Samenvatting anatomiepractica niveau 1 GD Iris Schoonderwaldt
Inhoudsopgave
Topografische anatomie kop en hals ...................................................................................................... 3
Termenlijst........................................................................................................................................... 3
Thema 1: Schedel, neus en sinussen ................................................................................................... 6
Thema 2: Oppervlakkige structuren van de kop ................................................................................. 9
Thema 3: Mond, mondholte en pharynx .......................................................................................... 10
Thema 4: Oog, oor en hals ................................................................................................................ 12
Topografische anatomie borst en buik ................................................................................................. 15
Thema 1: Benige opbouw en algemene vorm van thorax, pleurale holte longen en diafragma...... 15
Thema 2: Mediastinum, plica venae cavae en het hart .................................................................... 17
Thema 3: Buikwand, maag, milt, lever en pancreas ......................................................................... 19
Thema 4: Darmtractus....................................................................................................................... 23
Thema 5: Nieren en urinewegen ....................................................................................................... 24
Thema 6: Geslachtsorganen .............................................................................................................. 25
Thema 7: Anaalzakjes, diafragma pelvis en mammae ...................................................................... 28
Extra: het autonome zenuwstelsel .................................................................................................... 29
Anatomie voorpoot ............................................................................................................................... 32
Thema 1: Aanhechting voorbeen ...................................................................................................... 32
Thema 2: Intrinsieke musculatuur schouder en bovenarm .............................................................. 37
Thema 3: Elleboog en intrinsieke musculatuur onderarm ................................................................ 41
Thema 4: Carpus, metacarpus en digiti ............................................................................................. 45
Thema 5: Innervatie en vascularisatie............................................................................................... 46
Anatomie achterpoot ............................................................................................................................ 49
Thema 1: Benige opbouw van het bekken en proximale achterpoot ............................................... 49
Thema 2: Aanhechting achterbeen ................................................................................................... 52
Thema 3: Kniegewricht en intrinsieke musculatuur onderbeen ....................................................... 58
Thema 4: Bouw tarsus en ondervoet ................................................................................................ 63
Thema 5: Vascularisatie en innervatie achterpoot ........................................................................... 65
Hals en rug ............................................................................................................................................. 69
Thema 1: Exterieur en wervelkolom ................................................................................................. 69
Thema 2: Passieve stabilisatie en beweeglijkheid van de wervelkolom en wervelkanaal................ 73
Thema 3: Bewegingen van de kop-halsregio .................................................................................... 74
Thema 4: Hals en rugstrekkers .......................................................................................................... 75
Thema 4b: In detail het transversospinalissysteem .......................................................................... 79
Thema 5: Rugbuigers ......................................................................................................................... 81
1
,Samenvatting anatomiepractica niveau 1 GD Iris Schoonderwaldt
Bouw en functie konijnen, knaagdieren en fretten .............................................................................. 84
Thema 1: Uitwendige kenmerken ..................................................................................................... 84
Thema 2: Skelet ................................................................................................................................. 85
Thema 3: Kop..................................................................................................................................... 87
Thema 4: Oppervlakkige structuren .................................................................................................. 87
Thema 5: Thorax ................................................................................................................................ 88
Thema 6: Urogenitaal apparaat ........................................................................................................ 88
Digestiestrategieën bij konijnen en knaagdieren .................................................................................. 93
Practicum bouw en functie vogel .......................................................................................................... 98
Thema 1: Vliegen ............................................................................................................................... 98
Thema 2: Skelet ................................................................................................................................. 99
Thema 3: Digestie ............................................................................................................................ 100
Thema 4: Energie en thermoregulatie ............................................................................................ 102
Thema 5: Reproductie ..................................................................................................................... 103
Thema 6: Circulatie.......................................................................................................................... 103
Extra thema: Respiratie ................................................................................................................... 105
2
,Samenvatting anatomiepractica niveau 1 GD Iris Schoonderwaldt
Topografische anatomie kop en hals
Termenlijst
• Brachycephaal: kortsnuitig
• Mesocephaal: middellangsnuitig
• Dolichocephaal: langsnuitig
• Orbita: oogkas
• Ligamentum orbitale: ligament tussen de processus
zygomaticus op het os frontale en de jukboog (bij varkens en
carnivoren)
• Fossa temporalis: een kleine indeuking aan de zijkant van de
schedel
• Arcus zygomaticus: jukboog
• Processus retroarticularis: uitsteeksel op de schedel waar de
processus condylaris van de mandibula mee articuleert.
• Processus angularis: onderste uitsteeksel aan de achterkant van de onderkaak (5)
• Processus condylaris: middelste uitsteeksel aan de achterkant van de onderkaak (4)
• Ramus mandibulae: de achterkant van de onderkaak (2)
• Processus coronoideus: bovenste uitsteeksel aan de achterkant van de onderkaak (3)
• Corpus mandibulae: de voorkant van de onderkaak (1)
• Foramen mentale: gaatjes in het corpus mandibulae voor de n. mentali (uit de n.
mandibularis, een aftakking van de n. trigeminus)
• Foramen infraorbitale: gaatjes in het corpus maxillae onder de orbita voor de n. nasalis (uit
de n. maxillaris, een aftakking van de n. trigeminus
• Synchondrosis intermandibularis: de kraakbenige verbinding tussen de beide mandibulae
3
, Samenvatting anatomiepractica niveau 1 GD Iris Schoonderwaldt
• Concha nasalis dorsalis: uit os
nasale, sluiten aan bij de
conchae ethmoidales
• Concha nasalis ventralis: uit os
maxillare
• Conchae ethmoidales:
labyrinth
• Concha medialis kat
• Ductus nasolacrimalis:
traanbuis, welke eindigt t.h.v.
het neusgat
• Plica alaris: een verdikte
mucosaplooi die vanuit de ventrale neusschelp naar rostraal loopt en daar vergroeit met de
neusvleugel. Deze plooi heeft een functie in het bepalen van de richting waarin de
ingeademde lucht zich zal verplaatsen.
• Recessus maxilaris: onontwikkelde sinus maxillaris in carnivoren en haasachtigen
• Sinus frontalis
• N. facialis (VII)
o N. auriculopalpebralis (C)
o Ramus buccalis dorsalis (B)
o Ramus buccalis ventralis (A)
• N. trigeminus (V)
o N. ophthalmicus: sensibel
o N. maxillaris: sensibel
▪ N. infraorbitalis
o N. mandibularis: gemengd
▪ N. mentalis
• Glandula parotis: oorspeekselklier (1)
• Glandula mandibularis (3)
• Glandula sublingualis
• Glandula zygomatica = glandula buccalis dorsalis
• Glandula molaris
• Caruncula sublingualis: de afvoergangen van de glandula mandibularis en de glandula
sublingualis, vlak bij het frenulum van de tong.
• Papilla parotidea: verhevenheid in het wangslijmvlies op de plek waar de afvoergang van de
glandula parotis uitmondt.
• Lnn. Mandibularis
• Lnn. Parotideus
• Lnn. Retropharyngeale mediale en laterale
• Lnn. Cervicales superficiales
4
Inhoudsopgave
Topografische anatomie kop en hals ...................................................................................................... 3
Termenlijst........................................................................................................................................... 3
Thema 1: Schedel, neus en sinussen ................................................................................................... 6
Thema 2: Oppervlakkige structuren van de kop ................................................................................. 9
Thema 3: Mond, mondholte en pharynx .......................................................................................... 10
Thema 4: Oog, oor en hals ................................................................................................................ 12
Topografische anatomie borst en buik ................................................................................................. 15
Thema 1: Benige opbouw en algemene vorm van thorax, pleurale holte longen en diafragma...... 15
Thema 2: Mediastinum, plica venae cavae en het hart .................................................................... 17
Thema 3: Buikwand, maag, milt, lever en pancreas ......................................................................... 19
Thema 4: Darmtractus....................................................................................................................... 23
Thema 5: Nieren en urinewegen ....................................................................................................... 24
Thema 6: Geslachtsorganen .............................................................................................................. 25
Thema 7: Anaalzakjes, diafragma pelvis en mammae ...................................................................... 28
Extra: het autonome zenuwstelsel .................................................................................................... 29
Anatomie voorpoot ............................................................................................................................... 32
Thema 1: Aanhechting voorbeen ...................................................................................................... 32
Thema 2: Intrinsieke musculatuur schouder en bovenarm .............................................................. 37
Thema 3: Elleboog en intrinsieke musculatuur onderarm ................................................................ 41
Thema 4: Carpus, metacarpus en digiti ............................................................................................. 45
Thema 5: Innervatie en vascularisatie............................................................................................... 46
Anatomie achterpoot ............................................................................................................................ 49
Thema 1: Benige opbouw van het bekken en proximale achterpoot ............................................... 49
Thema 2: Aanhechting achterbeen ................................................................................................... 52
Thema 3: Kniegewricht en intrinsieke musculatuur onderbeen ....................................................... 58
Thema 4: Bouw tarsus en ondervoet ................................................................................................ 63
Thema 5: Vascularisatie en innervatie achterpoot ........................................................................... 65
Hals en rug ............................................................................................................................................. 69
Thema 1: Exterieur en wervelkolom ................................................................................................. 69
Thema 2: Passieve stabilisatie en beweeglijkheid van de wervelkolom en wervelkanaal................ 73
Thema 3: Bewegingen van de kop-halsregio .................................................................................... 74
Thema 4: Hals en rugstrekkers .......................................................................................................... 75
Thema 4b: In detail het transversospinalissysteem .......................................................................... 79
Thema 5: Rugbuigers ......................................................................................................................... 81
1
,Samenvatting anatomiepractica niveau 1 GD Iris Schoonderwaldt
Bouw en functie konijnen, knaagdieren en fretten .............................................................................. 84
Thema 1: Uitwendige kenmerken ..................................................................................................... 84
Thema 2: Skelet ................................................................................................................................. 85
Thema 3: Kop..................................................................................................................................... 87
Thema 4: Oppervlakkige structuren .................................................................................................. 87
Thema 5: Thorax ................................................................................................................................ 88
Thema 6: Urogenitaal apparaat ........................................................................................................ 88
Digestiestrategieën bij konijnen en knaagdieren .................................................................................. 93
Practicum bouw en functie vogel .......................................................................................................... 98
Thema 1: Vliegen ............................................................................................................................... 98
Thema 2: Skelet ................................................................................................................................. 99
Thema 3: Digestie ............................................................................................................................ 100
Thema 4: Energie en thermoregulatie ............................................................................................ 102
Thema 5: Reproductie ..................................................................................................................... 103
Thema 6: Circulatie.......................................................................................................................... 103
Extra thema: Respiratie ................................................................................................................... 105
2
,Samenvatting anatomiepractica niveau 1 GD Iris Schoonderwaldt
Topografische anatomie kop en hals
Termenlijst
• Brachycephaal: kortsnuitig
• Mesocephaal: middellangsnuitig
• Dolichocephaal: langsnuitig
• Orbita: oogkas
• Ligamentum orbitale: ligament tussen de processus
zygomaticus op het os frontale en de jukboog (bij varkens en
carnivoren)
• Fossa temporalis: een kleine indeuking aan de zijkant van de
schedel
• Arcus zygomaticus: jukboog
• Processus retroarticularis: uitsteeksel op de schedel waar de
processus condylaris van de mandibula mee articuleert.
• Processus angularis: onderste uitsteeksel aan de achterkant van de onderkaak (5)
• Processus condylaris: middelste uitsteeksel aan de achterkant van de onderkaak (4)
• Ramus mandibulae: de achterkant van de onderkaak (2)
• Processus coronoideus: bovenste uitsteeksel aan de achterkant van de onderkaak (3)
• Corpus mandibulae: de voorkant van de onderkaak (1)
• Foramen mentale: gaatjes in het corpus mandibulae voor de n. mentali (uit de n.
mandibularis, een aftakking van de n. trigeminus)
• Foramen infraorbitale: gaatjes in het corpus maxillae onder de orbita voor de n. nasalis (uit
de n. maxillaris, een aftakking van de n. trigeminus
• Synchondrosis intermandibularis: de kraakbenige verbinding tussen de beide mandibulae
3
, Samenvatting anatomiepractica niveau 1 GD Iris Schoonderwaldt
• Concha nasalis dorsalis: uit os
nasale, sluiten aan bij de
conchae ethmoidales
• Concha nasalis ventralis: uit os
maxillare
• Conchae ethmoidales:
labyrinth
• Concha medialis kat
• Ductus nasolacrimalis:
traanbuis, welke eindigt t.h.v.
het neusgat
• Plica alaris: een verdikte
mucosaplooi die vanuit de ventrale neusschelp naar rostraal loopt en daar vergroeit met de
neusvleugel. Deze plooi heeft een functie in het bepalen van de richting waarin de
ingeademde lucht zich zal verplaatsen.
• Recessus maxilaris: onontwikkelde sinus maxillaris in carnivoren en haasachtigen
• Sinus frontalis
• N. facialis (VII)
o N. auriculopalpebralis (C)
o Ramus buccalis dorsalis (B)
o Ramus buccalis ventralis (A)
• N. trigeminus (V)
o N. ophthalmicus: sensibel
o N. maxillaris: sensibel
▪ N. infraorbitalis
o N. mandibularis: gemengd
▪ N. mentalis
• Glandula parotis: oorspeekselklier (1)
• Glandula mandibularis (3)
• Glandula sublingualis
• Glandula zygomatica = glandula buccalis dorsalis
• Glandula molaris
• Caruncula sublingualis: de afvoergangen van de glandula mandibularis en de glandula
sublingualis, vlak bij het frenulum van de tong.
• Papilla parotidea: verhevenheid in het wangslijmvlies op de plek waar de afvoergang van de
glandula parotis uitmondt.
• Lnn. Mandibularis
• Lnn. Parotideus
• Lnn. Retropharyngeale mediale en laterale
• Lnn. Cervicales superficiales
4
