Justitiële Interventies
Aantekeningen hoorcolleges
Justitiële Interventies
Aantekeningen hoorcolleges
Universiteit Utrecht, collegejaar 2021-2022
Door: Sam Schreuders
Aantekeningen en college sheets hoorcolleges JI
Overzicht van het vak
- HC 1: Wat werkt?
- HC 2: Risicotaxatie
- HC 3: Jeugdstrafrechtketen
- HC 4: Ambulante behandeling: risicojongeren & preventie
- HC 5: Ambulante behandeling: gezinsinterventies en individuele therapie
- HC 6: Nieuwe ontwikkelingen rondom interventies voor jeugd cybercrime
- HC 7: Kleinschalige voorzieningen
- HC 8A: ‘Behandeling in de justitiële jeugdinrichting en effectiviteit’
- HC 8B: Repressie in residentiële jeugdhulp instellingen
, Justitiële Interventies
Aantekeningen hoorcolleges
HC 1: Wat
werkt?
Onderwerpen
- Sancties: waarom? Verschillende perspectieven
- (Niet) Justitieel ingrijpen: wat doet het met ouders en kinderen?
- Wat werkt: Theorie RNR
- Effectieve ingrediënten/ elementen (specifiek, algemeen)
- Erkenningscommissie (hoe stel je vast of iets werkt?)
- Niet-effectieve programma’s (/onderdelen)
- Het belang van effectief ingrijpen en dilemma’s
Sancties: waarom? Verschillende theorieën in het juridisch veld 1.vergeldingstheorie:
- De overheid moet wraak nemen op degene die onrecht pleegde. “oog om oog tand om
tand”.
- Absolute straftheorie : de straf vindt zijn grondslag in het misdrijf (de daad staat centraal).
2. preventietheorie:
- door de persoon te straffen wordt voorkomen dat andere strafbare feiten zullen
plegen.
- Relatieve strafrechtstheorie: de straf beoogt een bepaald doel ipv enkel vergelding.
- Wordt onderverdeeld in:
- generale preventie = schrikreactie op anderen.
- speciale preventie = de misdadiger zelf ervan weerhouden in de toekomst weer
misdaden te gaan plegen.
- Dader staat centraal
De forensische jeugdzorg komt in beeld bij de relatieve theorieën
Om toekomstige problemen te voorkomen, moeten interventies wel effectief zijn. Ze
moeten doen wat ze beogen te doen
Voordat we beginnen: goed om even stil te staan wat justitieel ingrijpen doet
Fragment 1: Goede moeders
- Wat is het perspectief van het kind?
- Wordt het in voldoende mate gehoord?
Perspectief ouders komt goed aanbod, wel erg eenzijdig. Perspectief kind wordt eigenlijk
niet benoemd
Fragment 2: Removed
- Wat is het perspectief van het kind?
- Wordt het in voldoende mate gehoord?
Kinderen blijven ondanks alles vaak loyaal aan ouders, dus laat die rol gehoord blijven. Wat
het meisje ook zegt, je weet niet wat ze voelt als je het nooit hebt meegemaakt
, Justitiële Interventies
Aantekeningen hoorcolleges
Justitieel ingrijpen en de stem van het kind
Probeer altijd stem van het kind mee te nemen à moet centraal staan
• Waar haal je je informatie vandaan?
Bij niet het kind zelf is het het perspectief van een ander
• Bij jonge kinderen: via anderen (maar bias); via observatie van gedrag (maar
momentopname)
• Bij oudere kinderen: bij het kind zelf en bij anderen. Hoe weeg je verschillende belangen?
Justitieel ingrijpen: het belang van het kind
Stem van het kind is niet altijd in het belang van het kind. Zoals te zien in fragment 2, kind
blijft loyaal aan ouders, ondanks dat dat niet altijd goed voor ze is • Veilig opgroeien à
dat is het belang van het kind
• Hoe kom je aan objectieve informatie?
• Hoe weeg je oordelen?
• Gebruik van diagnostisch onderzoek
• Elke methode heeft fouten, wees hiervan bewust
Justitieel ingrijpen: verantwoordelijkheid van betrokken professional
• Praat met het kind en zijn ouder/verzorger(s)
• Observatie; diagnostisch onderzoek; informatie van meerdere behandelaars
• Maar ook: wetenschappelijke literatuur, over (oa):
- Gehechtheid; veiligheid; risicofactoren;
- Effectieve behandelingen
- Juridische (on)mogelijkheden
- Intergenerationele overdracht
Doe moeite om uit te zoeken of het het beste is, durf het anders te doen
Wat werkt in jeugdzorg? Modellen
• Hoe ontstaan complexe problemen? Risico/protectieve factoren
• Risk-Needs-Responsivity RNR-model
• Algemeen werkzame factoren
• Specifiek werkzame factoren
Hoe ontstaan complexe problemen?
DUS:
• Risico en protectieve factoren op het niveau van het kind, gezin, en bredere (sociale)
context van belang
• Bijvoorbeeld: moeilijk temperament, beperkte verstandelijke vermogens, ernstige of
ingrijpende levensgebeurtenissen, psychiatrische problematiek, lage SES, slechte buurt •
Zijn allemaal factoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan en in stand blijven van
problemen
Risico- en protectieve factoren
• Kunnen veranderbaar (dynamisch) of
, Justitiële Interventies
Aantekeningen hoorcolleges
• Onveranderbaar zijn (statisch)
• Dynamisch: bijvoorbeeld: opvoedvaardigheden; sociaal netwerk
• Statisch: verstandelijke vermogens, geschiedenis van delinquent gedrag
RNR model (Andrews & Bonta, 2010)
- Risk – Needs - Responsivity
- Zou dus moeten aansluiten bij veranderbare factoren
- In criminologie veel gebruikt model op basis waarvan voorspeld kan worden of
interventies effectief zullen zijn:
- Om effectief te zijn, moet aangesloten worden bij risk en needs van de cliënt,
responsief voor de mogelijkheden van de client.
Risk principle
- Interventie moet aansluiten bij het risico op herhaling (van de problematiek) o Dus:
niet te licht, niet te zwaar
Needs principle
- Er moet aangesloten worden bij de aanwezige risicofactoren in het cliënt (systeem)
o Dat wil dus zeggen: bij hechtingsproblematiek daarop of op onderliggende
kenmerken focussen en niet op (bijvoorbeeld) sociaal netwerk
Responsivity principle
- Responsief voor de mogelijkheden en beperkingen van het cliënt systeem o Dus:
niet iets ingewikkeld cognitiefs bij LVB, en wel aansluitend bij kenmerken en
capaciteiten van het systeem
Dus: in theorie (in criminologie) werkt:
- Als aanpak aansluit bij behoeften en situatie van individuele cliënt: beste resultaten -
Dat betekent voor hulpverlening in complexe situaties:
1. systematisch inschatten wat de problemen zijn in een gezin
2. een hulpplan dat hierbij aansluit
Wat betekent RNR voor behandelplan in bijvoorbeeld jeugdzorg plus?
1) Adequate diagnostiek
2) Individueel behandelplan
3) Gender specifiek? (of cultuur specifiek)
4) Multimodaal à vaak zijn er problemen in verschillende systemen van de cliënt
Naast RNR ook algemene werkzame factoren
- Factoren die altijd bijdragen aan succes o Gebaseerd
op theorie
o Motivatie van de cliënt, zorg voor voldoende motovatie o
Goede relatie cliënt-hulpverlener (alliantie) à helpend o
Uitvoering interventie zoals bedoeld o Professionaliteit
hulpverlener
o Goede werkomstandigheden hulpverlener
Aantekeningen hoorcolleges
Justitiële Interventies
Aantekeningen hoorcolleges
Universiteit Utrecht, collegejaar 2021-2022
Door: Sam Schreuders
Aantekeningen en college sheets hoorcolleges JI
Overzicht van het vak
- HC 1: Wat werkt?
- HC 2: Risicotaxatie
- HC 3: Jeugdstrafrechtketen
- HC 4: Ambulante behandeling: risicojongeren & preventie
- HC 5: Ambulante behandeling: gezinsinterventies en individuele therapie
- HC 6: Nieuwe ontwikkelingen rondom interventies voor jeugd cybercrime
- HC 7: Kleinschalige voorzieningen
- HC 8A: ‘Behandeling in de justitiële jeugdinrichting en effectiviteit’
- HC 8B: Repressie in residentiële jeugdhulp instellingen
, Justitiële Interventies
Aantekeningen hoorcolleges
HC 1: Wat
werkt?
Onderwerpen
- Sancties: waarom? Verschillende perspectieven
- (Niet) Justitieel ingrijpen: wat doet het met ouders en kinderen?
- Wat werkt: Theorie RNR
- Effectieve ingrediënten/ elementen (specifiek, algemeen)
- Erkenningscommissie (hoe stel je vast of iets werkt?)
- Niet-effectieve programma’s (/onderdelen)
- Het belang van effectief ingrijpen en dilemma’s
Sancties: waarom? Verschillende theorieën in het juridisch veld 1.vergeldingstheorie:
- De overheid moet wraak nemen op degene die onrecht pleegde. “oog om oog tand om
tand”.
- Absolute straftheorie : de straf vindt zijn grondslag in het misdrijf (de daad staat centraal).
2. preventietheorie:
- door de persoon te straffen wordt voorkomen dat andere strafbare feiten zullen
plegen.
- Relatieve strafrechtstheorie: de straf beoogt een bepaald doel ipv enkel vergelding.
- Wordt onderverdeeld in:
- generale preventie = schrikreactie op anderen.
- speciale preventie = de misdadiger zelf ervan weerhouden in de toekomst weer
misdaden te gaan plegen.
- Dader staat centraal
De forensische jeugdzorg komt in beeld bij de relatieve theorieën
Om toekomstige problemen te voorkomen, moeten interventies wel effectief zijn. Ze
moeten doen wat ze beogen te doen
Voordat we beginnen: goed om even stil te staan wat justitieel ingrijpen doet
Fragment 1: Goede moeders
- Wat is het perspectief van het kind?
- Wordt het in voldoende mate gehoord?
Perspectief ouders komt goed aanbod, wel erg eenzijdig. Perspectief kind wordt eigenlijk
niet benoemd
Fragment 2: Removed
- Wat is het perspectief van het kind?
- Wordt het in voldoende mate gehoord?
Kinderen blijven ondanks alles vaak loyaal aan ouders, dus laat die rol gehoord blijven. Wat
het meisje ook zegt, je weet niet wat ze voelt als je het nooit hebt meegemaakt
, Justitiële Interventies
Aantekeningen hoorcolleges
Justitieel ingrijpen en de stem van het kind
Probeer altijd stem van het kind mee te nemen à moet centraal staan
• Waar haal je je informatie vandaan?
Bij niet het kind zelf is het het perspectief van een ander
• Bij jonge kinderen: via anderen (maar bias); via observatie van gedrag (maar
momentopname)
• Bij oudere kinderen: bij het kind zelf en bij anderen. Hoe weeg je verschillende belangen?
Justitieel ingrijpen: het belang van het kind
Stem van het kind is niet altijd in het belang van het kind. Zoals te zien in fragment 2, kind
blijft loyaal aan ouders, ondanks dat dat niet altijd goed voor ze is • Veilig opgroeien à
dat is het belang van het kind
• Hoe kom je aan objectieve informatie?
• Hoe weeg je oordelen?
• Gebruik van diagnostisch onderzoek
• Elke methode heeft fouten, wees hiervan bewust
Justitieel ingrijpen: verantwoordelijkheid van betrokken professional
• Praat met het kind en zijn ouder/verzorger(s)
• Observatie; diagnostisch onderzoek; informatie van meerdere behandelaars
• Maar ook: wetenschappelijke literatuur, over (oa):
- Gehechtheid; veiligheid; risicofactoren;
- Effectieve behandelingen
- Juridische (on)mogelijkheden
- Intergenerationele overdracht
Doe moeite om uit te zoeken of het het beste is, durf het anders te doen
Wat werkt in jeugdzorg? Modellen
• Hoe ontstaan complexe problemen? Risico/protectieve factoren
• Risk-Needs-Responsivity RNR-model
• Algemeen werkzame factoren
• Specifiek werkzame factoren
Hoe ontstaan complexe problemen?
DUS:
• Risico en protectieve factoren op het niveau van het kind, gezin, en bredere (sociale)
context van belang
• Bijvoorbeeld: moeilijk temperament, beperkte verstandelijke vermogens, ernstige of
ingrijpende levensgebeurtenissen, psychiatrische problematiek, lage SES, slechte buurt •
Zijn allemaal factoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan en in stand blijven van
problemen
Risico- en protectieve factoren
• Kunnen veranderbaar (dynamisch) of
, Justitiële Interventies
Aantekeningen hoorcolleges
• Onveranderbaar zijn (statisch)
• Dynamisch: bijvoorbeeld: opvoedvaardigheden; sociaal netwerk
• Statisch: verstandelijke vermogens, geschiedenis van delinquent gedrag
RNR model (Andrews & Bonta, 2010)
- Risk – Needs - Responsivity
- Zou dus moeten aansluiten bij veranderbare factoren
- In criminologie veel gebruikt model op basis waarvan voorspeld kan worden of
interventies effectief zullen zijn:
- Om effectief te zijn, moet aangesloten worden bij risk en needs van de cliënt,
responsief voor de mogelijkheden van de client.
Risk principle
- Interventie moet aansluiten bij het risico op herhaling (van de problematiek) o Dus:
niet te licht, niet te zwaar
Needs principle
- Er moet aangesloten worden bij de aanwezige risicofactoren in het cliënt (systeem)
o Dat wil dus zeggen: bij hechtingsproblematiek daarop of op onderliggende
kenmerken focussen en niet op (bijvoorbeeld) sociaal netwerk
Responsivity principle
- Responsief voor de mogelijkheden en beperkingen van het cliënt systeem o Dus:
niet iets ingewikkeld cognitiefs bij LVB, en wel aansluitend bij kenmerken en
capaciteiten van het systeem
Dus: in theorie (in criminologie) werkt:
- Als aanpak aansluit bij behoeften en situatie van individuele cliënt: beste resultaten -
Dat betekent voor hulpverlening in complexe situaties:
1. systematisch inschatten wat de problemen zijn in een gezin
2. een hulpplan dat hierbij aansluit
Wat betekent RNR voor behandelplan in bijvoorbeeld jeugdzorg plus?
1) Adequate diagnostiek
2) Individueel behandelplan
3) Gender specifiek? (of cultuur specifiek)
4) Multimodaal à vaak zijn er problemen in verschillende systemen van de cliënt
Naast RNR ook algemene werkzame factoren
- Factoren die altijd bijdragen aan succes o Gebaseerd
op theorie
o Motivatie van de cliënt, zorg voor voldoende motovatie o
Goede relatie cliënt-hulpverlener (alliantie) à helpend o
Uitvoering interventie zoals bedoeld o Professionaliteit
hulpverlener
o Goede werkomstandigheden hulpverlener
