Alle college aantekeningen van forensische aspecten van kindermishandeling uit

Hoorcollege 1
Hoofdvragen in het college zijn:
 Hoe vaak komt zwijgen voor?
 Wat zijn de drempels om te zwijgen?
Disclosure is het afleggen van een verklaring (hoeft niet bij de politie te zijn). Non-disclosure is als je
het niet verteld. Als je mishandeling later pas vertelt, wordt dit delayed disclosure, daarbij kan je je
afvragen hoe betrouwbaar het verhaal is.

Childhood non-disclosure
Summit (1983) zag dat alle slachtoffers aanvankelijk zwijgen. Hij zag een patroon aan de hand van de
behandeling van slachtoffers. Het Child
Sexual Abuse Accomodation Syndrome
(CSAAS) is een model om het zwijgen te
verklaren.
We weten eigenlijk niet hoe vaak het
zwijgen voorkomt. Er wordt geschat
ergens tussen 30 en 80%. London et al.
(2005) deden een retrospectieve studie
naar disclosure in de kindertijd. Hierin
kwamen veel verschillende resultaten voor. Die verschillen worden verklaard door de vraagstelling in
de studies (methodologische verschillen)  wanneer heeft het misbruik plaats gevonden, wanneer heb
je dat verteld (binnen 1 jaar, of zo snel mogelijk of delayed disclosure). In veel studies is wel te zien
dat 2/3 van de groep het niet verteld  non-disclosure.

Retrospectieve studies hebben een aantal nadelen:
 Zelfrapportage voor misbruik en de disclosure
o Hoe betrouwbaar zijn deze verklaringen
 Geheugen
 Wat betekent non-disclosure eigenlijk?
o Vertel je het aan niemand
o Ook ontkennen bij directe vragen?

In een studie is er gekeken naar 8 kinderen waarvan er bewijs van (video’s etc.) dat ze misbruikt
waren door de dader. Hierin is gevonden dat er vrij snel een verklaring wordt afgelegd, of pas na een
aantal jaren. Ze hebben gekeken naar de verschillen tussen de kinderen die wel het verteld hebben en
welke niet. Uit de studie is gevonden dat het zeer onwaarschijnlijk is dat kinderen het misbruik zijn
vergeten  vaak wel erg gedetailleerd om het misbruik heen, maar vermijden praten over het
misbruik.

In een andere studie keken ze naar kinderen van rond de 7 jaar met een geslachtsziekte. 12 van de 28
kinderen vertellen het wel en 16 vertellen het niet. Bewijs van misbruik is dus geen garantie voor
disclosure. Er blijven drempels, maar de kans om het te vertellen als er bewijs is, is wel groter.

Drempels om te vertellen
Er zijn veel verschillende factoren (micro, macro etc.) die
samenhangen met (non) disclosure. Het kan zo zijn dat
oudere kinderen meet disclosure hebben dan jongere
kinderen, omdat ze betere verbale vaardigheden hebben.
Het kan ook zijn dat ze minder disclosure hebben, omdat
ze zich meer schamen, meer taboes, meer nadenken etc.

, Jongens wachten vaker met vertellen dan meisjes. Jongens worden als slachtoffer minder
geaccepteerd, er is vaak een associatie met homoseksualiteit en jongens willen vaak zelf geen zwakte
laten zien.

Een intellectuele beperking hangt samen met de mate van disclosure. Het is een kwetsbare groep, ze
hebben minder kennis van seksualiteit en zijn afhankelijk van een verzorger  meer fysiek contact. Er
wordt gezien dat verzorgers vaak daders zijn, maar dit kunnen ook groepsgenoten zijn. Er is bij deze
groep een hogere kans op delayed en non-disclosure. Dit komt door:
 Beperkingen op communicatief gebied
 Moeilijker stappen ondernemen (juridisch)
 Minder serieus genomen?
Hoe erger de beperking, hoe minder disclosure.

Als de dader een bekende is, is er vaker minder disclosure. Er zijn vaak ook positieve gevoelens met
de dader.

Over de misbruik zelf kunnen slachtoffers zich schuldig voelen. Bijvoorbeeld omdat ze op een
gegeven moment zijn gaan meewerken (erger voorkomen), het niet tegenstribbelen, fysieke reacties
van je lichaam en blaming the victim (deel van de schuld bij zichzelf leggen, wat de omgeving ook
doet). Een voorbeeld van blaming the victim is  waarom loop je zo laat over straat dan?
Angst is een belangrijke reden voor non-disclosure volgens CSAAS. Er is vaan angst voor gevolgen
voor de dader, gevolgen in het gezien en of je wel geloofd wordt. Er kunnen negatieve reacties komen
op disclosure vanuit ouders:
 Ouders geloven niet of zijn sceptisch
 In relatie blijven met de dader
 Loyaliteit naar de dader
 Kind als medeschuldige zien

In onderzoek wordt er een relatie getoond tussen ouderlijke support en disclosure. Kinderen kunnen
een inschatting maken of hun ouders hun geloven en baseren hierop of ze iets vertellen of niet.

Non-disclosure bij mishandeling
Bij seksuele mishandeling is de weerstand om het te vertellen bij meisjes hoger dan bij andere vormen
van kindermishandeling. Bij jongens is dit ook te zien en die hebben een sowieso een hogere
weerstand. Een aantal belemmeringen voor disclosure bij fysieke mishandeling zijn:
 Loyaliteit
 Angst voor gevolgen
 Schaamte
 Schuldgevoel
 Normaliseren geweld
 Zo erg is het niet
 Er kan toch niks aan gedaan worden

Per ongeluk disclosure is als het opgemerkt wordt, zonder dat iemand bedacht heeft om het te gaan
vertellen. Hoe ouder kinderen worden, hoe vaker ze iets vertellen aan hun vrienden dan aan hun
ouders. Niet iedere leeftijdgenoot weet wat dan de juiste gevolgstappen zijn.

Disclosure verhogen
Er zijn veel drempels om te vertellen. Er wordt vaak ingezet in het algemeen (dus niet voor de
specifieke groep die mishandeld is). Er is onderzoek gedaan naar het inzetten van anatomische
correcte poppen bij het praten over seksuele aanrakingen. Er is gevonden dat er dan meer disclosure is,
maar ook valse disclosure. De poppen hadden geen toevoeging bij het ontdekken van kinderen die
mishandeld zijn. Ook tekeningen zijn onderzocht, maar heeft dezelfde effecten. De poppen en