lipiden organisch is levend en kan
opnieuw opgebouwd worden zoals dentine
Anorganische deel is hydroxylapatiet. En hydroxylapatiet bestaat uit
calcium en fosfaat ionen anorganisch is niet levend en kan niet opnieuw
gebouwd worden zoals glazuur
--
Student: Remineralisatie: neerslaan van a-ionen terug in element
Filmpje: 96% zijn apatietkristallen van glazuur. Apatietkristal is gemaakt van fosfaten en
calcium
,De structuur van dentine
Dentine is opgebouwd uit tubuli: kanaaltjes. Deze zijn gevuld met uitlopers van
oodontoblasten
- Ze hebben een diameter van ongeveer 1 tot 3 μm
Deze vormen de ‘behang’ van de pulpakamer’.
- De tubuli beschrijven een S- vormige baan
- En nemen in diameter toe van de glazuur-dentinegrens tot aan de
pulpakamer (dus aan buitenkant zijn ze smaller dan naar pulpa toe, dus ze
worden breder naar mate ze meer naar de pulpa komen)
o Rond de tubuli ligt een schil van: peritubulair dentine, dat een hogere
mineraaldichtheid heeft dan het intertubulaire dentine.
Peritubulaire dentine ontstaat door mineraalafzetting vanuit de tubuli, wat op
den duur kan leiden tot het geheel geobliteerd raken van deze kanaaltjes.
In volumepercentage uitgedrukt ligt het mineraalgehalte van dentine rond de
50% (wat lager is dan de minerale fractie van het glazuur)
Belangrijk 2e bestanddeel van dentine is type-I collageen ook 50% van volume
Toetsvraag: wat is de juiste verdeling van het volume van de dentine? 50% / 50%
(zie ingescande 3.3 tot 3.5 + 5.11 en 5.12 pt)
Het mineraal van dentine hydroxylapatiet is in dentine in kleinere kristallieten
aanwezig dan glazuur
Dit is een van de redenen dat dentine al bij een veel hogere pH, vergeleken met glazuur,
in oplossing gaat. Dentine: pH 6,4 + Glazuur: 5,5
Hierboven is de primaire dentine, dat bij de dentinogenese wordt gevormd.
Secundaire dentine wordt door odontoblasten afgezet op de grens van
pulpakamer en dentine.
Dit wordt gevormd nadat de wortel is ‘af’gevormd leidt tot het geleidelijk
kleiner worden van de pulpakamer.
Toetsvraag: welke dentine zorgt ervoor dat de pulpakamer geleidelijk kleiner wordt?
Tertiair/reparatief dentine: de odontoblasten worden gestimuleerd tot vorming
van dentine door chemische/mechanische prikkels
- Dit is een belangrijk afweermechanisme van het lichaam omdat hierdoor
de afstand tussen het gevoelige pulpaweefsel en de ‘bedreiging’ (zoals
caries) groter wordt.
De dentinekanaaltjes zorgt voor tandhalsgevoeligheid. De dentinekanaaltjes: buitenkant
smaller dan bij de pulpa
, Wc 2
Student kent het proces demineralisatie en remineralisatie en kan aangeven
welke factoren daarop van invloed zijn aan de hand van de cirkel van keyes
Remineralisatie omgevings ph in mond wordt hersteld dmv buffering.
Calcium en fosfaat kunnen neerslaan op overgebleven mineralen kristallen
glazuur wordt versterkt
Student: Zodra de zuurgraad door bufferening weer boven de kritieke waarde komt,
kunnen de opgeloste glazuurbestandsdelen weer neerslaan op en in het glazuur.
Voorwaarde hiervoor is wel dat dit gebeurt op nog aanwezige apatiekristallen. Deze
remineralisatie gaat door zolang speeksel en tandplaque oververzadigd zijn aan de
bestanddelen waaruit tandglazuur is opgebouwd. Speeksel is echter een goed
uitgebalanceerde vloeistof; naast ionen waar het glazuur uit is opgebouwd bevat het
organische bestandsdelen die mineraalafzetting(terugslaan van bestandsdelen) kunnen
verhinderen. Hun rol is waarschijnlijk overmatige mineraalafzetting (tandsteen) tegen
te gaan. Remineralisatie kan klinisch worden gezien als het verdwijnen van een witte
vlek. Remineralisatie remt cariësprogressie af.
Demineralisatie: zuren die bacterien maken, gaan door diffusie in de
interprismatische ruimte en die laten hydroxylapatiet (calcium en fosfaat) in
oplossing gaan (demineraliseren/ontkalken). Hierdoor ontstaan porositeiten
waardoor glazuur poreus wordt (wittevlekslaesie)
- (boek carieslaesies) Tanden bestaan uit hydroxylapatiet, dat
demineraliseert wanneer de omgevings-pH lager wordt dan circa 5,5
wanneer geen fluoride wordt gebruikt.
Of 5.0 wanneer dagelijks fluoride wordt gebruikt
- (theoretisch basisboek). De hydroxylapatiet kristallen lossen op (calcium
en fosfaat) hierdoor wordt glazuur poreus, bros. Gedemineraliseerd
glazuur ziet er mat en brosachtig uit en worden wittevlekscaries genoemd.
Student: Door het bereiken van de kritieke pH waarde door verminderde speekselvloed
waardoor bufferende werking niet goed is, zullen de glazuurkristallen beginnen op te
lossen. De bestandsdelen van de glazuurkristallen/ hydroxylapatiet (calcium en fosfaat)
gaan uit het glazuur. De calcium en fosfaationen zijn onverzadigd in de tand want ze
komen in je mondvloeistof. In de mond komen calcium- en fosfaationen ook voor, door
de demineralisatie is daar nu sprake van oververzadiging.
Student: er ontstaan porositeiten (wittevlek), bij doorzetting caviteit ontsteking
van de pulpa.
Alle factoren van de cirkel van keyes hebben invoed op demineralisatie en
remineralisatie
Toetsvraag: tot wanneer gaat remineralisatie door? Zolang speeksel en tandplaque
overzadigd zijn aan de bestanddelen waaruit tandglazuur is opgebouwd (3.4 pt)
De opbouw van glazuur
Glazuurprisma’s: Glazuur is opgebouwd uit glazuurprisma’s: regelmatige,
staafvormige structuren met een diameter van ongeveer 4 μm, die zich
uitstrekken vanaf de glazuur-dentinegrens tot aan het tandoppervlak.
Interprismatische substantie: deze zit tussen de dicht opeengeplakte staafjes
Glazuurprisma’s en interprismatische ruimten zijn gevuld met miljoenen
kleine hydroxylapatietkristallen, verder kristallieten genoemd
Ca10(PO4)6(OH)2
Ondanks de overeenkomst in bouwstenen, verschillen de 2 (GP/IS) in vele opzichten:
de ordening van kristallieten is verschillend, evenals het gehalte aan water en
organische bestanddelen.
- Dit leidt ertoe dat de poreusheid van de interprismatische materie groter
is dan die van de prisma’s.
Ionen die glazuur willen binnendringen hebben daarom de meeste kans dit te
doen tussen de prisma’s.
Dus: diffusie van ionen vindt vooral plaats via de interprismatische substantie.
Dit geldt ook voor zuren, na in de tandplaque te zijn gevormd, het glazuur
aanvallen.
Het boek:
Glazuur, dentine en wortelcement bestaan uit anorganische (mineralen) en organisch
component.
- Het anorganische bestanddeel is het mineraal: hydroxylapatiet Ca10(PO4)6(OH)2
(hydroxylapatiet bevat calcium en fosfaat, grote kristallen dus).
Bijzonder aan dit mineraal is dat de oplosbaarheid afhankelijk is van de zuurgraad van
het omringende milieu. In een zure omgeving lost meer apatiet op dan bij neutrale ph.
Omdat ook in de mondvloeistoffen (speeksel, plaque en creviculaire vloeistof) calcium- en
fosfaationen aanwezig zijn, is er, afhankelijk van de zuurgraad, sprake van verzadiging of
van over- of onderverzadiging. In de laatste twee gevallen zal mineraal respectievelijk
neerslaan of in oplossing gaan
Mineraal kan neerslaan, tandsteen, of in oplossing gaan: caries.
Organische deel is water, eiwitten en lipiden organisch is levend en kan
opnieuw opgebouwd worden zoals dentine
Anorganische deel is hydroxylapatiet. En hydroxylapatiet bestaat uit
calcium en fosfaat ionen anorganisch is niet levend en kan niet opnieuw
gebouwd worden zoals glazuur
--
Student: Remineralisatie: neerslaan van a-ionen terug in element
Filmpje: 96% zijn apatietkristallen van glazuur. Apatietkristal is gemaakt van fosfaten en
calcium
,De structuur van dentine
Dentine is opgebouwd uit tubuli: kanaaltjes. Deze zijn gevuld met uitlopers van
oodontoblasten
- Ze hebben een diameter van ongeveer 1 tot 3 μm
Deze vormen de ‘behang’ van de pulpakamer’.
- De tubuli beschrijven een S- vormige baan
- En nemen in diameter toe van de glazuur-dentinegrens tot aan de
pulpakamer (dus aan buitenkant zijn ze smaller dan naar pulpa toe, dus ze
worden breder naar mate ze meer naar de pulpa komen)
o Rond de tubuli ligt een schil van: peritubulair dentine, dat een hogere
mineraaldichtheid heeft dan het intertubulaire dentine.
Peritubulaire dentine ontstaat door mineraalafzetting vanuit de tubuli, wat op
den duur kan leiden tot het geheel geobliteerd raken van deze kanaaltjes.
In volumepercentage uitgedrukt ligt het mineraalgehalte van dentine rond de
50% (wat lager is dan de minerale fractie van het glazuur)
Belangrijk 2e bestanddeel van dentine is type-I collageen ook 50% van volume
Toetsvraag: wat is de juiste verdeling van het volume van de dentine? 50% / 50%
(zie ingescande 3.3 tot 3.5 + 5.11 en 5.12 pt)
Het mineraal van dentine hydroxylapatiet is in dentine in kleinere kristallieten
aanwezig dan glazuur
Dit is een van de redenen dat dentine al bij een veel hogere pH, vergeleken met glazuur,
in oplossing gaat. Dentine: pH 6,4 + Glazuur: 5,5
Hierboven is de primaire dentine, dat bij de dentinogenese wordt gevormd.
Secundaire dentine wordt door odontoblasten afgezet op de grens van
pulpakamer en dentine.
Dit wordt gevormd nadat de wortel is ‘af’gevormd leidt tot het geleidelijk
kleiner worden van de pulpakamer.
Toetsvraag: welke dentine zorgt ervoor dat de pulpakamer geleidelijk kleiner wordt?
Tertiair/reparatief dentine: de odontoblasten worden gestimuleerd tot vorming
van dentine door chemische/mechanische prikkels
- Dit is een belangrijk afweermechanisme van het lichaam omdat hierdoor
de afstand tussen het gevoelige pulpaweefsel en de ‘bedreiging’ (zoals
caries) groter wordt.
De dentinekanaaltjes zorgt voor tandhalsgevoeligheid. De dentinekanaaltjes: buitenkant
smaller dan bij de pulpa
, Wc 2
Student kent het proces demineralisatie en remineralisatie en kan aangeven
welke factoren daarop van invloed zijn aan de hand van de cirkel van keyes
Remineralisatie omgevings ph in mond wordt hersteld dmv buffering.
Calcium en fosfaat kunnen neerslaan op overgebleven mineralen kristallen
glazuur wordt versterkt
Student: Zodra de zuurgraad door bufferening weer boven de kritieke waarde komt,
kunnen de opgeloste glazuurbestandsdelen weer neerslaan op en in het glazuur.
Voorwaarde hiervoor is wel dat dit gebeurt op nog aanwezige apatiekristallen. Deze
remineralisatie gaat door zolang speeksel en tandplaque oververzadigd zijn aan de
bestanddelen waaruit tandglazuur is opgebouwd. Speeksel is echter een goed
uitgebalanceerde vloeistof; naast ionen waar het glazuur uit is opgebouwd bevat het
organische bestandsdelen die mineraalafzetting(terugslaan van bestandsdelen) kunnen
verhinderen. Hun rol is waarschijnlijk overmatige mineraalafzetting (tandsteen) tegen
te gaan. Remineralisatie kan klinisch worden gezien als het verdwijnen van een witte
vlek. Remineralisatie remt cariësprogressie af.
Demineralisatie: zuren die bacterien maken, gaan door diffusie in de
interprismatische ruimte en die laten hydroxylapatiet (calcium en fosfaat) in
oplossing gaan (demineraliseren/ontkalken). Hierdoor ontstaan porositeiten
waardoor glazuur poreus wordt (wittevlekslaesie)
- (boek carieslaesies) Tanden bestaan uit hydroxylapatiet, dat
demineraliseert wanneer de omgevings-pH lager wordt dan circa 5,5
wanneer geen fluoride wordt gebruikt.
Of 5.0 wanneer dagelijks fluoride wordt gebruikt
- (theoretisch basisboek). De hydroxylapatiet kristallen lossen op (calcium
en fosfaat) hierdoor wordt glazuur poreus, bros. Gedemineraliseerd
glazuur ziet er mat en brosachtig uit en worden wittevlekscaries genoemd.
Student: Door het bereiken van de kritieke pH waarde door verminderde speekselvloed
waardoor bufferende werking niet goed is, zullen de glazuurkristallen beginnen op te
lossen. De bestandsdelen van de glazuurkristallen/ hydroxylapatiet (calcium en fosfaat)
gaan uit het glazuur. De calcium en fosfaationen zijn onverzadigd in de tand want ze
komen in je mondvloeistof. In de mond komen calcium- en fosfaationen ook voor, door
de demineralisatie is daar nu sprake van oververzadiging.
Student: er ontstaan porositeiten (wittevlek), bij doorzetting caviteit ontsteking
van de pulpa.
Alle factoren van de cirkel van keyes hebben invoed op demineralisatie en
remineralisatie
Toetsvraag: tot wanneer gaat remineralisatie door? Zolang speeksel en tandplaque
overzadigd zijn aan de bestanddelen waaruit tandglazuur is opgebouwd (3.4 pt)
