Les 1; Bloed en weefsels
Woordenlijst
Atria: boezem
Ventrikel: kamer
Arterie: slagader
Vene: ader
Haarvatten: capill/ capillair bed
- Volgorde circulatie: O2 arm bloed binnen rechter boezem (atria), naar rechter
kamer(ventrikel), lungs, O2 rijk bloed linkerboezem (atria), uit linker kamer (ventricle)
aorta, lichaam, terug naar hart.
- Open circulatie: diffusie kan hier plaatsvinden alle organellen die zuurstof nodig
hebben, liggen binnen diffusie afstand. Kleine beestjes hebben dit vaak. Vissen hebben
maar 2 kamers: het hart wordt gevoed door O2 arm bloed.
- Voordeel gesloten systeem: geen mix meer tussen O2 arm en rijk bloed, omdat er een
duidelijke scheiding is nu. Slagader naar
long heeft O2 arm bloed, dus niet alle
slagaders hebben O2 rijk bloed! Vene van
long naar hart O2 rijk bloed, dus ook niet
alle venen O2 arm bloed! Dit zijn de
uitzonderingen.
+ Endotheelcellen zijn zeer dun en maken het
transport mogelijk van stoffen naar de
interstitiële ruimte.
+ Spierweefsel maakt het mogelijk om de
bloedtoevoer naar een orgaan te reguleren.
Capillairen hebben géén spierweefsel.
Boodschap: tov het hart blijft de druk blijft vervallen. De stroming in capillairen is het
laagste omdat daar de totale diameter van het bedvolume het hoogst is.
Structuur bloedvaten:
o Capillairen bestaan uit een enkele laag endotheelcellen en een extracellulaire laag
genaamd de basal lamina. Hier alleen uitwisseling stoffen omdat alleen hier de
wanden dun genoeg zijn.
o Zowel vene als ader bestaan uit 3 lagen: buitenste laag: connective tissue
bestaande uit elastische vezels en collageen (stevigheid).
De regulatie van bloedtoevoer wordt geregelt door sfincters (kringspieren die de slagader vlak
voor de haarvaten verkleint). Met sfincters wordt geregeld dat spijsverteringsorganen minder
bloedtoevoer krijgen tijdens actifiteit en spieren juist meer.
, Typen capilairen
+ Con
tinu
e
capillairen: in spieren en neuronen; bloed-hersenbarriere.
+ Gefenesteerde capillairen; Fenestre = porie. Gefenestreerde betekend in Frans
raam” gaten in ontstaan meer uitwisseling stoffen.
+ Sinusoïde capillairen: hier zitten letterlijk gaten tussen. Bijvoorbeeld in het beenmerg
waar alle bloedcellen worden gemaakt. Bloedcellen moeten de bloedbaan in.
Interstitiële vloeistof omspoelt de cellen
-
- Water en laagmoleculaire stoffen
kunnen, door de endotheellaag heen,
uitwisselen tussen de intravasale
ruimte en de interstitiële ruimte.
- De hogere eiwitconcentratie in de vaten zorgt voor een aanzuigend osmotisch
drukverschil: colloïd osmotische druk.
Uitleg slide: Hydrostatische druk is nog beetje aanwezig (druk van hart). Hierdoor wordt er aan
het begin van het capillair water uitgepompt. Omdat er water uit gaat, wordt de concentratie
eiwitten in het capillair hoger. Eiwitten zorgen voor (colloïd) osmotische druk. Hierdoor komt
er weer water naar binnen, zorgt weer voor verlaagde osmotische druk.
Netto gaat er uiteindelijk meer uit dan dat erin komt. Vocht wat overblijft wordt afgevoerd
via de lymfe.
,
Woordenlijst
Atria: boezem
Ventrikel: kamer
Arterie: slagader
Vene: ader
Haarvatten: capill/ capillair bed
- Volgorde circulatie: O2 arm bloed binnen rechter boezem (atria), naar rechter
kamer(ventrikel), lungs, O2 rijk bloed linkerboezem (atria), uit linker kamer (ventricle)
aorta, lichaam, terug naar hart.
- Open circulatie: diffusie kan hier plaatsvinden alle organellen die zuurstof nodig
hebben, liggen binnen diffusie afstand. Kleine beestjes hebben dit vaak. Vissen hebben
maar 2 kamers: het hart wordt gevoed door O2 arm bloed.
- Voordeel gesloten systeem: geen mix meer tussen O2 arm en rijk bloed, omdat er een
duidelijke scheiding is nu. Slagader naar
long heeft O2 arm bloed, dus niet alle
slagaders hebben O2 rijk bloed! Vene van
long naar hart O2 rijk bloed, dus ook niet
alle venen O2 arm bloed! Dit zijn de
uitzonderingen.
+ Endotheelcellen zijn zeer dun en maken het
transport mogelijk van stoffen naar de
interstitiële ruimte.
+ Spierweefsel maakt het mogelijk om de
bloedtoevoer naar een orgaan te reguleren.
Capillairen hebben géén spierweefsel.
Boodschap: tov het hart blijft de druk blijft vervallen. De stroming in capillairen is het
laagste omdat daar de totale diameter van het bedvolume het hoogst is.
Structuur bloedvaten:
o Capillairen bestaan uit een enkele laag endotheelcellen en een extracellulaire laag
genaamd de basal lamina. Hier alleen uitwisseling stoffen omdat alleen hier de
wanden dun genoeg zijn.
o Zowel vene als ader bestaan uit 3 lagen: buitenste laag: connective tissue
bestaande uit elastische vezels en collageen (stevigheid).
De regulatie van bloedtoevoer wordt geregelt door sfincters (kringspieren die de slagader vlak
voor de haarvaten verkleint). Met sfincters wordt geregeld dat spijsverteringsorganen minder
bloedtoevoer krijgen tijdens actifiteit en spieren juist meer.
, Typen capilairen
+ Con
tinu
e
capillairen: in spieren en neuronen; bloed-hersenbarriere.
+ Gefenesteerde capillairen; Fenestre = porie. Gefenestreerde betekend in Frans
raam” gaten in ontstaan meer uitwisseling stoffen.
+ Sinusoïde capillairen: hier zitten letterlijk gaten tussen. Bijvoorbeeld in het beenmerg
waar alle bloedcellen worden gemaakt. Bloedcellen moeten de bloedbaan in.
Interstitiële vloeistof omspoelt de cellen
-
- Water en laagmoleculaire stoffen
kunnen, door de endotheellaag heen,
uitwisselen tussen de intravasale
ruimte en de interstitiële ruimte.
- De hogere eiwitconcentratie in de vaten zorgt voor een aanzuigend osmotisch
drukverschil: colloïd osmotische druk.
Uitleg slide: Hydrostatische druk is nog beetje aanwezig (druk van hart). Hierdoor wordt er aan
het begin van het capillair water uitgepompt. Omdat er water uit gaat, wordt de concentratie
eiwitten in het capillair hoger. Eiwitten zorgen voor (colloïd) osmotische druk. Hierdoor komt
er weer water naar binnen, zorgt weer voor verlaagde osmotische druk.
Netto gaat er uiteindelijk meer uit dan dat erin komt. Vocht wat overblijft wordt afgevoerd
via de lymfe.
,
