Nociceptoren: worden geactiveerd bij weefselbeschadiging. Na activatie komen
overdrachtsstoffen vrij (mediatoren) die hun informatie langs zeer gecompliceerde wegen
doorgeven aan bepaalde delen van het centrale zenuwstelsel. hier wordt men de pijn
bewust, men gaat pijn voelen.
Analgetica: middelen tegen alle soorten van pijn.
● niet-opioïden:
- paracetamol, algemeen pijnstillend middel voor vele doeleinden.
- NSAIDś (non steroidal Anti Inflammatory Drugs) worden gebruikt bij ontstekingen en
reuma zoals diclofenac (Voltaren), ibuprofen (brufen, advil, nurofen), naproxen
(aleve) en indometacine (indocid). de laatste is de enige NSAID die een werking
heeft op het centrale zenuwstelsel (duizeligheid en sufheid). op deze moet altijd een
gele sticker. bijwerkingen: maagirritatie, verlengde stolling en soms oedeem.
● opioïden:
- van opium afgeleide stoffen zoals morfine, dat gebruikt wordt bij hevige acute pijn,
(oxycodon, codeïne, fentanyl, tramadol en methadon) bijwerkingen: obstipatie
misselijkheid en ademhaling remming, bovendien erg verslavend.
- Antireumatica worden ingedeeld in:
● NSAIDś
● DMARDś (disease Modifying Anti Reumatic Drugs). Remicade (infliximab) en arava
(leflunomide). veel bijwerkingen.
prostaglandinesynthetaseremmers (NSAIDś)
COX = cyclo-oxygenase. COX1 en COX2 enzym. COX1 heeft beschermende werking op
het maagslijmvlies. COX2 is verantwoordelijk voor de pijn bij ontsteking.
Psychofarmaca
● hypnotica, sedativa en anxiolytica (benzodiazepines)
● Antipsychotica (neuroleptica)
● antidepressiva
● psychostimulantia (peppillen)
Sedativa
in een lage dosering kunnen de hieronder genoemde preparaten als rust en
kalmeringsmiddel dienen:
- Nitrazepam (Mogadon)
- Temazepam (Loramet)
- Lormetazepam (Loramet)
- Flurazepam (Dalmadorm)
- Oxazepam (seresta)
, - Lorazepam (Temesta)
- Flunitrazepam
Anxiolytica
bijna alle benzodiazepines zijn geregistreerd als toepassing bij paniek, angst, stress
en neurosen.
Preparaten:
- alprazolam (Xanax)
- Bromazepam (Lexotanil)
- Clobazam (Frisium)
- clorazepinezuur (Tranxene)
- diazepam (Valium)
Antipsychotica
deze vorm een groep geneesmiddelen die worden toegepast bij patiënten met een vorm van
psychotisch gedrag, zoals schizofrenie, waandenkbeelden, manie, psychotische depressies
en psychotisch gedrag bij bejaarden.
preparaten:
- zuclopenthixol (Cisordinol)
- Pimozide (orap)
- Penfluridol (semap). Halfwaardetijd van 1 week, wordt 1x per week gegeven.
- haloperidol (haldol)
- risperidon (risperdal)
Antidepressiva
een depressie is een ziekelijke storing waarbij men geen uitweg meer ziet en normaal
denken en handelen worden verdrongen door sombere gedachten. vaak leidt depressie tot
suïcide.
nieuwe SSRI (selective serotonin reuptake inhibitors, serotonine heropnameremmers) en
oud TCA (tricyclische antidepressiva, cardiotoxisch).
oudere antidepressiva:
- amitriptyline (tryptizol)
- imipramine
- maprotiline (ludiomil)
- doxepine (sinequan)
moderne antidepressiva (SSRI
- fluoxetine (prozac)
- fluvoxamine (fevarin) \
- paroxetine (seroxat)
- sertralinum (zoloft)