Inhoud
Samenvatting kwalitatief onderzoek in organisaties..............................................................................3
Hoofdstuk 1: Kwalitatief onderzoek in organisaties...........................................................................3
Hoofdstuk 1.1: De onderzoekscyclus..............................................................................................3
Hoofdstuk 1.2: Kwalitatief onderzoek............................................................................................3
Hoofdstuk 1.3: Onderzoek binnen organisaties..............................................................................3
Hoofdstuk 1.4: Mixed- methodeonderzoek....................................................................................4
Hoofdstuk 1.5: Theoretische of praktische doelstelling..................................................................4
Hoofdstuk 2: De doelstelling en vraagstelling.....................................................................................4
Hoofdstuk 2.1: De doelstelling........................................................................................................4
Hoofdstuk 2.2: Theoriegericht onderzoek......................................................................................4
Hoofdstuk 2.3: praktijkgericht onderzoek......................................................................................6
Hoofdstuk 2.4: De vraagstelling......................................................................................................7
Hoofdstuk 2.5: Deelvragen.............................................................................................................7
Hoofdstuk 3: Het verkijgen van toegang tot organisaties...................................................................8
Hoofdstuk 3.1: Onderzoek voor een studie....................................................................................8
Hoofdstuk 3.2: Opdrachtonderzoek...............................................................................................8
Hoofdstuk 3.3: Contact leggen.......................................................................................................8
Hoofdstuk 3.4: Het onderzoeksproces............................................................................................9
Hoofdstuk 3.5: Verslag uitbrengen...............................................................................................10
Hoofdstuk 4: Het plan voor dataverzameling...................................................................................10
Hoofdstuk 4.1: Onderzoeksstrategie............................................................................................10
Hoofdstuk 4.2: Selectie van een casus..........................................................................................11
Hoofdstuk 4.3: Definitie van centrale begrippen..........................................................................12
Hoofdstuk 4.4: Keuze voor een onderzoeksbenadering...............................................................12
Hoofdstuk 4.5: Operationalisering................................................................................................13
Hoofstuk van 4.6: Selectie van bronnen en methoden.................................................................13
Hoofdstuk 4.7: Spanningsveld: plannen van iteratief onderzoeksproces.....................................14
Hoofdstuk 5: Het verzamelen van documenten...............................................................................14
Hoofdstuk 5.1: Bestaand materiaal als bron.................................................................................14
Hoofdstuk 5.2: Het selecteren van documenten..........................................................................15
Hoofdstuk 5.3: Hoe krijg je toegang tot je documenten?.............................................................15
Hoofdstuk 5.4: Conclusie..............................................................................................................17
Hoofdstuk 6: Interviewen.................................................................................................................17
Hoofdstuk 6.1 Open interviews....................................................................................................17
, Hoofdstuk 6.2: De selectie van respondenten..............................................................................18
Hoofdstuk 6.3: Het voorbereiden van je interviewvragen............................................................18
Hoofdstuk 6.4: Het voorbereiden van het interviewproces..........................................................19
Hoofdstuk 6.5: De registratie van je interview.............................................................................20
Hoofdstuk 6.6: Het terugkoppelen van je interviewresultaten.....................................................20
Hoofdstuk 7: Participerende observatie...........................................................................................20
Hoofdstuk 7.1: De organisatie onderzoeken van binnenuit..........................................................20
Hoofdstuk 7.2: Het voorbereiden van je observatie.....................................................................21
Hoofdstuk 7.3: Verschillende rollen als observant.......................................................................21
Hoofdstuk 7.4: Het selecteren van een sociale situatie................................................................21
Hoofdstuk 7.5: Toegankelijkheid..................................................................................................22
Hoofdstuk 7.6: Niet verstoren sociale situatie..............................................................................22
Hoofdstuk 7.7: Openlijke of verborgen onderzoeksrol.................................................................22
Hoofdstuk 8: Het analyseren van kwalitatief materiaal....................................................................22
Hoofdstuk 8.1: De kenmerken van kwalitatieve inhoudsanalyse.................................................22
Hoofstuk 8.2: Inductieve of deductieve benadering.....................................................................23
Hoofdstuk 8.3: Het proces van coderen.......................................................................................23
Hoofdstuk 8.4: Het bijhouden van memo’s..................................................................................25
Hoofdstuk 8.5: Het interpreteren van je materiaal.......................................................................25
Hoofdstuk 8.6: Het rapporteren van je analyse............................................................................26
Hoofdstuk 9: Conclusie en discussie.................................................................................................26
Hoofdstuk 9.1: Terug naar je doel- en vraagstelling.....................................................................26
Hoofdstuk 9.2: Het antwoord op je centrale vraag.......................................................................26
Hoofdstuk 9.3: De discussie..........................................................................................................26
Hoofdstuk 9.4: De methodologische reflectie..............................................................................27
Hoofdstuk 9.5: Aanbevelingen voor vervolgonderzoek................................................................27
Hoofdstuk 9.6: Schrijven voor je doelgroep..................................................................................28
, Samenvatting kwalitatief onderzoek in organisaties
Hoofdstuk 1: Kwalitatief onderzoek in organisaties
Hoofdstuk 1.1: De onderzoekscyclus
Een onderzoek omvat de fasen van het formuleren van een doelstelling en vraagstelling, het
verkrijgen van toegang tot een organisatie, het meetbaar maken van begrippen die je wilt
onderzoeken (het plan voor dataverzameling), het verzamelen van data, het analyseren daarvan en
het beantwoorden van de vraagstelling door middel van een conclusie en discussie.
Cyclisch proces= houdt in dat je als onderzoeker tijdens het onderzoekstraject regelmatig terugkeert
naar eerdere fasen uit je onderzoek. Dit doe je om je onderzoek ontwerp, aan de hand van
voortschrijdend inzicht, bij te stellen, maar ook om beter te kunnen bepalen en formuleren wat je
hebt gevonden en wat jouw specifieke bijdragen is.
Hoofdstuk 1.2: Kwalitatief onderzoek
Kwalitatief onderzoek betreft alle vormen van een onderzoek die zijn gericht op het verzamelen en
interpreteren van talig materiaal om op basis van daarvan uitspraken te doen over een (sociaal)
verschijnsel in de werkelijkheid. Kwalitatief onderzoek contrasteert daarmee met kwantitatief
onderzoek, dat is gericht op het verzamelen van cijfermateriaal, zoals reeksen scoren in een
surveyonderzoek, over een sociaal verschijnsel.
Het empirische materiaal van een kwalitatief onderzoek bestaat uit bijvoorbeeld: interviews,
veldverslagen van observaties en documenten.
Iemand die een kwalitatief onderzoek doet, kan in dezelfde tijdsperiode minder
waarnemingseenheden onderzoeken dan iemand die arbeidsextensiever kwantitatief onderzoek
doet. Een kwantitatief onderzoek kent daarom relatief minder waarnemingseenheden dan een
kwantitatief onderzoek. De rijkheid (rijk materiaal) van het materiaal zorgt ervoor dat je binnen een
kwalitatief onderzoek op basis van een relatief klein aantal waarnemingseenheden uitspraken kunt
doen over een specifiek verschijnsel in de sociale werkelijkheid.
Hoofdstuk 1.3: Onderzoek binnen organisaties
Kwalitatief onderzoek levert een hele specifieke soort informatie op over organisaties. Via kwalitatief
onderzoek is het goed mogelijk om uitspraken te doen over processen in de tijd.
Betekenisgeving = welke betekenis kennen mensen toe aan bepaalde verschijnselen in hun
organisatie? Hoe past dat in hun eigen tijd?
Doordat mensen in hun eigen worden antwoord geven op een vraag of doordat je hun gedrag in hun
omgeving van de organisatie observeert, leer je hun specifieke verwoording en interpretatie van het
verschijnsel kennen.
Kwalitatief onderzoek is geschikt voor onderzoeken met een meervoudige causaliteit: het beschrijven
van de wijze waarop meerdere oorzaken van een verschijnsel met elkaar samenhangen. Kwalitatief is
daarnaast ook geschikt om algemene uitspraken te doen over de samenhang tussen een groter
aantal variabelen, deze uitspraken blijven wel wat globaler dan bij kwantitatief onderzoek.
Analytische generalisatie: uit alle data die beschikbaar is, concepten worden gemaakt die voor de
gehele groep gelden.
Samenvatting kwalitatief onderzoek in organisaties..............................................................................3
Hoofdstuk 1: Kwalitatief onderzoek in organisaties...........................................................................3
Hoofdstuk 1.1: De onderzoekscyclus..............................................................................................3
Hoofdstuk 1.2: Kwalitatief onderzoek............................................................................................3
Hoofdstuk 1.3: Onderzoek binnen organisaties..............................................................................3
Hoofdstuk 1.4: Mixed- methodeonderzoek....................................................................................4
Hoofdstuk 1.5: Theoretische of praktische doelstelling..................................................................4
Hoofdstuk 2: De doelstelling en vraagstelling.....................................................................................4
Hoofdstuk 2.1: De doelstelling........................................................................................................4
Hoofdstuk 2.2: Theoriegericht onderzoek......................................................................................4
Hoofdstuk 2.3: praktijkgericht onderzoek......................................................................................6
Hoofdstuk 2.4: De vraagstelling......................................................................................................7
Hoofdstuk 2.5: Deelvragen.............................................................................................................7
Hoofdstuk 3: Het verkijgen van toegang tot organisaties...................................................................8
Hoofdstuk 3.1: Onderzoek voor een studie....................................................................................8
Hoofdstuk 3.2: Opdrachtonderzoek...............................................................................................8
Hoofdstuk 3.3: Contact leggen.......................................................................................................8
Hoofdstuk 3.4: Het onderzoeksproces............................................................................................9
Hoofdstuk 3.5: Verslag uitbrengen...............................................................................................10
Hoofdstuk 4: Het plan voor dataverzameling...................................................................................10
Hoofdstuk 4.1: Onderzoeksstrategie............................................................................................10
Hoofdstuk 4.2: Selectie van een casus..........................................................................................11
Hoofdstuk 4.3: Definitie van centrale begrippen..........................................................................12
Hoofdstuk 4.4: Keuze voor een onderzoeksbenadering...............................................................12
Hoofdstuk 4.5: Operationalisering................................................................................................13
Hoofstuk van 4.6: Selectie van bronnen en methoden.................................................................13
Hoofdstuk 4.7: Spanningsveld: plannen van iteratief onderzoeksproces.....................................14
Hoofdstuk 5: Het verzamelen van documenten...............................................................................14
Hoofdstuk 5.1: Bestaand materiaal als bron.................................................................................14
Hoofdstuk 5.2: Het selecteren van documenten..........................................................................15
Hoofdstuk 5.3: Hoe krijg je toegang tot je documenten?.............................................................15
Hoofdstuk 5.4: Conclusie..............................................................................................................17
Hoofdstuk 6: Interviewen.................................................................................................................17
Hoofdstuk 6.1 Open interviews....................................................................................................17
, Hoofdstuk 6.2: De selectie van respondenten..............................................................................18
Hoofdstuk 6.3: Het voorbereiden van je interviewvragen............................................................18
Hoofdstuk 6.4: Het voorbereiden van het interviewproces..........................................................19
Hoofdstuk 6.5: De registratie van je interview.............................................................................20
Hoofdstuk 6.6: Het terugkoppelen van je interviewresultaten.....................................................20
Hoofdstuk 7: Participerende observatie...........................................................................................20
Hoofdstuk 7.1: De organisatie onderzoeken van binnenuit..........................................................20
Hoofdstuk 7.2: Het voorbereiden van je observatie.....................................................................21
Hoofdstuk 7.3: Verschillende rollen als observant.......................................................................21
Hoofdstuk 7.4: Het selecteren van een sociale situatie................................................................21
Hoofdstuk 7.5: Toegankelijkheid..................................................................................................22
Hoofdstuk 7.6: Niet verstoren sociale situatie..............................................................................22
Hoofdstuk 7.7: Openlijke of verborgen onderzoeksrol.................................................................22
Hoofdstuk 8: Het analyseren van kwalitatief materiaal....................................................................22
Hoofdstuk 8.1: De kenmerken van kwalitatieve inhoudsanalyse.................................................22
Hoofstuk 8.2: Inductieve of deductieve benadering.....................................................................23
Hoofdstuk 8.3: Het proces van coderen.......................................................................................23
Hoofdstuk 8.4: Het bijhouden van memo’s..................................................................................25
Hoofdstuk 8.5: Het interpreteren van je materiaal.......................................................................25
Hoofdstuk 8.6: Het rapporteren van je analyse............................................................................26
Hoofdstuk 9: Conclusie en discussie.................................................................................................26
Hoofdstuk 9.1: Terug naar je doel- en vraagstelling.....................................................................26
Hoofdstuk 9.2: Het antwoord op je centrale vraag.......................................................................26
Hoofdstuk 9.3: De discussie..........................................................................................................26
Hoofdstuk 9.4: De methodologische reflectie..............................................................................27
Hoofdstuk 9.5: Aanbevelingen voor vervolgonderzoek................................................................27
Hoofdstuk 9.6: Schrijven voor je doelgroep..................................................................................28
, Samenvatting kwalitatief onderzoek in organisaties
Hoofdstuk 1: Kwalitatief onderzoek in organisaties
Hoofdstuk 1.1: De onderzoekscyclus
Een onderzoek omvat de fasen van het formuleren van een doelstelling en vraagstelling, het
verkrijgen van toegang tot een organisatie, het meetbaar maken van begrippen die je wilt
onderzoeken (het plan voor dataverzameling), het verzamelen van data, het analyseren daarvan en
het beantwoorden van de vraagstelling door middel van een conclusie en discussie.
Cyclisch proces= houdt in dat je als onderzoeker tijdens het onderzoekstraject regelmatig terugkeert
naar eerdere fasen uit je onderzoek. Dit doe je om je onderzoek ontwerp, aan de hand van
voortschrijdend inzicht, bij te stellen, maar ook om beter te kunnen bepalen en formuleren wat je
hebt gevonden en wat jouw specifieke bijdragen is.
Hoofdstuk 1.2: Kwalitatief onderzoek
Kwalitatief onderzoek betreft alle vormen van een onderzoek die zijn gericht op het verzamelen en
interpreteren van talig materiaal om op basis van daarvan uitspraken te doen over een (sociaal)
verschijnsel in de werkelijkheid. Kwalitatief onderzoek contrasteert daarmee met kwantitatief
onderzoek, dat is gericht op het verzamelen van cijfermateriaal, zoals reeksen scoren in een
surveyonderzoek, over een sociaal verschijnsel.
Het empirische materiaal van een kwalitatief onderzoek bestaat uit bijvoorbeeld: interviews,
veldverslagen van observaties en documenten.
Iemand die een kwalitatief onderzoek doet, kan in dezelfde tijdsperiode minder
waarnemingseenheden onderzoeken dan iemand die arbeidsextensiever kwantitatief onderzoek
doet. Een kwantitatief onderzoek kent daarom relatief minder waarnemingseenheden dan een
kwantitatief onderzoek. De rijkheid (rijk materiaal) van het materiaal zorgt ervoor dat je binnen een
kwalitatief onderzoek op basis van een relatief klein aantal waarnemingseenheden uitspraken kunt
doen over een specifiek verschijnsel in de sociale werkelijkheid.
Hoofdstuk 1.3: Onderzoek binnen organisaties
Kwalitatief onderzoek levert een hele specifieke soort informatie op over organisaties. Via kwalitatief
onderzoek is het goed mogelijk om uitspraken te doen over processen in de tijd.
Betekenisgeving = welke betekenis kennen mensen toe aan bepaalde verschijnselen in hun
organisatie? Hoe past dat in hun eigen tijd?
Doordat mensen in hun eigen worden antwoord geven op een vraag of doordat je hun gedrag in hun
omgeving van de organisatie observeert, leer je hun specifieke verwoording en interpretatie van het
verschijnsel kennen.
Kwalitatief onderzoek is geschikt voor onderzoeken met een meervoudige causaliteit: het beschrijven
van de wijze waarop meerdere oorzaken van een verschijnsel met elkaar samenhangen. Kwalitatief is
daarnaast ook geschikt om algemene uitspraken te doen over de samenhang tussen een groter
aantal variabelen, deze uitspraken blijven wel wat globaler dan bij kwantitatief onderzoek.
Analytische generalisatie: uit alle data die beschikbaar is, concepten worden gemaakt die voor de
gehele groep gelden.
