Samenvatting Uitwerking van de Algemene beginselen van behoorlijk bestuur

Materieel vs. formeel beginsel
- Materieel = beginselen die op de inhoud van het overheidsoptreden van toepassing
zijn;
o Gevolg = bij strijd met materieel beginsel doorstaat de inhoud van het besluit de
toetsing uiteindelijk niet en zal er inhoudelijk een ander besluit genomen moeten
worden.
- Formeel = beginselen die vooral op de formulering van het besluit en op de
besluitvormingsprocedure zien.
o Gevolg = bij strijd met een formeel beginsel kan een bestuursorgaan eenzelfde besluit
nemen zodra het procedurele gebrek is hersteld.

Formeel zorgvuldigheidsbeginsel
- Art. 3:2
- Formeel beginsel;
- Een besluit moet zorgvuldig worden voorbereid, zodat het ook zorgvuldig kan
worden genomen;
o ‘plicht tot zorgvuldige kennisvergaring’
- Gaat erom dat alle relevante feiten en belangen die door het bestuursorgaan bij de
besluitvorming moeten worden betrokken, daarbij ook daadwerkelijk kunnen worden
betrokken;
- Onderzoeksplicht bestuursorgaan
- Wijzen van informatieverkrijging:
o De aanvraag;
o Horen van betrokkenen;
o Inwinnen van adviezen;
o Terinzagelegging van de aanvraag of ontwerpbesluit;
o Verzamelen van zienswijzen en/of bedenkingen;
- Vergewisplicht -> bestuursorgaan dient zich ervan te vergewissen dat het onderzoek
op een zorgvuldige wijze heeft plaatsgevonden;
- De zorgvuldigheid van de besluitvormingsprocedure heeft vooral betrekking op 3
aspecten (dit zijn wettelijke uitwerkingen van het zorgvuldigheidsbeginsel):
1. Deugdelijkheid en de omvang van het voorafgaand ambtelijk onderzoek;
2. Horen van betrokkenen;
3. Vragen van en omgaan met adviezen.

1- Ambtelijk onderzoek
- Eigen feitenonderzoek;
- Bestuursorgaan vergaart de nodige kennis omtrent de relevante feiten en de af te
wegen belangen;
- Omvang = maatwerk
o Minimaal moeten onderzoeken of aan alle wettelijke verplichtingen inzake
informatieverstrekking is voldaan;
o Alternatievenonderzoek -> onderzoek of met een ander besluit (dan het besluit
waarbij een aanvraag wordt afgewezen) aan het belang van de aanvrager tegemoet
kan worden genomen.
- Indien bestuursorgaan zich beroept op vaste onderzoekspraktijk = alertheid geboden;
- In het algemeen geldt een actieve onderzoeksplicht van het bestuursorgaan;
- Informatieplicht aanvrager
o Art. 4:2 lid 2 BW
o Bij beschikkingen op aanvraag
o Waarover hij redelijkerwijs kan beschikken;

, o Bestuursorgaan mag geen bewijs verlangen van gegevens of feiten die het
ambtshalve behoort te verifiëren;
o ‘begeleidingsplicht’= duidelijk maken welke gegevens en bescheiden het verlangt en
waarom deze van belang zijn.

2- Wettelijke hoorplichten
- Art. 4:7 en 4:8 Awb
- Zorgvuldigheidsbeginsel kan ook verplichten tot horen zonder dat sprake is van een
wettelijke hoorplicht;
- 2 gevallen
1. Art. 4:7 = Aanvrager -> bij afwijzende beschikking op aanvraag;
2. Art. 4:8 = Belanghebbende -> bij beschikkingen niet op aanvraag.
- Staat niet alleen in het teken van het verzamelen van informatie door het
bestuursorgaan, maar dient er ook toe om gericht discussie te kunnen voeren over de
juistheid van feiten;
- Kan schriftelijk of mondeling;
- Uitzondering
o Art. 4:11
o Vereiste spoed
o Geen nova
o Beoogde doel alleen kan worden bereikt indien belanghebbende niet van tevoren op
de beschikking op de hoogte is gesteld.

3- Advisering
- Indelingen
1. Interne en externe adviezen
2. Wettelijke en buitenwettelijke adviezen
3. Advisering en contra-expertise
- ook nog onderscheid tussen:
1. Deskundigenadvisering
2. Representatieadvisering
3. Semirechtelijke advisering
4. Interbestuurlijke advisering.

Intern vs. extern
- Intern = Wanneer een bestuursorgaan wordt geadviseerd door (ondergeschikte)
ambtenaren;
- Extern = afkomstig van publiekrechtelijke of privaatrechtelijke entiteiten die niet
hiërarchisch aan het tot besluitvorming bevoegde bestuursorgaan ondergeschikt zijn;

Wettelijk vs. buitenwettelijk
- Wettelijk = als een persoon of college krachtens wettelijk voorschrift is belast met
het adviseren terwijl deze wettelijk adviseur niet werkzaam is onder verantwoordelijkheid
van dat bestuursorgaan;
o Dat voor de advisering wordt betaald betekent niet dat dit onder
verantwoordelijkheid wordt uitgevoerd.
o Kan verplicht zijn
- Buitenwettelijk = advisering door adviseur wiens advisering niet steunt op een
wettelijke adviesregeling;
o Commerciële adviseurs

Primair vs. contra-expertise