Shadi Hamid
Arabische lente Egypte: Mubarak treedt af. Vervolgens wordt Morsi de democratisch gekozen
president. Morsi wordt 3 juli 2013 middels militaire staatsgreep afgezet.
1924: Ottomaanse kalifaat wordt als laatste kalifaat afgeschaft → Ataturk aan de macht →
seculariteit afgedwongen
Vanwege de exceptionaliteit van islam acht Hamid herhaling westers model protestantse-reformatie
+ verlichting onwaarschijnlijk:
• Islam namelijk al hervorming gehad (islamitisch modernisme; 19e eeuw).
• Vanwege fundamenteel andere relatie tot politiek is islam beter bestand tegen secularisatie.
• Liberalisme en seculier nationalisme onwaarschijnlijke factoren om een stabiel, legitieme
orde in het Midden-Oosten te creëren.
o Waarschijnlijk namelijk niet genoeg om de eeuwenoude drang van de mens naar het
vormen van groepen via familiale en tribale lijnen en het uitsluiten van anderen ter
bescherming van het eigen voortbestaan te keren naar een grotere, universele
samenleving.
o Islam en islamisme zou dat wel kunnen; dat kan namelijk wel als asabiyah (sociale
solidariteit; groepsbewustzijn) dienen.
o In West-Europa is de natie het bindmiddel, maar dat is vanwege de kunstmatige
vorming van de staten minder aanwezig in het Midden-Oosten.
▪ Kritiek Nanninga op deze opvatting: moslims zijn echter óók sterk
onderverdeeld en die lijn doortrekkend kan islam of islamisme mogelijk ook
niet als bindmiddel dienen als deze opvatting wordt gevolgd.
Moslimbroederschap: 1928 opgericht door Hassan al-Banna in Egypte.
• Doel: premoderne met moderne vermengen.
• Islamisme: opvatting dat de islam richting moet geven aan de politiek in de vorm van staat en
samenleving baseren op islamitisch recht.
Turkije + Tunesië: gedwongen secularisatie + enige landen waar islamistische partijen (AKP;
Ennahda) aan macht zijn gekomen.
IS: anders dan Broederschap weinig belangstelling voor bestaande staatsstructuren
Hamid: omdat islamistische groepering niet alleen voor deze wereld maar ook, voor het paradijs, beleid
uitvoeren, zijn zij niet te vergelijken met traditionele politieke partijen.
Liberaal determinisme: opvatting geschiedenis beweegt zich via stappenplan van o.a. individualisme
naar seculiere toekomst.
Zelfs meeste meer seculiere moslims willen een kalifaat (65%).
Men kan sympathiseren met islamistisch beleid zonder islamist te zijn.
Cultureel essentialisme: idee dat cultuur over bepaalde onveranderlijke elementen beschikt die voor
een deel, gedrag bepalen.
• Hamid vindt dat angst voor bestempeling hiervan in de wegstaat aan erkennen rol die religie
speelt in politiek.
Anti-islamisten vrezen zo voor de verandering van de aard van hun landen, dat zij bereid zijn
democratie even opzij te zetten terwijl zij daar eigenlijk voor zijn.
1
Arabische lente Egypte: Mubarak treedt af. Vervolgens wordt Morsi de democratisch gekozen
president. Morsi wordt 3 juli 2013 middels militaire staatsgreep afgezet.
1924: Ottomaanse kalifaat wordt als laatste kalifaat afgeschaft → Ataturk aan de macht →
seculariteit afgedwongen
Vanwege de exceptionaliteit van islam acht Hamid herhaling westers model protestantse-reformatie
+ verlichting onwaarschijnlijk:
• Islam namelijk al hervorming gehad (islamitisch modernisme; 19e eeuw).
• Vanwege fundamenteel andere relatie tot politiek is islam beter bestand tegen secularisatie.
• Liberalisme en seculier nationalisme onwaarschijnlijke factoren om een stabiel, legitieme
orde in het Midden-Oosten te creëren.
o Waarschijnlijk namelijk niet genoeg om de eeuwenoude drang van de mens naar het
vormen van groepen via familiale en tribale lijnen en het uitsluiten van anderen ter
bescherming van het eigen voortbestaan te keren naar een grotere, universele
samenleving.
o Islam en islamisme zou dat wel kunnen; dat kan namelijk wel als asabiyah (sociale
solidariteit; groepsbewustzijn) dienen.
o In West-Europa is de natie het bindmiddel, maar dat is vanwege de kunstmatige
vorming van de staten minder aanwezig in het Midden-Oosten.
▪ Kritiek Nanninga op deze opvatting: moslims zijn echter óók sterk
onderverdeeld en die lijn doortrekkend kan islam of islamisme mogelijk ook
niet als bindmiddel dienen als deze opvatting wordt gevolgd.
Moslimbroederschap: 1928 opgericht door Hassan al-Banna in Egypte.
• Doel: premoderne met moderne vermengen.
• Islamisme: opvatting dat de islam richting moet geven aan de politiek in de vorm van staat en
samenleving baseren op islamitisch recht.
Turkije + Tunesië: gedwongen secularisatie + enige landen waar islamistische partijen (AKP;
Ennahda) aan macht zijn gekomen.
IS: anders dan Broederschap weinig belangstelling voor bestaande staatsstructuren
Hamid: omdat islamistische groepering niet alleen voor deze wereld maar ook, voor het paradijs, beleid
uitvoeren, zijn zij niet te vergelijken met traditionele politieke partijen.
Liberaal determinisme: opvatting geschiedenis beweegt zich via stappenplan van o.a. individualisme
naar seculiere toekomst.
Zelfs meeste meer seculiere moslims willen een kalifaat (65%).
Men kan sympathiseren met islamistisch beleid zonder islamist te zijn.
Cultureel essentialisme: idee dat cultuur over bepaalde onveranderlijke elementen beschikt die voor
een deel, gedrag bepalen.
• Hamid vindt dat angst voor bestempeling hiervan in de wegstaat aan erkennen rol die religie
speelt in politiek.
Anti-islamisten vrezen zo voor de verandering van de aard van hun landen, dat zij bereid zijn
democratie even opzij te zetten terwijl zij daar eigenlijk voor zijn.
1
