Samenvatting van alle anatomiecolleges + afbeeldingen. Cursus anatomie & fysiologie,
biomedische major (G&L)
Thorax
botgedeelte
De thorax (borstkas) biedt de onderdelen ter hoogte van de borst bescherming. Het bestaat
uit:
- Ribben
- Borstwervels
- Ribkraakbeen
- Borstbeen
Functie borstkas:
- Bescherming van het hart, longen, thymus + andere structuren
- Het is ook een aanhechtingsplaats voor spieren die te maken hebben met ademen,
het behouden van de wervelkolom positie en het bewegen van de borstgordels en
bovenste ledematen
3 openingen
Bovenste opening
- Apertura thoracicis superior
o Bevat o.a. trachea en oesophagus
Onderste opening
- Apertura thoracicis inferior
o Bevat o.a. aorta en vena cava
Tussen ribben
- Spatium intercostale
o Bevat spieren, zenuwen en vaten
Ribben
Elk mens heeft 12 paar ribben. Deze zijn onder te verdelen:
- True ribben(costae verae): rib 1-7 (I-VII)
o Deze zitten vast aan het sternum door kraakbeenachtige uiteindes (costal
cartilages)
- False ribben(costae spuriae): rib 8-12 (VIII-XII)
1
, o Deze zitten niet direct vast aan het sternum. De costal cartilages van rib 8-10
komen samen met die van rib 7 en reiken dan pas het sternum
- Floating ribben(costae fluctuantes): rib 10-12 (X-XII)
o Deze laatste twee ribben hebben geen connectie met het sternum en zitten
alleen vast aan het wervelkolom.
o Hun functie is het enigszins beschermen van de nieren.
Wanneer een chirurgische ingreep moet worden gedaan binnen de borstkas, worden de
ribben gespreid. Wanneer er meer ruimte nodig is voor de ingreep, worden de costal
cartilages vaak geknipt waardoor het hele sternum uit de weg gaat. Na de operatie zal
littekenweefsel het kraakbeenweefsel weer laten fuseren.
Sternum
Wordt ook wel borstbeen genoemd. Het bestaat uit drie delen die samen een soort zwaard
vormen (volgorde van boven naar beneden):
- Manubrium
o Deze is verbonden met het sleutelbeen en het kraakbeen van
de eerste paar ribben.
o Het manubrium bevat ook een jugular notch, tussen de
sleutelbenen(clavicula) in, die een ondiepe inkeping is.
o Angulus is een soort knoop(uitstulping) die aan het einde van
het manubrium ligt.
- Body(lichaam)
o Heeft een tongachtige vorm en is verbonden met het
kraakbeen van ribbenpaar 2-7.
- Xiphoid process
o Kleinste deel van het sternum.
o De spieren diafragma en rectus abdominis zitten vast aan dit
deel van het sternum.
o Het laatste deel dat ossificeert en fuseert. Wanneer dit deel
gebroken wordt, kunnen botten (ribben) loskomen die heftige
beschadiging aan de lever kunnen leveren.
Bij beweging kan de Articulatio sternocostalis, een gewricht, de borstkas
in beweging brengen.
Wervelkolom
In totaal 12 wervels met rib genaamd Th1-
Th12, of thoracale wervels.
Tussen de wervels zitten gewrichten. Een van
deze gewrichten heet
Articulatio costovertebralis
- Tussen costa(rib) en vertebra(wervel)
- Twee ribben op 1 wervel
- Faciliteren beweging
Verschil art. sternocostalis en art. costovertebralis
De art. sternocostalis is een gewricht dat tussen de ribben en het sternum zit
De art. costovertebralis is een gewricht dat tussen de ribben en de wervelkolom zit
*Deze twee gewrichten zijn de essentiële gewrichten tijdens ademhaling*
Botontkalking
2
, - Ook wel osteoporose
- Verandering van botstructuur (‘bros’)
Gevolg van
o Te weinig botgroei
o Te hoge afbraak
o Te weinig aanmaak
- Waarschijnlijk relatie met hormonen
- Belangrijke oorzaak van botfracturen
o (A)symptomatisch
Behandeling
▪ Pijnstilling en rust
▪ Soms beweging
▪ Soms operatieve ingreep (cementstof)
Spiergedeelte van de thorax.1
De ribben bevatten drie tussenribspieren: Musculus intercostalis
(externus/internus/intimis)
van buiten naar binnen:
Externus: Deze ontspringen aan de onderrand van een rib, maar
hechten aan de bovenrand van een rib daaronder. Waar je als
spier op aanhecht, daar trek je aan waar je vandaan kwam. De m.
intercostalis externus trekt dus de ribben omhoog en spelen
daarom een rol bij de inspiratie.
Internus: deze ontspringen aan de bovenrand van een rib, maar
hechten aan de onderrand van een rib daarboven. Dus deze
spieren trekken alle ribben naar beneden en spelen dus een rol bij de expiratie.
(m.intercostalis internus)
Transversus/intimis: ontspringen van rib 2-6 rol bij expiratie en horen soort van bij
de internus. (m. intercostalis intimis)
Intercostale vaatzenuwstreng
Onder elke rib zit een zenuwstreng, arterie en een vena. Ze zitten eronder
zodat ze beter beschermd zijn. Chirurgen zullen puncties ook altijd boven
de rib uitvoeren.
- A. & V. intercostalis posterior
o Ontspringen direct uit aorta en v. azygos
o Voegen samen met anterior
- N. intercostalis
o Ontspringt uit het ruggenmerg en voorziet o.a. de intercostale
spieren en de huid
Dermatomen
3
biomedische major (G&L)
Thorax
botgedeelte
De thorax (borstkas) biedt de onderdelen ter hoogte van de borst bescherming. Het bestaat
uit:
- Ribben
- Borstwervels
- Ribkraakbeen
- Borstbeen
Functie borstkas:
- Bescherming van het hart, longen, thymus + andere structuren
- Het is ook een aanhechtingsplaats voor spieren die te maken hebben met ademen,
het behouden van de wervelkolom positie en het bewegen van de borstgordels en
bovenste ledematen
3 openingen
Bovenste opening
- Apertura thoracicis superior
o Bevat o.a. trachea en oesophagus
Onderste opening
- Apertura thoracicis inferior
o Bevat o.a. aorta en vena cava
Tussen ribben
- Spatium intercostale
o Bevat spieren, zenuwen en vaten
Ribben
Elk mens heeft 12 paar ribben. Deze zijn onder te verdelen:
- True ribben(costae verae): rib 1-7 (I-VII)
o Deze zitten vast aan het sternum door kraakbeenachtige uiteindes (costal
cartilages)
- False ribben(costae spuriae): rib 8-12 (VIII-XII)
1
, o Deze zitten niet direct vast aan het sternum. De costal cartilages van rib 8-10
komen samen met die van rib 7 en reiken dan pas het sternum
- Floating ribben(costae fluctuantes): rib 10-12 (X-XII)
o Deze laatste twee ribben hebben geen connectie met het sternum en zitten
alleen vast aan het wervelkolom.
o Hun functie is het enigszins beschermen van de nieren.
Wanneer een chirurgische ingreep moet worden gedaan binnen de borstkas, worden de
ribben gespreid. Wanneer er meer ruimte nodig is voor de ingreep, worden de costal
cartilages vaak geknipt waardoor het hele sternum uit de weg gaat. Na de operatie zal
littekenweefsel het kraakbeenweefsel weer laten fuseren.
Sternum
Wordt ook wel borstbeen genoemd. Het bestaat uit drie delen die samen een soort zwaard
vormen (volgorde van boven naar beneden):
- Manubrium
o Deze is verbonden met het sleutelbeen en het kraakbeen van
de eerste paar ribben.
o Het manubrium bevat ook een jugular notch, tussen de
sleutelbenen(clavicula) in, die een ondiepe inkeping is.
o Angulus is een soort knoop(uitstulping) die aan het einde van
het manubrium ligt.
- Body(lichaam)
o Heeft een tongachtige vorm en is verbonden met het
kraakbeen van ribbenpaar 2-7.
- Xiphoid process
o Kleinste deel van het sternum.
o De spieren diafragma en rectus abdominis zitten vast aan dit
deel van het sternum.
o Het laatste deel dat ossificeert en fuseert. Wanneer dit deel
gebroken wordt, kunnen botten (ribben) loskomen die heftige
beschadiging aan de lever kunnen leveren.
Bij beweging kan de Articulatio sternocostalis, een gewricht, de borstkas
in beweging brengen.
Wervelkolom
In totaal 12 wervels met rib genaamd Th1-
Th12, of thoracale wervels.
Tussen de wervels zitten gewrichten. Een van
deze gewrichten heet
Articulatio costovertebralis
- Tussen costa(rib) en vertebra(wervel)
- Twee ribben op 1 wervel
- Faciliteren beweging
Verschil art. sternocostalis en art. costovertebralis
De art. sternocostalis is een gewricht dat tussen de ribben en het sternum zit
De art. costovertebralis is een gewricht dat tussen de ribben en de wervelkolom zit
*Deze twee gewrichten zijn de essentiële gewrichten tijdens ademhaling*
Botontkalking
2
, - Ook wel osteoporose
- Verandering van botstructuur (‘bros’)
Gevolg van
o Te weinig botgroei
o Te hoge afbraak
o Te weinig aanmaak
- Waarschijnlijk relatie met hormonen
- Belangrijke oorzaak van botfracturen
o (A)symptomatisch
Behandeling
▪ Pijnstilling en rust
▪ Soms beweging
▪ Soms operatieve ingreep (cementstof)
Spiergedeelte van de thorax.1
De ribben bevatten drie tussenribspieren: Musculus intercostalis
(externus/internus/intimis)
van buiten naar binnen:
Externus: Deze ontspringen aan de onderrand van een rib, maar
hechten aan de bovenrand van een rib daaronder. Waar je als
spier op aanhecht, daar trek je aan waar je vandaan kwam. De m.
intercostalis externus trekt dus de ribben omhoog en spelen
daarom een rol bij de inspiratie.
Internus: deze ontspringen aan de bovenrand van een rib, maar
hechten aan de onderrand van een rib daarboven. Dus deze
spieren trekken alle ribben naar beneden en spelen dus een rol bij de expiratie.
(m.intercostalis internus)
Transversus/intimis: ontspringen van rib 2-6 rol bij expiratie en horen soort van bij
de internus. (m. intercostalis intimis)
Intercostale vaatzenuwstreng
Onder elke rib zit een zenuwstreng, arterie en een vena. Ze zitten eronder
zodat ze beter beschermd zijn. Chirurgen zullen puncties ook altijd boven
de rib uitvoeren.
- A. & V. intercostalis posterior
o Ontspringen direct uit aorta en v. azygos
o Voegen samen met anterior
- N. intercostalis
o Ontspringt uit het ruggenmerg en voorziet o.a. de intercostale
spieren en de huid
Dermatomen
3
