Theatergeschiedenis 1
College 1a - Inleiding..............................................................................................................4
Positivisme.......................................................................................................................... 4
Reconstructie..................................................................................................................4
Theatre Histories - McConachie et al..................................................................................5
Argumenten van McConachie.............................................................................................5
Methodes............................................................................................................................ 6
Grenzen van theater........................................................................................................... 6
College 1b - Rituelen.............................................................................................................. 7
Mondelinge overlevering.....................................................................................................7
Rituelen............................................................................................................................... 7
Oorsprong rituelen........................................................................................................... 7
Vergelijking met theater......................................................................................................8
College 2a - de oude Grieken en Antigone.............................................................................9
Antigone.............................................................................................................................. 9
Schrijvers............................................................................................................................ 9
Aeschylus........................................................................................................................ 9
Sophocles....................................................................................................................... 9
Euripides......................................................................................................................... 9
Genres.............................................................................................................................. 10
Saterspel....................................................................................................................... 10
Komedie........................................................................................................................ 10
Festival.......................................................................................................................... 10
Theaterarchitectuur........................................................................................................... 10
Koor.................................................................................................................................. 11
4e eeuw............................................................................................................................ 12
College 2b - Romeins theater...............................................................................................13
Invloeden op het Romeins theater....................................................................................13
Festivals............................................................................................................................ 13
Komedie............................................................................................................................ 14
Tragedie............................................................................................................................ 14
Attelaanse farce................................................................................................................ 15
Mime................................................................................................................................. 15
Theaterarchitectuur........................................................................................................... 16
,College 3 a - Middeleeuws theater.......................................................................................17
Val van het West Romeinse rijk........................................................................................17
Middeleeuwen............................................................................................................... 17
Liturgisch drama............................................................................................................ 17
Wereldlijk drama............................................................................................................... 18
College 3b - Rederijkers/ Amsterdamse schouwburg...........................................................20
Rederijkerskamers............................................................................................................ 20
Begin 16e eeuw............................................................................................................. 20
Landjuwelen.................................................................................................................. 20
Engelse invloed............................................................................................................. 21
Amsterdam.................................................................................................................... 21
Begin 17e eeuw............................................................................................................. 21
Schouwburg.................................................................................................................. 21
College 3c - Vondel.............................................................................................................. 23
College 4a - Italiaans Renaissance theater..........................................................................24
Renaissance..................................................................................................................... 24
Theaterarchitectuur........................................................................................................... 25
Perspectief.................................................................................................................... 25
Architectuur................................................................................................................... 25
Intermezzi......................................................................................................................... 26
Commedia Dell Arte.......................................................................................................... 26
College 5 - Engelse Renaissance.........................................................................................27
Geschiedenis.................................................................................................................... 27
Mary.............................................................................................................................. 27
Elizabeth....................................................................................................................... 27
Mary, queen of Scots.....................................................................................................28
Invloeden.......................................................................................................................... 28
Shakespeare..................................................................................................................... 29
Populariteit Factoren.....................................................................................................29
The lost years................................................................................................................ 29
The first Folio (1623).....................................................................................................29
Architectuur....................................................................................................................... 30
Masques........................................................................................................................... 31
Restoration Drama............................................................................................................ 31
College 6a - Frans Neoclassicisme......................................................................................32
Pierre Corneille................................................................................................................. 32
, Ballet................................................................................................................................. 33
Racine............................................................................................................................... 33
College 6b - Spaanse gouden eeuw.....................................................................................35
Barca................................................................................................................................ 35
Lope de Vega................................................................................................................... 35
Corrales............................................................................................................................ 35
Coliseo.............................................................................................................................. 36
, College 1a - Inleiding
Waarom is (theater)geschiedenis van belang?
1. Het heden kan niet begrepen worden zonder kennis van het verleden
2. Kennis van geschiedenis draagt bij aan (collectieve) identiteit
3. Grondige analyses kunnen alleen gedaan worden met voldoende kennis
Voorbeeld ITA:
9e/10e eeuw: Nieuwe opleiding theater in Europa, door de kerken → liturgisch
drama
Polyscenisch toneel: meerdere stukken tegelijk, de toeschouwer wandelt van stuk naar stuk
Ivo van Hove brengt dit terug in Scènes uit een Huwelijk
Positivisme
Max Hermann: eerste theaterwetenschapper uit de 20e eeuw.
→ Het doel van de theaterhistorie is het reconstrueren van verloren theater
voltooiingen tot ze met grote tastbaarheid terug zijn; het dingvast maken van het
onderzoeksobject.
Positivisme is alle wetenschappelijke kennis op basis van empirisch waarneembare kennis.
August Comte is de grondlegger van de sociologie (blootleggen van wetten van handelen)
en de vader van het positivisme.
Reconstructie
Door middel van directe en indirecte bronnen proberen positivisten het verleden zoveel
mogelijk te reconstrueren.
Objecttaal vs. Metataal: Gebouw, plaats, kostuums, decors vs. scenarios, recensies,
brieven, beschrijvingen.
Doelstelling is een perfecte reconstructie met hiervoor genoeg bewijs.
Maar het publiek wordt nooit meer hetzelfde, dus een perfecte reconstructie bestaat niet.
Conclusie
Een alomvattend idee dat altijd blijft bestaan is een positivistische illusie die
uitgaat van een objectieve geschiedschrijving → deze bestaat dus niet.
In plaats komt er een hermeneutisch model: alles draait om de interpretatie
→ Deze interpretatie geeft een samenhangend verhaal om een algemeen beeld
te geven.
Post-positivisme: bewustzijn van het perspectivisch karakter van geschiedenis.
College 1a - Inleiding..............................................................................................................4
Positivisme.......................................................................................................................... 4
Reconstructie..................................................................................................................4
Theatre Histories - McConachie et al..................................................................................5
Argumenten van McConachie.............................................................................................5
Methodes............................................................................................................................ 6
Grenzen van theater........................................................................................................... 6
College 1b - Rituelen.............................................................................................................. 7
Mondelinge overlevering.....................................................................................................7
Rituelen............................................................................................................................... 7
Oorsprong rituelen........................................................................................................... 7
Vergelijking met theater......................................................................................................8
College 2a - de oude Grieken en Antigone.............................................................................9
Antigone.............................................................................................................................. 9
Schrijvers............................................................................................................................ 9
Aeschylus........................................................................................................................ 9
Sophocles....................................................................................................................... 9
Euripides......................................................................................................................... 9
Genres.............................................................................................................................. 10
Saterspel....................................................................................................................... 10
Komedie........................................................................................................................ 10
Festival.......................................................................................................................... 10
Theaterarchitectuur........................................................................................................... 10
Koor.................................................................................................................................. 11
4e eeuw............................................................................................................................ 12
College 2b - Romeins theater...............................................................................................13
Invloeden op het Romeins theater....................................................................................13
Festivals............................................................................................................................ 13
Komedie............................................................................................................................ 14
Tragedie............................................................................................................................ 14
Attelaanse farce................................................................................................................ 15
Mime................................................................................................................................. 15
Theaterarchitectuur........................................................................................................... 16
,College 3 a - Middeleeuws theater.......................................................................................17
Val van het West Romeinse rijk........................................................................................17
Middeleeuwen............................................................................................................... 17
Liturgisch drama............................................................................................................ 17
Wereldlijk drama............................................................................................................... 18
College 3b - Rederijkers/ Amsterdamse schouwburg...........................................................20
Rederijkerskamers............................................................................................................ 20
Begin 16e eeuw............................................................................................................. 20
Landjuwelen.................................................................................................................. 20
Engelse invloed............................................................................................................. 21
Amsterdam.................................................................................................................... 21
Begin 17e eeuw............................................................................................................. 21
Schouwburg.................................................................................................................. 21
College 3c - Vondel.............................................................................................................. 23
College 4a - Italiaans Renaissance theater..........................................................................24
Renaissance..................................................................................................................... 24
Theaterarchitectuur........................................................................................................... 25
Perspectief.................................................................................................................... 25
Architectuur................................................................................................................... 25
Intermezzi......................................................................................................................... 26
Commedia Dell Arte.......................................................................................................... 26
College 5 - Engelse Renaissance.........................................................................................27
Geschiedenis.................................................................................................................... 27
Mary.............................................................................................................................. 27
Elizabeth....................................................................................................................... 27
Mary, queen of Scots.....................................................................................................28
Invloeden.......................................................................................................................... 28
Shakespeare..................................................................................................................... 29
Populariteit Factoren.....................................................................................................29
The lost years................................................................................................................ 29
The first Folio (1623).....................................................................................................29
Architectuur....................................................................................................................... 30
Masques........................................................................................................................... 31
Restoration Drama............................................................................................................ 31
College 6a - Frans Neoclassicisme......................................................................................32
Pierre Corneille................................................................................................................. 32
, Ballet................................................................................................................................. 33
Racine............................................................................................................................... 33
College 6b - Spaanse gouden eeuw.....................................................................................35
Barca................................................................................................................................ 35
Lope de Vega................................................................................................................... 35
Corrales............................................................................................................................ 35
Coliseo.............................................................................................................................. 36
, College 1a - Inleiding
Waarom is (theater)geschiedenis van belang?
1. Het heden kan niet begrepen worden zonder kennis van het verleden
2. Kennis van geschiedenis draagt bij aan (collectieve) identiteit
3. Grondige analyses kunnen alleen gedaan worden met voldoende kennis
Voorbeeld ITA:
9e/10e eeuw: Nieuwe opleiding theater in Europa, door de kerken → liturgisch
drama
Polyscenisch toneel: meerdere stukken tegelijk, de toeschouwer wandelt van stuk naar stuk
Ivo van Hove brengt dit terug in Scènes uit een Huwelijk
Positivisme
Max Hermann: eerste theaterwetenschapper uit de 20e eeuw.
→ Het doel van de theaterhistorie is het reconstrueren van verloren theater
voltooiingen tot ze met grote tastbaarheid terug zijn; het dingvast maken van het
onderzoeksobject.
Positivisme is alle wetenschappelijke kennis op basis van empirisch waarneembare kennis.
August Comte is de grondlegger van de sociologie (blootleggen van wetten van handelen)
en de vader van het positivisme.
Reconstructie
Door middel van directe en indirecte bronnen proberen positivisten het verleden zoveel
mogelijk te reconstrueren.
Objecttaal vs. Metataal: Gebouw, plaats, kostuums, decors vs. scenarios, recensies,
brieven, beschrijvingen.
Doelstelling is een perfecte reconstructie met hiervoor genoeg bewijs.
Maar het publiek wordt nooit meer hetzelfde, dus een perfecte reconstructie bestaat niet.
Conclusie
Een alomvattend idee dat altijd blijft bestaan is een positivistische illusie die
uitgaat van een objectieve geschiedschrijving → deze bestaat dus niet.
In plaats komt er een hermeneutisch model: alles draait om de interpretatie
→ Deze interpretatie geeft een samenhangend verhaal om een algemeen beeld
te geven.
Post-positivisme: bewustzijn van het perspectivisch karakter van geschiedenis.
