Begrippen
Franse en Duitse invloed
- Franse taal en cultuur een centrale rol in het ontstaan van wetenschappelijke methode
om over culturele verleden te schrijven: Voltaire, Verlichting, Franse Revolutie en
Napoleontische tijd (Germaine de Staël; ‘cultuur is de gigantische beschaving die de
koning vervangt’), Jules Michelet (politiek handelen verbinden met geschiedenis van
ideeën en gewoonten)
Manieren overbruggen filosofie en geschiedwetenschap door cultuurgeschiedenis
Belangrijk verschil Herder en Hegel:
- Herder: breuk met teleologie door historicisme
- Hegel: teleologisch door vooruitgangsdenken en verbeteringsprincipe van mens en
cultuurartefacten
~ Alle besproken figuren hielden zich bezig met het achterhalen van een superstructuur
waarin materiële condities zich tonen
- Op welke manier per persoon
Herwaardering van Warburg-Methode
- Wat is de methode
- Waarom nu herwaardering
~ Burckhardt opzoek naar collectieve Zeitgeist: nadruk collectieve karakter cultuur
~ Dilthey: circulaire relatie interpretator en onderwerp: aandacht specifieke en individuele
~ Wat kenmerkt de klassieke cultuurhistorie theorie
- Rondom theorie (?)
- Wat zijn de verschillen met cultuurkritiek en New Historicism
- Wie behoren er tot klassieke cultuurhistorici
~ Hoe bestuderen mentaliteitshistorici het alledaagse
~ Hoe blijkt in hoofdstuk 2 de relatie van onbewuste projectie en cultuurproblemen in de
geesteswetenschappen
~ Hoe blijkt in hoofdstuk 4 de verwantschap van postkoloniale kritiek met marxisme en
emancipatiestudies
~ Definiëring cultureel materialisme en marxistische interpretatie ervan
~ Durkheims theorie van representatie
- Link met Britse antropologie richting symbolische antropologie
~Durkheims structuralisme
~ Hoe zag cultureel materialisme eruit binnen antropologie
- Jack Goody(?)
, ~ Ambivalentie en globale aspect in postkoloniale kritiek
~ Rode draad interactie natuur en cultuur
~ Wie doen er aan een tegendraadse cultuurinterpretatie
- = nadenken over mogelijke impliciete normen en waarden
~ Cultuur onderzoeken als concept aan de hand van diverse tradities met een nadruk op de
ontstaansgeschiedenis van cultuurwetenschap
~ Op wie had globalisering effect
Systematiek = stelselmatige indeling
- Dus bijvoorbeeld de stelselmatige indeling achterhalen aan de hand van materialiteit
(stoffelijk, als in objecten)
Cultural turn = nadruk op taal als basis van de menselijke ervaring
- Material turn als onderdeel = erkenning complexe relatie van dingen die integraal zijn
aan de menselijke ervaring, vanaf 2010
X hoe toont een cultureel object zich nu, zonder inachtneming historische context:
nieuwe interpretatie vormen en structuren
Het naast elkaar leggen van de nieuwe interpretaties en objecten om de relatie tussen
de twee te observeren om zo een beeld te krijgen van de achterliggende cultuur
- Rond 1970 in geesteswetenschappen en sociale wetenschappen: cultuur als focus van
hedendaagse discussie
- Verschuiving naar betekenis in plaats van positivistische epistemologie
X wie behoren er tot deze verschuiving; wie voor en wie na
Hybriditeit
Imitatie
- Beide begrippen definiëren om middenpositie van cultuurkritiek te schetsen (en het
begrijpen van morele intentie, het zien van de tekst alleen, de focus op degene die het
interpreteert)
~ Wie gingen uit van het vooruitgangsprincipe van de mens en beschaving
Modernisme = totaal van vernieuwde stromingen eind 19e eeuw: reactie estheticisme en
realisme
- Kritiek op Bildung = negentiende-eeuwse ideaal van zelf cultiverende mens door
kennis en filosofie
- Erfenis van beide stromingen in zelfde tijd: tegenstrijdigheid samenleving
- Cultiveren: relatie akkerbouw: mens werkt aan zichzelf ter cultivatie van geest
(Bildung)
Cultuur volgens boek = holistische representatie – het totale karakter van representaties
- Inachtneming niet-zichtbare elementen voor het begrijpen van een cultuur en een beter
begrip van de wereld waarin we leven
, Èmile Durkheim
- Collectieve representatie: aan de hand van rituelen en conventies krijgt representaties
een zelfstandige functie en overstijgen ze het individu
- Zuivere rationele weergave van cultuur onmogelijk
‘analytische studie van vandaag enkel morgen te geven’
- Probleem representatie: stiltes in archieven
X paradoxale modaliteit = vorm van bestaan buiten blikveld
Voltaire 1694-1778 (Verlicht denker)
- Eerste poging van het schetsen Westerse beschaving: doelde op universele
geschiedenis schrijven
- Vooruitgangsdenken centraal: cultuur en mens worden verfijnder en complexer in de
tijd
X in strijd met Dilthey die keek vanaf buiten naar binnen (?)
- Teleologisch = met een doel, zonder religie: menselijke rede zorgt voor verbeterende
mens, onveranderlijke mens
Angelsaksische traditie = geschiedenis verklarend en feitelijk, los van wetenschappelijke
interpretatie
- VK en VS
- Edward Gibbon en Peter Brown
- Analytisch en beschrijven
- Disciplinaire scheiding
- Door wo2 teleologische vooruitgangsdenken geschaad: VS als front traditie
Leopold von Ranke 1795-1886
- Wie es gewesen: geschiedenis te beschrijven zoals het was: objectief verleden
- Positivistisch
- Tijd van Bildung
- Politiek handelen
Kulturgeschichte versus Sturm und Drang-beweging (Duitse Romantiek; diversiteit culturen
en identiteiten)
Johan Gottfried von Herder 1744-1803
- Sturm und Drang
- Historicisme = kennis tot verleden niet vanzelfsprekend
X interpretatie en methode gaan vooraf aan kennis over cultuur
- Breuk met teleologie: niet meer vooruitgangsdenken, mens is veranderlijk
- Zeitgeist
X Elke cultuur etc. binnen eigen parameters bestuderen
- Tegen systemen: stond tegenover ideeën creatie
- volksgeschiedenis
Georg Wilhelm Hegel 1770-1831
Franse en Duitse invloed
- Franse taal en cultuur een centrale rol in het ontstaan van wetenschappelijke methode
om over culturele verleden te schrijven: Voltaire, Verlichting, Franse Revolutie en
Napoleontische tijd (Germaine de Staël; ‘cultuur is de gigantische beschaving die de
koning vervangt’), Jules Michelet (politiek handelen verbinden met geschiedenis van
ideeën en gewoonten)
Manieren overbruggen filosofie en geschiedwetenschap door cultuurgeschiedenis
Belangrijk verschil Herder en Hegel:
- Herder: breuk met teleologie door historicisme
- Hegel: teleologisch door vooruitgangsdenken en verbeteringsprincipe van mens en
cultuurartefacten
~ Alle besproken figuren hielden zich bezig met het achterhalen van een superstructuur
waarin materiële condities zich tonen
- Op welke manier per persoon
Herwaardering van Warburg-Methode
- Wat is de methode
- Waarom nu herwaardering
~ Burckhardt opzoek naar collectieve Zeitgeist: nadruk collectieve karakter cultuur
~ Dilthey: circulaire relatie interpretator en onderwerp: aandacht specifieke en individuele
~ Wat kenmerkt de klassieke cultuurhistorie theorie
- Rondom theorie (?)
- Wat zijn de verschillen met cultuurkritiek en New Historicism
- Wie behoren er tot klassieke cultuurhistorici
~ Hoe bestuderen mentaliteitshistorici het alledaagse
~ Hoe blijkt in hoofdstuk 2 de relatie van onbewuste projectie en cultuurproblemen in de
geesteswetenschappen
~ Hoe blijkt in hoofdstuk 4 de verwantschap van postkoloniale kritiek met marxisme en
emancipatiestudies
~ Definiëring cultureel materialisme en marxistische interpretatie ervan
~ Durkheims theorie van representatie
- Link met Britse antropologie richting symbolische antropologie
~Durkheims structuralisme
~ Hoe zag cultureel materialisme eruit binnen antropologie
- Jack Goody(?)
, ~ Ambivalentie en globale aspect in postkoloniale kritiek
~ Rode draad interactie natuur en cultuur
~ Wie doen er aan een tegendraadse cultuurinterpretatie
- = nadenken over mogelijke impliciete normen en waarden
~ Cultuur onderzoeken als concept aan de hand van diverse tradities met een nadruk op de
ontstaansgeschiedenis van cultuurwetenschap
~ Op wie had globalisering effect
Systematiek = stelselmatige indeling
- Dus bijvoorbeeld de stelselmatige indeling achterhalen aan de hand van materialiteit
(stoffelijk, als in objecten)
Cultural turn = nadruk op taal als basis van de menselijke ervaring
- Material turn als onderdeel = erkenning complexe relatie van dingen die integraal zijn
aan de menselijke ervaring, vanaf 2010
X hoe toont een cultureel object zich nu, zonder inachtneming historische context:
nieuwe interpretatie vormen en structuren
Het naast elkaar leggen van de nieuwe interpretaties en objecten om de relatie tussen
de twee te observeren om zo een beeld te krijgen van de achterliggende cultuur
- Rond 1970 in geesteswetenschappen en sociale wetenschappen: cultuur als focus van
hedendaagse discussie
- Verschuiving naar betekenis in plaats van positivistische epistemologie
X wie behoren er tot deze verschuiving; wie voor en wie na
Hybriditeit
Imitatie
- Beide begrippen definiëren om middenpositie van cultuurkritiek te schetsen (en het
begrijpen van morele intentie, het zien van de tekst alleen, de focus op degene die het
interpreteert)
~ Wie gingen uit van het vooruitgangsprincipe van de mens en beschaving
Modernisme = totaal van vernieuwde stromingen eind 19e eeuw: reactie estheticisme en
realisme
- Kritiek op Bildung = negentiende-eeuwse ideaal van zelf cultiverende mens door
kennis en filosofie
- Erfenis van beide stromingen in zelfde tijd: tegenstrijdigheid samenleving
- Cultiveren: relatie akkerbouw: mens werkt aan zichzelf ter cultivatie van geest
(Bildung)
Cultuur volgens boek = holistische representatie – het totale karakter van representaties
- Inachtneming niet-zichtbare elementen voor het begrijpen van een cultuur en een beter
begrip van de wereld waarin we leven
, Èmile Durkheim
- Collectieve representatie: aan de hand van rituelen en conventies krijgt representaties
een zelfstandige functie en overstijgen ze het individu
- Zuivere rationele weergave van cultuur onmogelijk
‘analytische studie van vandaag enkel morgen te geven’
- Probleem representatie: stiltes in archieven
X paradoxale modaliteit = vorm van bestaan buiten blikveld
Voltaire 1694-1778 (Verlicht denker)
- Eerste poging van het schetsen Westerse beschaving: doelde op universele
geschiedenis schrijven
- Vooruitgangsdenken centraal: cultuur en mens worden verfijnder en complexer in de
tijd
X in strijd met Dilthey die keek vanaf buiten naar binnen (?)
- Teleologisch = met een doel, zonder religie: menselijke rede zorgt voor verbeterende
mens, onveranderlijke mens
Angelsaksische traditie = geschiedenis verklarend en feitelijk, los van wetenschappelijke
interpretatie
- VK en VS
- Edward Gibbon en Peter Brown
- Analytisch en beschrijven
- Disciplinaire scheiding
- Door wo2 teleologische vooruitgangsdenken geschaad: VS als front traditie
Leopold von Ranke 1795-1886
- Wie es gewesen: geschiedenis te beschrijven zoals het was: objectief verleden
- Positivistisch
- Tijd van Bildung
- Politiek handelen
Kulturgeschichte versus Sturm und Drang-beweging (Duitse Romantiek; diversiteit culturen
en identiteiten)
Johan Gottfried von Herder 1744-1803
- Sturm und Drang
- Historicisme = kennis tot verleden niet vanzelfsprekend
X interpretatie en methode gaan vooraf aan kennis over cultuur
- Breuk met teleologie: niet meer vooruitgangsdenken, mens is veranderlijk
- Zeitgeist
X Elke cultuur etc. binnen eigen parameters bestuderen
- Tegen systemen: stond tegenover ideeën creatie
- volksgeschiedenis
Georg Wilhelm Hegel 1770-1831
