1
,Inhoud
Managementsamenvatting.....................................................................................................................4
1. Inleiding..............................................................................................................................................6
1.1 Aanleiding.....................................................................................................................................6
1.2 Opdrachtgever..............................................................................................................................6
2. Achtergrond........................................................................................................................................7
2.1 Context.........................................................................................................................................7
2.2 Huidige situatie.............................................................................................................................8
2.3 Gewenste situatie.........................................................................................................................9
2.3 Belemmerende en bevorderende factoren................................................................................10
2.4 Doelgroepen...............................................................................................................................11
2.5 Analyse.......................................................................................................................................12
3. Implementatie..................................................................................................................................13
3.1 Doelen en indicatoren................................................................................................................13
3.2 Invloedfactoren valrisico’s..........................................................................................................14
3.2.1 Gedragsrisicofactoren..........................................................................................................15
3.3 Implementatiestrategieën..........................................................................................................17
3.4 Uitvoerende activiteiten.............................................................................................................19
3.5 Rol zorghulpverlener valpreventieproces...................................................................................21
3.6 Communicatie.............................................................................................................................23
4. Resultaten.........................................................................................................................................24
4.1 Interview valpreventie................................................................................................................24
4.2 Multidisciplinaire interventies....................................................................................................25
4.3 Enquête inhoud..........................................................................................................................27
5. Discussie...........................................................................................................................................30
6. Conclusies.........................................................................................................................................31
6.1 Aanbevelingen............................................................................................................................32
Literatuurlijst........................................................................................................................................33
Beroepsproduct....................................................................................................................................37
2
,Voorwoord
Dit implementatieplan gaat over valpreventie onder ouderen dat uitgevoerd zal worden binnen
thuiszorginstelling ‘X ’, locatie Den Haag . Volgens deze instelling is onderzoek naar valincidenten
relevant, omdat het aantal MIC meldingen (melding incidenten cliënten) in de periode 2018-2021
globaal is toegenomen met 15% (medewerkers X, persoonlijke communicatie 2021).
Het schrijven van dit implementatie was leerzaam en wil graag mijn begeleiders bedanken voor de
fijne begeleiding en hun ondersteuning tijdens dit traject. Ook wil ik alle collega’s bedanken die
betrokken zijn geweest bij hun voortdurende ondersteuning. Zonder hun medewerking had ik dit
plan nooit kunnen voltooien.
Ook van mijn vrienden en familie heb ik wijze raad mogen ontvangen. Tot slot wil ik mijn ouders in
het bijzonder bedanken.
Ik wens u veel leesplezier toe.
3
, Managementsamenvatting
Thuiszorgorganisatie ‘X ’ biedt verschillende vormen van zorg en dienstverlening aan ouderen en is
gevestigd in Den Haag . Onder ouderen wordt de doelgroep 65+ bedoeld die het ontbreekt aan
zelfredzaamheid of ondersteuning nodig zijn in hun dagelijks leven (X , z.d.). In de periode 2018-2021
blijkt volgens het jaarrapport dat er een toename van 11% is gesignaleerd van valincidenten onder
haar bewoners (X , jaarrapport 2021). In 2019 waren dit er in absolute aantallen 25 en in 2020 was
dit aantal geklommen na 36, zo blijkt uit het aanvullende ‘jaarrapportage MIC-meldingen’ (Rapport
MIC meldingen X , 2020).
Volgens directeur x zijn preventieve maatregelen noodzakelijk, omdat de waargenomen toename in
valincidenten voor zowel de instelling als de cliënt logischerwijze onwenselijk zijn (directeur X,
persoonlijke communicatie, 2021). Het doel van dit implementatieplan is het bewerkstellingen van
een screeningsformulier voor valincidenten voor iedere zorgverlener van X in december 2021.
Om dit te realiseren moet eerst inzicht verkregen worden in de wijze waarop het huidige
screeningsformulier wordt toegepast en verbeterd kan worden. Directeur X meent dat het huidige
formulier en de toepassing daarvan niet optimaal is waardoor er geen objectief beeld bestaat van de
wijze waarop medewerkers met valincidenten omgaan (directeur X, persoonlijke communicatie,
2021).
Dit implementatieplan heeft tot doel om dit screeningsformulier standaard af te nemen bij het
intakegesprek. Op het moment dat een nieuwe cliënt zich aanmeldt, moet voor alle medewerkers
duidelijk zijn hoe groot het risico op valincidenten is. Hiermee wil de organisatie het aantal
valincidenten en MIC meldingen terugdringen waarbij de doelstelling een reductie van 10% in
december 2022 is.
Er is een handleiding ontworpen die aansluit bij de huidige kennis onder medewerkers en tot doel
heeft om kennis en kunde te vergroten. De belangrijkste kennis voor medewerkers zijn de vele
factoren die het valrisico bij ouderen verhogen. De belangrijkste voorbeelden zijn
mobiliteitsproblemen, evenwichtsstoornissen, chronische ziekten en verminderd gezichtsvermogen.
Er is een vragenlijst met een 0-meting voor medewerkers ontworpen om de kennis te bepalen vóór
en ná uitvoering van de implementatie. Uit de resultaten blijkt dat het vergroten van kennis een
positieve bijdrage heeft aan valpreventie. Bovendien bleek dat het verbeterde screeningsinstrument
in de praktijk eenvoudiger toe te passen was.
Er zijn een aantal stappen ondernomen om het verbeterde screeningsinstrument te implementeren.
Ten eerste is er een dossiermap ontworpen die consequent moet worden bijgehouden door
medewerkers. Hierin staan persoonsgebonden cliënteigenschappen waardoor kennis van individuele
cliënten door medewerkers vergroot wordt. Ten tweede vindt er opgezette tijden intern overleg
plaats tussen medewerkers om deze kennis ‘vers’ te houden. Uit praktijkonderzoek blijkt ten derde
dat het noodzakelijk is dat medewerkers zichzelf blijven ontwikkelen met betrekking tot kennis
rondom valpreventie. Tot slot werd het vermoeden bevestigd dat het bestaande
screeningsinstrument te complex en in de praktijk lastig toepasbaar was.
4
,Inhoud
Managementsamenvatting.....................................................................................................................4
1. Inleiding..............................................................................................................................................6
1.1 Aanleiding.....................................................................................................................................6
1.2 Opdrachtgever..............................................................................................................................6
2. Achtergrond........................................................................................................................................7
2.1 Context.........................................................................................................................................7
2.2 Huidige situatie.............................................................................................................................8
2.3 Gewenste situatie.........................................................................................................................9
2.3 Belemmerende en bevorderende factoren................................................................................10
2.4 Doelgroepen...............................................................................................................................11
2.5 Analyse.......................................................................................................................................12
3. Implementatie..................................................................................................................................13
3.1 Doelen en indicatoren................................................................................................................13
3.2 Invloedfactoren valrisico’s..........................................................................................................14
3.2.1 Gedragsrisicofactoren..........................................................................................................15
3.3 Implementatiestrategieën..........................................................................................................17
3.4 Uitvoerende activiteiten.............................................................................................................19
3.5 Rol zorghulpverlener valpreventieproces...................................................................................21
3.6 Communicatie.............................................................................................................................23
4. Resultaten.........................................................................................................................................24
4.1 Interview valpreventie................................................................................................................24
4.2 Multidisciplinaire interventies....................................................................................................25
4.3 Enquête inhoud..........................................................................................................................27
5. Discussie...........................................................................................................................................30
6. Conclusies.........................................................................................................................................31
6.1 Aanbevelingen............................................................................................................................32
Literatuurlijst........................................................................................................................................33
Beroepsproduct....................................................................................................................................37
2
,Voorwoord
Dit implementatieplan gaat over valpreventie onder ouderen dat uitgevoerd zal worden binnen
thuiszorginstelling ‘X ’, locatie Den Haag . Volgens deze instelling is onderzoek naar valincidenten
relevant, omdat het aantal MIC meldingen (melding incidenten cliënten) in de periode 2018-2021
globaal is toegenomen met 15% (medewerkers X, persoonlijke communicatie 2021).
Het schrijven van dit implementatie was leerzaam en wil graag mijn begeleiders bedanken voor de
fijne begeleiding en hun ondersteuning tijdens dit traject. Ook wil ik alle collega’s bedanken die
betrokken zijn geweest bij hun voortdurende ondersteuning. Zonder hun medewerking had ik dit
plan nooit kunnen voltooien.
Ook van mijn vrienden en familie heb ik wijze raad mogen ontvangen. Tot slot wil ik mijn ouders in
het bijzonder bedanken.
Ik wens u veel leesplezier toe.
3
, Managementsamenvatting
Thuiszorgorganisatie ‘X ’ biedt verschillende vormen van zorg en dienstverlening aan ouderen en is
gevestigd in Den Haag . Onder ouderen wordt de doelgroep 65+ bedoeld die het ontbreekt aan
zelfredzaamheid of ondersteuning nodig zijn in hun dagelijks leven (X , z.d.). In de periode 2018-2021
blijkt volgens het jaarrapport dat er een toename van 11% is gesignaleerd van valincidenten onder
haar bewoners (X , jaarrapport 2021). In 2019 waren dit er in absolute aantallen 25 en in 2020 was
dit aantal geklommen na 36, zo blijkt uit het aanvullende ‘jaarrapportage MIC-meldingen’ (Rapport
MIC meldingen X , 2020).
Volgens directeur x zijn preventieve maatregelen noodzakelijk, omdat de waargenomen toename in
valincidenten voor zowel de instelling als de cliënt logischerwijze onwenselijk zijn (directeur X,
persoonlijke communicatie, 2021). Het doel van dit implementatieplan is het bewerkstellingen van
een screeningsformulier voor valincidenten voor iedere zorgverlener van X in december 2021.
Om dit te realiseren moet eerst inzicht verkregen worden in de wijze waarop het huidige
screeningsformulier wordt toegepast en verbeterd kan worden. Directeur X meent dat het huidige
formulier en de toepassing daarvan niet optimaal is waardoor er geen objectief beeld bestaat van de
wijze waarop medewerkers met valincidenten omgaan (directeur X, persoonlijke communicatie,
2021).
Dit implementatieplan heeft tot doel om dit screeningsformulier standaard af te nemen bij het
intakegesprek. Op het moment dat een nieuwe cliënt zich aanmeldt, moet voor alle medewerkers
duidelijk zijn hoe groot het risico op valincidenten is. Hiermee wil de organisatie het aantal
valincidenten en MIC meldingen terugdringen waarbij de doelstelling een reductie van 10% in
december 2022 is.
Er is een handleiding ontworpen die aansluit bij de huidige kennis onder medewerkers en tot doel
heeft om kennis en kunde te vergroten. De belangrijkste kennis voor medewerkers zijn de vele
factoren die het valrisico bij ouderen verhogen. De belangrijkste voorbeelden zijn
mobiliteitsproblemen, evenwichtsstoornissen, chronische ziekten en verminderd gezichtsvermogen.
Er is een vragenlijst met een 0-meting voor medewerkers ontworpen om de kennis te bepalen vóór
en ná uitvoering van de implementatie. Uit de resultaten blijkt dat het vergroten van kennis een
positieve bijdrage heeft aan valpreventie. Bovendien bleek dat het verbeterde screeningsinstrument
in de praktijk eenvoudiger toe te passen was.
Er zijn een aantal stappen ondernomen om het verbeterde screeningsinstrument te implementeren.
Ten eerste is er een dossiermap ontworpen die consequent moet worden bijgehouden door
medewerkers. Hierin staan persoonsgebonden cliënteigenschappen waardoor kennis van individuele
cliënten door medewerkers vergroot wordt. Ten tweede vindt er opgezette tijden intern overleg
plaats tussen medewerkers om deze kennis ‘vers’ te houden. Uit praktijkonderzoek blijkt ten derde
dat het noodzakelijk is dat medewerkers zichzelf blijven ontwikkelen met betrekking tot kennis
rondom valpreventie. Tot slot werd het vermoeden bevestigd dat het bestaande
screeningsinstrument te complex en in de praktijk lastig toepasbaar was.
4
