SAMENVATTING HOORCOLLEGES BAS 2
HC 1.01 – NIET AANGEDANE ENKEL
De enkel is het eerste grote gewricht waar het lichaamsgewicht op gedragen wordt.
Dit betekent dat bij een kleine hoekverandering ter hoogte van het enkelgewricht, je
lichaam in staat moet zijn om de volledige krachten op het enkelgewricht te
weerstaan.
De enkel is heel beweeglijk. Dat komt door de beide spronggewrichten in de enkel:
- Het bovenste spronggewricht (BSG)
- Het onderste spronggewricht (OSG)
Deze beweeglijkheid is onmisbaar bij heel veel functies, zoals het lopen, springen en
opstappen.
Zoals gezegd bestaat de enkel uit een paar
gewrichten:
- Het art. talocruralis (BSG)
- Het art. talo-calcaneo-navicularis
(anterieure deel OSG)
- Het art. subtalare (posteriore deel OSG)
Ook heeft het onderbeen nog enkele gewrichten
die ook voor de enkel van belang zijn:
- Het art. tibiofibulare superiore
- Het art. tibiofibulare inferiore
Bewegingen in de voet en in het BSG leiden ook tot
bewegingen in de tibiofibulare gewrichten
Het bovenste spronggewricht heeft de volgende
bewegingsuitslagen:
- Dorsaalflexie: ±35°
- Plantairflexie: ±50°
Het onderste spronggewricht heeft de volgende
bewegingsuitslagen:
- Pronatie: ±25°
- Supinatie: ±50°
Zoals gezegd werken de tibiofibulare gewrichten bij bewegingen in het BSG:
- Bij o.a. plantair- en/of dorsaalflexie:
▪ Beweegt de fibula naar lateraal
▪ Beweegt de fibula naar proximaal
▪ Roteert de fibula om zijn as
In de spronggewrichten is er mogelijkheid tot arthrokinematisch bewegen. Vooral in
het BSG is er een zuivere arthrokinematische beweging te maken. Dit is de rol-
schuif beweging, waarbij:
- De tibia en fibula de kom vormen
- De talus de kop is
,Arthrokinematische bewegingen in het OSG zijn ook mogelijk maar deze bewegingen
zijn vrij complex
Ook in het art. tibiofibulare inferior is er mogelijkheid tot arthrokinematisch
bewegen:
- Bij een lateraal gerichte osteokinematische beweging worden de tibia en
fibula van elkaar weggedrukt. Dit wordt ook wel diastase genoemd
- Bij een proximaal gerichte osteokinematische beweging vindt er een schuif
naar proximaal plaats
- Bij een osteokinematische rotatiebeweging tolt de fibula om zijn eigen
lengteas. Ter hoogte van de malleolus vindt er een schommel-glijbeweging
plaats:
▪ Exorotatie van de fibula geeft een glij naar dorsaal
▪ Endorotatie van de fibula geeft een glij naar ventraal
In de enkel vinden er gecombineerde bewegingen plaats. Dit zijn de adductie en
abductie-bewegingen. Bij ad- en abductie vinden er namelijk bewegingen in het art.
subtalare en in het BSG plaats
Hieronder een overzicht van de laterale ligamentaire structuren van de enkel:
De ligg. talofibulare en het lig. calcaneofibulare zijn de enkelbanden die bij een
inversietrauma zijn aangedaan
,Hieronder een overzicht van de mediale ligamentaire structuren van de enkel,
oftewel het lig. deltoïdium:
Het lig. deltoïdium bestaat uit:
- lig. tibiotalaris anterior
- lig. tibiotalaris posterior
- lig. tibiocalcanearis
- lig. tibionavicularis
Al deze ligamenten hebben ook een
functie:
Mono-articulaire ligamenten hebben
een stug eindgevoel
Bi-articulaire ligamenten hebben een
stug-verend eindgevoel
, Dit betekent dus dat alle spieren voor de malleoli zorgen voor dorsaalflexie. Alle
spieren achter de malleoli zorgen voor plantairflexie.
Dit betekent dus dat alle spieren mediaal van de as zorgen voor inversie. Alle
spieren lateraal van de as zorgen voor eversie.
HC 1.01 – NIET AANGEDANE ENKEL
De enkel is het eerste grote gewricht waar het lichaamsgewicht op gedragen wordt.
Dit betekent dat bij een kleine hoekverandering ter hoogte van het enkelgewricht, je
lichaam in staat moet zijn om de volledige krachten op het enkelgewricht te
weerstaan.
De enkel is heel beweeglijk. Dat komt door de beide spronggewrichten in de enkel:
- Het bovenste spronggewricht (BSG)
- Het onderste spronggewricht (OSG)
Deze beweeglijkheid is onmisbaar bij heel veel functies, zoals het lopen, springen en
opstappen.
Zoals gezegd bestaat de enkel uit een paar
gewrichten:
- Het art. talocruralis (BSG)
- Het art. talo-calcaneo-navicularis
(anterieure deel OSG)
- Het art. subtalare (posteriore deel OSG)
Ook heeft het onderbeen nog enkele gewrichten
die ook voor de enkel van belang zijn:
- Het art. tibiofibulare superiore
- Het art. tibiofibulare inferiore
Bewegingen in de voet en in het BSG leiden ook tot
bewegingen in de tibiofibulare gewrichten
Het bovenste spronggewricht heeft de volgende
bewegingsuitslagen:
- Dorsaalflexie: ±35°
- Plantairflexie: ±50°
Het onderste spronggewricht heeft de volgende
bewegingsuitslagen:
- Pronatie: ±25°
- Supinatie: ±50°
Zoals gezegd werken de tibiofibulare gewrichten bij bewegingen in het BSG:
- Bij o.a. plantair- en/of dorsaalflexie:
▪ Beweegt de fibula naar lateraal
▪ Beweegt de fibula naar proximaal
▪ Roteert de fibula om zijn as
In de spronggewrichten is er mogelijkheid tot arthrokinematisch bewegen. Vooral in
het BSG is er een zuivere arthrokinematische beweging te maken. Dit is de rol-
schuif beweging, waarbij:
- De tibia en fibula de kom vormen
- De talus de kop is
,Arthrokinematische bewegingen in het OSG zijn ook mogelijk maar deze bewegingen
zijn vrij complex
Ook in het art. tibiofibulare inferior is er mogelijkheid tot arthrokinematisch
bewegen:
- Bij een lateraal gerichte osteokinematische beweging worden de tibia en
fibula van elkaar weggedrukt. Dit wordt ook wel diastase genoemd
- Bij een proximaal gerichte osteokinematische beweging vindt er een schuif
naar proximaal plaats
- Bij een osteokinematische rotatiebeweging tolt de fibula om zijn eigen
lengteas. Ter hoogte van de malleolus vindt er een schommel-glijbeweging
plaats:
▪ Exorotatie van de fibula geeft een glij naar dorsaal
▪ Endorotatie van de fibula geeft een glij naar ventraal
In de enkel vinden er gecombineerde bewegingen plaats. Dit zijn de adductie en
abductie-bewegingen. Bij ad- en abductie vinden er namelijk bewegingen in het art.
subtalare en in het BSG plaats
Hieronder een overzicht van de laterale ligamentaire structuren van de enkel:
De ligg. talofibulare en het lig. calcaneofibulare zijn de enkelbanden die bij een
inversietrauma zijn aangedaan
,Hieronder een overzicht van de mediale ligamentaire structuren van de enkel,
oftewel het lig. deltoïdium:
Het lig. deltoïdium bestaat uit:
- lig. tibiotalaris anterior
- lig. tibiotalaris posterior
- lig. tibiocalcanearis
- lig. tibionavicularis
Al deze ligamenten hebben ook een
functie:
Mono-articulaire ligamenten hebben
een stug eindgevoel
Bi-articulaire ligamenten hebben een
stug-verend eindgevoel
, Dit betekent dus dat alle spieren voor de malleoli zorgen voor dorsaalflexie. Alle
spieren achter de malleoli zorgen voor plantairflexie.
Dit betekent dus dat alle spieren mediaal van de as zorgen voor inversie. Alle
spieren lateraal van de as zorgen voor eversie.
